Кіріспе

Саундерс округінің қаласы және округ орталығы, Небраска штаты, АҚШ.

Ваху (['/w//ɑ:/,/h//u/; Dakota wǧhu сөзінен; "жебенің ағашы") – Небраска штатының Саундерс округінің қаласы және округ орталығы. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 4818 адамды құрайды.

Тарих

Ваху 1870 жылы құрылған. Қаланың аты шығыс ваху (Euonymus atropurpureus) – Ваху өзенінің жағасында өсетін бұтадан шыққан. Алғашқыда қала негізінен чех, неміс және скандинавиялық қоныс аударғандармен дамыған.

География

АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 2,65 шаршы миль (7 км²) құрайды, барлығы құрлық.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы санақта қалада 4,508 адам, 1,801 үй шаруашылығы және 1,131 отбасы тұрды. Халық тығыздығы – 1,962 тұрғын үй бірлігі, орташа тығыздығы көрсетілген. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 94,5% ақ нәсілді, 0,8% афроамерикалық, 0,3% американдық үндістер, 1,0% азиялық, 1,4% басқа нәсілдерден және 1,9% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары 3,5% құрады. 1,801 үй шаруашылығының 31,8%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 50,8%-ы бірге тұратын ерлі-зайыптылар, 8,7%-ы күйеуі жоқ әйелдер, 3,3%-ы күйеуі жоқ ерлер, ал 37,2%-ы отбасы емес. Үй шаруашылықтарының 33,3%-ы бір адамнан, ал 16,2%-ы 65 жасқа толған бір адамнан тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,40 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,08 адамды құрады. Медианалық жас 38,7 жас болды. Тұрғындардың 26,5%-ы 18 жасқа дейін, 6,7%-ы 18 мен 24 жас аралығында, 24,4%-ы 25 пен 44 жас аралығында, 25,3%-ы 45 пен 64 жас аралығында, ал 17,2%-ы 65 жастан асқандарды құрады. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 49,5% ер адам және 50,5% әйел адам.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы санақта қалада 3942 адам, 1583 үй шаруашылығы және 992 отбасы тұрды. Халық тығыздығы көрсетілгендей, 1669 тұрғын үй бірлігі орналасқан, орташа тығыздық – ... (мәлімет жоқ). Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 98,40% ақ нәсілді, 0,15% афроамерикалық, 0,30% американдық үндістер, 0,36% азиялық, 0,30% басқа нәсілдерден және 0,48% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 0,84% құрады. 1583 үй шаруашылығының 31,8% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрды, 51,6% некеде тұрған жұбайлар, 8,6% күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 37,3% отбасы емес. Үй шаруашылықтарының 33,2% жеке адамдардан, ал 19,3% 65 жастан асқан бір адамнан тұрды. Үй шаруашылығының орташа мүше саны 2,39, ал отбасының орташа мүше саны 3,08 болды. Халықтың жас бойынша таралуы: 26,3% 18 жасқа дейінгілер, 6,5% 18-24 жас аралығындағылар, 26,4% 25-44 жас аралығындағылар, 19,5% 45-64 жас аралығындағылар және 21,4% 65 жастан асқандар. Орташа жас 39 жасқа тең. Әр 100 әйелге 90,1 еркек шақ келді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 84,5 еркек шақ келді. Үй шаруашылығының орташа табысы 35 104 доллар, ал отбасының орташа табысы 46 094 доллар құрады. Ер адамдардың орташа табысы 31 729 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 22 138 доллар болды. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 16 765 долларға тең. Халықтың шамамен 7,5% және отбасылардың 8,3% кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 7,5% және 65 жастан асқандардың 9,3% кедейлікте өмір сүрді.

Танымал мәдениетте

1996 жылдың ақпан айынан бастап, қала Дэвид Леттерманның кешкі шоу бағдарламасының Топ-10 тізімін дайындайтын "бас кеңсе" орналасқан жер ретінде белгіленді, бұл кеңсе Мичиган штатының Гранд-Рапидс қаласынан көшірілген болатын. Қала билігі Леттерманға осы мәртебе үшін бірнеше ай бойы лобби жасады. Небраска штатының заң шығарушы органы Леттерманды Небраска штатының Ұлы теңіз флотының адмиралы деп жариялап, оған гүлдер, киім-кешек, жануарлар, алкогольдік ішімдіктер, тікелей қиылған ақша және Ваху медициналық орталығында тегін медициналық қарап терулермен бірге көптеген хаттар мен беделдіктер жіберді. Леттерман одан да көп нәрсе қалағанын әзілмен айтқан соң, Ваху оған 1976 жылғы Ford Pinto көлігін (капотына диван бекітілген), сиырдың нәжісінен жасалған қабырға сағатын және қаланың екі жасөспірімі – ағайынды Джефф пен Джош Прайсті жіберді. CBS веб-сайтындағы Топ-10 тізімінің күнделікті шолуы "The Wahoo Gazette" деп аталды.

Білім

Ваху мемлекеттік мектептері аймақтың мемлекеттік мектептерін басқарады. Қалада екі шіркеу мектебі бар. Сент-Венцеслаус бастауыш мектебі К-ден 6-сыныпқа дейін, ал Епископ Нойманның кіші/аға мектебі 7-ден 12-сыныпқа дейін білім береді. Ваху сонымен қатар, қазір құрылмаған Джон Ф. Кеннеди колледжінің (1965–1975 жж.) орны болды. Колледждер арасындағы спорт жарыстарында мектеп софтболдан кейін Әйелдер колледжінің әлем чемпионаты ретінде танылған турнирдің алғашқы жеңімпазы ретінде ұлттық деңгейде белгілі болды және алғашқы үш ұлттық чемпионатты жеңіп алды (1969–1971 жж.).