Кіріспе
Лексингтон – Миссури штатының Лафайетт округінің орталығы және қаласы. 2010 жылғы халық санауы бойынша халқы 4 726 адамды құрады. Батыс Миссуриде орналасқан Лексингтон Канзас-Сити қаласынан шамамен 64 шақырым (40 миль) шығысқа қарай жатыр және Үлкен Канзас-Сити метрополиялық аймағының бір бөлігі болып табылады. Бұл қала Лексингтон шайқасының мемлекеттік тарихи орнына және 1880 жылдан 2017 жылға дейін қызмет еткен Вентворт әскери академиясы мен колледжіне үйірмек.
География
Лексингтон Миссури өзенінің оңтүстік жағасында, Миссури 13-ші және АҚШ 24-ші бағдарламалық жолдарының қиылысында орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 5,38 шаршы миль (14 км²), оның ішінде 5,15 шаршы миль (13 км²) құрлық, ал 0,23 шаршы миль (1 км²) су алабын құрайды.
2010 жылғы санақ
2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 4726 адам, 1867 шаруашылық және 1201 отбасы тұрды. Халық тығыздығы көрсетілгендей, 2127 тұрғын үй бірлігі бар еді, орташа тығыздық – ... (мәлімет жоқ). Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 87,3% ақ нәсілді, 6,1% афроамерикалық, 0,5% американдық үндістер, 0,9% азиялық, 0,7% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 1,2% басқа нәсілдер және 3,4% екі немесе одан көп нәсілге жататын азаматтар. Халықтың 3,7% -ы испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 1867 шаруашылықтың 32,4% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 45,5% -ы бірге тұратын жұбайлар, 13,3% -ы күйеуі жоқ әйелдер, 5,5% -ы әйелі жоқ ерлер, ал 35,7% -ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 31,1% жеке адамдардан тұрды, ал 13,5% -ы 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз тұратын адамдарды құрады. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,38 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,94 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 39,6 жасқа тең. Тұрғындардың 23,8% -ы 18 жасқа дейін, 9,6% -ы 18 мен 24 жас аралығында, 23,5% -ы 25 пен 44 жас аралығында, 26,1% -ы 45 пен 64 жас аралығында, ал 17% -ы 65 жасқа толған немесе одан асқан адамдарды құрады. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 48,9% ер адам және 51,1% әйел адам.
2000 жылғы халық санағы
Уильям Джек Ферриінің жанындағы халық санағы бойынша, ол өзеннің оңтүстік жағалауында үш жыл бұрын құрылған болатын. Ол Лексингтон шайқасын еске алу үшін аталған. Бірінші паромды 1819 жылы Лексингтонның негізін қалаушы Гилеад Руп ашқан. 1823 жылы Лексингтон Лафайет округінің орталығына айналып, қарқынды дамыды.
Сауда орталығы ретінде өсу
1822 жылы Джон Оулл сауда дүкенін ашты, көп ұзамай оған ағалары Джеймс пен Роберт қосылды. Aull Brothers фирмасы тез арада шекаралық дүкендер желісін құрды, сонымен қатар Индепенденс, Уэстпорт және Либерти қалаларында да дүкендер ашты. Басқа саудагерлер де келді, сондай-ақ қымыз, темекі және мал өсірумен айналысатын фермерлер мен плантаторлар да келді. Сауда мен ауыл шаруашылығына баса назар аударғандықтан, Лексингтон және Лафайетт округі штаттағы ең көп құлдары бар аймақтардың біріне айналды. Қаладағы көптеген үйлердің ауласында әлі де бұрынғы құлдар тұрған жайлар сақталған. Лексингтон 1830-1840 жылдары Сент-Луистен батысқа қарайғы ең ірі, дамыған қала болды. Сол кезеңде ол аңшылар, саудагерлер және көшпенділердің Санта-Фе, Калифорния, Орегон және Ютаға дейінгі мормондық жолмен батысқа саяхаттауға дайындалатын саудагерлер мен жабдық сатушылардың маңызды орталығы болды. 1843 жылы Лексингтоннан батысқа жіберілген тауарлардың құны 450 000 долларға бағаланды. Арқан өндірісі, мал сою орындары, қорыту және жиһаз фабрикасы Лексингтонның алғашқы өнеркәсіптерінің арасында болды. 1840 жылдары Батыстағы ең ірі сауда фирмасы – Рассел, Майорс және Уодделл Мейн-стритте өзінің бас кеңсесін құрды. 1850 жылдары бұл үш адамның Миссуриден Сакраментоға, Денверге және басқа да қалаларға тауар таситын 3500 вагон паркі болды, ал 1860 жылы олар «Пони Экспресс» қызметін құрды. Өзендегі бу кемелерімен сауда өте табысты инвестицияға айналды, ал кемежай сауданың орталығы болды. Өзен кемелеріне отын жеткізу үшін штаттың алғашқы көмір шахталары өзеннің жартастарына қазылды. 1852 жылы Миссури тарихындағы ең ауыр кеме апаты Лексингтонда болды. «Салуда» бу кемесінде 250 мормон Тұз көліне (Salt Lake City) жол тартқанда, оның қазандығы жарылып, 150-ден астам адам қаза тапты. Жарылыстан жетім қалған көптеген балалар Лексингтон тұрғындарының отбасыларына асырап алынды. 1856 жылдың наурыз айында «Арабия» бу кемесі Лексингтон маңында құлдықты қолдайтын «Шекара руффиандары» (Border Ruffians) тоқтатып, тексеру жүргізді. Олар құлдықты жоюшы «Массачусетс көмек қоғамынан» (Massachusetts Aid Society) құлдықтан азат Канзас аймағына бара жатқан 100 мылтық пен 2 зеңбірек тартып алды.
Сәулет
Лексингтонның тарихи сәулеті, әсіресе оның қоғамдық ғимараттары бар. 1847 жылы Мейн-стритте салынған грек стиліндегі Лафайетт округінің соты, Миссисипи өзенінің батысында үздіксіз пайдаланылып келе жатқан ең көне сот ғимараты болып табылады. Грек стилінде салынған Масондық колледж 1847 жылдан 1857 жылға дейін жұмыс істеді, ал Азамат соғысынан кейін ол әйелдерге арналған Орталық колледжге орналастырылды. 1848 жылы салынған готикалық стильдегі Христос епископ шіркеуінің ішкі жағы жаңғақ ағашымен әрленген және төбесі готикалық аркамен безендірілген. Лексингтонда Азамат соғысынан бұрын салынған 150-ден астам үй мен қоғамдық ғимарат бар, және жыл сайын оның тарихи үйлері мен ғимараттарына көптеген адамдар қатысатын экскурсиялар ұйымдастырылады. Лафайетт округінің соты, Андерсон үйі, Лексингтон шайқасы алаңы, Минатри Катрон үйі, Джон Э. Читам үйі, Коммерциялық қоғамдық тарихи ауданы, Камберленд пресвитериан шіркеуі, Теодор Госевиш үйі, Александр және Элизабет Аулл үйі, Хиклин отын тасы, Хиклин мектебі, Хайленд даңғылы тарихи ауданы, Лафайетт көшесіндегі 1413-ші үй, Дэвид Джон үйі, Джордж Джонсон үйі, Линвуд газон, Ескі аудандар тарихи ауданы, Уильям П. Робинсон үйі, Томас Шелби үйі, Спратт Аллен Аулл үйі, Томас Талбот және Ребекка Уолтон Смитхерс Страмке үйі, Д. В. Б. және Джулия Уадделл Тейвис үйі, Уадделл үйі және Вентворт әскери академиясы Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілген.
Азамат соғысы және оның салдары
Лексингтонда Америка Азамат соғысының батыс науқанындағы ең ірі екі шайқас өтті. Көбінесе «Шеңгел орамдары шайқасы» деп аталатын Лексингтон шайқасы ең танымал. 1861 жылдың 12 қыркүйегінде генерал-майор Стерлинг Прайс басқарған Миссури штатының 6000-нан 10000-ға дейінгі әскерлері полковник Джеймс А. Муллиган басқаратын ескі масондық колледждегі федералды әскери бекетін қоршауға кірісті. 18 қыркүйекте Прайс әскері шабуыл жасады. Прайс әскерінің бір бөлігі шеңгел орамдарын қозғалмалы кедергі ретінде пайдаланды, өзеннің биіктеріне көтеріліп, Муллиган штабына жақындады. 1861 жылдың 20 қыркүйегінде Муллиган әскері капитуляциялады. Жалпы шығын 73 қаза тапқан, 270 жараланған адамды құрады. Миссури өзенінің биіктеріндегі шайқас орны қазір мемлекеттік саябақ, ал сот үйінің жоғарғы тірегіне кірген зеңбірек досы қаланың символына айналды. Екінші Лексингтон шайқасы Прайс Миссури жорығы кезінде 1864 жылдың 19 қазанында болды. Лексингтон соғыс кезінде Квантрилдің шабандоздарының орталығы ретінде белгілі болды. Азамат соғысы аяқталғаннан кейін екі ай өткен соң, атысты тоқтату туралы келісімді мойындамаған партизанның көп бөлігі осындай күштерге арналған федералды кешірімді пайдаланып, Лексингтонда өздерін тапсыруға шешім қабылдады. Ақ тумен қалаға кірген кезде, олар 2-ші Висконсин кавалериясының одақтық әскерлерінен атылды, нәтижесінде Джесси Джеймс оң өкпесіне ауыр жарақат алды. Кейбір адамдар бұл оқиға оның соғыстан кейінгі мансабының, атақты банкті тонаушы ретінде қалыптасуына үлкен үлес қосты деп санайды. Джеймс-Янгер тобының АҚШ тарихындағы екінші банк тонау үшін Лексингтондағы Александр Митчелл банкін таңдауы бекер болмауы мүмкін. 1866 жылдың желтоқсан айында Джеймс ағайындыларының серігі және барлық партизанның арасында ең танымал Арчи Клемент қалада дүрлік шығарып, сот үйінің екінші қабатындағы снайпердің қолынан атылып, қаза тапты.
Батыс Афинасы
Лексингтон ешқашан соғысқа дейінгі маңыздылығына оралмады, оның орнына батыс Миссуридегі ең маңызды қала Канзас-Сити болды. Көбінесе зиян келтіргені – өзен саудасын ығыстырған трансконтиненталдық темір жолдың келуі. Бірнеше жоғары білім беру мекемелері ашылды, соның нәтижесінде қала өзін "Батыстың Афинасы" деп таныстырды. Ерекше маңызға ие болғандары – үш әйелдер мектебі: Элизабет Оулл семинариясы, Лексингтон қыздар колледжі және әйелдерге арналған Орталық колледж. 1880 жылы құрылған және 2017 жылы жабылған Вентворт әскери академиясы елдің түкпір-түкпірінен және әлемнің әртүрлі елдерінен студенттерді тартты.
Лексингтондық кәсіпорындар
1980-ші жылдарға дейін Лексингтон Mattingly's және Matco Stores компанияларының бас кеңсесі және негізгі таратқыш орталығы болды, кейін олар P. M. Place Stores компаниясымен сатып алынды. 2000 жылы Place дүкендерін ShopKo сатып алып, оларды Pamida дүкендеріне айналдырды. 2004 жылы бұрынғы Mattingly қоймасы Pamida компаниясымен сатылды. 2004 жылдың тамызында бұрынғы Matco #101 дүкені, сол кезде Pamida болып табылатын, таратыла бастады және дүкен қазан айының соңына қарай жабылды. Осымен Лексингтондағы Mattingly дүкендерінің тарихы аяқталды. Хью Мэтингли Wal-Mart негізін қалаушы Сэм Уолтонға кеңесші болған. Dunbrooke 1939 жылы Лексингтонда көйлектер компаниясы ретінде басталып, кейіннен бүкіл ел бойынша логотиптері бар киім-кешек өндірушісіне айналды. Dunbrooke компаниясының танымал жакеттер желісі 1950-ші жылдары Корея соғысы үшін нейлон жакеттерді өндіру бойынша мемлекеттік келісімшарт негізінде құрылды. Компанияның атауы "Dunhill" (1939) есімнен "Dunbrooke Shirt Company" (1963), "Dunbrooke Sportswear" (1971) және "Dunbrooke Apparel Corp" (2003) есімдеріне өзгертілді. Dunbrooke 2003 жылдың қазан айында American Marketing Industries (AMI) компаниясынан сатып алынды.
Білім
Лексингтон R V мектеп округі Лексингтон жоғары мектебін және Лекс Ла Рей техникалық орталығын, екі округтық кәсіптік білім беру мектебін басқарады. Лексингтонда халыққа ашық кітапхана бар, ол Трейлс аймақтық кітапханасының бөлімшесі.