Кіріспе

White Rock in San Juan County немесе Navajo Whiterock Chapter – Нью-Мексико штатының Лос-Аламос округінде орналасқан, құрамына қала және ауыл кірмейтін және халық санағы бойынша белгіленген елді мекен (CDP). Бұл округтегі екі ірі халық шоғырланған орталықтың бірі; екіншісі – Лос-Аламос (округ орталығы). 2010 жылғы халық санағы бойынша халқы 5 725 адамды құрайды. Көбінесе Лос-Аламос Ұлттық зертханасының қызметкерлері мен олардың отбасыларының тұратын жері болып табылады. Уайт-Рокқа Лос-Аламос қаласынан және Нью-Мексико штатының басқа қалаларынан Нью-Мексико штатының 4-ші тас жолы арқылы баруға болады, ол осы елді мекеннің солтүстік-батыс шекарасын құрайды. Әкімшілік жағынан Уайт-Рок – Лос-Аламос қаласының бір бөлігі; жергілікті тұрғындар Лос-Аламосты (Уайт-Рок емес) "Таунсайт" немесе "Тірге" деп атайды.

Тарих

1947 жылы Америка Құрама Штаттарының Атом энергиясы жөніндегі комиссиясы Америка Құрама Штаттарының Орман шаруашылығы қызметінен шамамен 100 акр жерді сатып алды. Бұл жерде Лос-Аламос қалашығының қауіпсіздік аймағында тұруға құқығы жоқ құрылысшылар мен басқа да мердігерлердің жұмысшылары үшін компания қалашығы салынды. Қала 1949 жылдың басында қарқынды түрде салынысты, сол жылдың қыркүйек айының ортасына дейін 1800 тұрғынға дейін орналастыру жоспарланған. Бұл стандартты жобалармен, олардың көп бөлігі фабрикада дайын күйінде жасалған, іске асырылды және 912 еркек пен 32 әйелге арналған жатақханалар, 64 бір бөлмелі, 297 екі бөлмелі және 48 үш бөлмелі үйлер (барлығы жалға берілетін мүлік ретінде), сондай-ақ 217 жылжымалы үйге орын жасалды. Сондай-ақ, мектеп, сауда орталығы, пошта және әкімшілік ғимараттар салынды. 1950 жылдың маусым айына қарай халық саны 1000-1200 адамды, оның ішінде 325 отбасыны құрады, бірақ 1952 жылдан бастап ірі құрылыс жобаларының азаюына байланысты халық саны төмендеді. 1953 жылы 251 фабрикада дайын үйдің қажетсіз екендігі анықталып, сатылды, ал 1957 жылы 9 үй мен 20 жылжымалы үйлер ғана жалға берілді. Қала 30 қыркүйекте ресми түрде жабылды, ал қалған құрылыстар сол жылдың соңына дейін таратылды. 1960 жылдың басында бұл жер 200 үйге дейін салуға мүдделі құрылыс компанияларына ұсынылды, сатып алу кезінде LASL-мен байланысы бар адамдарға басымдық берілді. Екінші және қазіргі Ақ Тас ауданының құрылысы 1962 жылы басталды.

География

Уайт-Рок Лос-Аламос округінің оңтүстік-шығысында, (35.819439, 106.204779) координаталарында орналасқан. Солтүстік және шығысынан Санта-Фемен шектеседі; шығыс шекарасы Рио-Гранде өзені арқылы Уайт-Рок каньонынан өтеді. Уайт-Рок қалашығының теңіз деңгейінен биіктігі 6365 фут (1940 м), ал каньондағы өзеннің биіктігінен 900 фут (274 м) жоғары. CDP құрамына Pajarito Acres шағын ауданы кіреді, ол тікелей оңтүстікте және Уайт-Рок қалашығымен бірдей биіктікте орналасқан. Лос-Аламос қаласының орталығы Уайт-Роктан солтүстік-батысқа қарай 9 миль (14 км) қашықтықта, Нью-Мексико штатының 4 және 502 нөміріндегі жолдары арқылы сапаруға болады. Лос-Аламос Ұлттық зертханасының қақпалы кіреберісі Паджарито жолында орналасқан, оған тікелей Уайт-Роктан кіруге болады. АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, Уайт-Рок CDP-ның жалпы ауданы , оның ішінде , немесе 0,59%-ы су құрайды.

Ақ жартасты каньон

Қоғамның шығыс шетіндегі көбінесе дамытылмаған Уайт-Рок каньоны, Уайт-Рок және Санта-Фе тұрғындары кеңінен пайдаланатын жабайы табиғат демалыс аймағын ұсынады. Каньон оңтүстікке қарай ағатын Рио-Гранде өзенімен базальт пен туфтан қазылған. Каньон солтүстіктегі Отови аспалы көпірінен басталып, оңтүстіктегі Кочити тоғанына дейін созылады, оған Лос-Аламос, Мортадад, Уотер, Анчо, Фрихолес және Капулин каньоны сияқты көптеген кіші сала каньоны кіреді. Уайт-Рок каньонның батыс жағында Банделье ұлттық ескерткіші, Лос-Аламос ұлттық зертханасының бөлігі, Сан-Ильдефонсо пуэблосы, Кочити пуэблосы және Санта-Фе ұлттық орман орналасқан. Өзеннен шығысқа қарай Каха-дель-Рио көтеріледі. Бірнеше онжылдық бойы Чили желісі деп аталатын тары теміржол өзеннің шығыс жағалауымен Диабло каньонының аузына дейін созылған, ал болашақта Рио-Гранде жолы осы тасталған жолға орналасуы мүмкін. Орташа тереңдігі 305 метр болатын каньон таңғажайып көріністерді, қиын-қыстау жерді ұсынады және сирек кездесетін өсімдіктер мен жоғалу қаупі бар жануарлар түрлеріне мекен болып табылады. Каньонның жиегінде тау шағасымен айналысатын адамдар пайдаланатын көптеген базальт тік жарлар бар.

2020 жылғы халық санағы

2020 жылғы АҚШ халық санағында Уайт-Рок қаласында 5852 адам, 2322 үй шаруашылығы және 1748 отбасы тіркелді. Халықтың этникалық құрамы: 79,17% (4633) ақ немесе еуропалық американдықтар (оның ішінде 73,67% испан тілді емес ақтар), 0,41% (24) қара немесе африкалық американдықтар, 0,91% (53) американдық немесе Аляска тумалары, 3,01% (176) азиялықтар, 0,03% (2) Тынық мұхиты аралдары немесе Гавайи тумалары, 2,77% (162) басқа нәсілдерден және 13,7% (802) екі немесе одан көп нәсілділер. Кез келген нәсілге жататын испандықтар мен латиноамерикандықтар халықтың 17,33% құрады (1014 адам). 2322 үй шаруашылығының 30,1%-ында 18 жасқа дейінгі балалар бар, 65,8%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, ал 16,2%-ында күйеуі немесе серігі жоқ әйелдер тұрады. Үй шаруашылықтарының 21,1%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 11,0%-ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Халықтың 45,2%-ы жоғары білімге (бакалавр және жоғары) ие деп есептеледі. Халықтың 21,9%-ы 18 жасқа дейінгілер, 5,6%-ы 18-24 жас аралығындағылар, 21,1%-ы 25-44 жас аралығындағылар, 29,6%-ы 45-64 жас аралығындағылар және 21,8%-ы 65 жастан асқандар. Орташа жас 46,5 жас. Әр 100 әйелге 97,7 еркек шалысады. Ер адамдардың орташа табысы 90 054 доллар (+/- 24 391 доллар), ал әйелдердің орташа табысы 59 974 доллар (+/- 11 185 доллар) құрайды. 16 жастан асқандардың орташа табысы 66 250 доллар (+/- 4418 доллар) шамасында. Отбасылардың шамамен 2,3%-ы және халықтың 2,3%-ы кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 0,8%-ы және 65 жастан асқандардың 3,2%-ы.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы санақ бойынша, CDP-де 6,045 адам, 2,226 үй шаруашылығы және 1,860 отбасы тұрды. Халық тығыздығы құрады, ал 2,282 тұрғын үй бірлігінің орташа тығыздығы болды. CDP-нің нәсілдік құрамы: 92,75% ақ нәсілді, 0,25% афроамерикалық, 0,53% американдық үндістер, 2,68% азиялық, 0,02% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 1,87% басқа нәсілдер және 1,90% екі немесе одан көп нәсілдердің өкілдері. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 10,59% құрады. 2,226 үй шаруашылығының ішінде 38,0% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрды, 78,2% бірге тұратын некедегі жұбайлар, 3,2% күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үйлер, ал 16,4% отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 13,8% жеке адамдардан тұрды, ал 4,9% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,71 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,99 адамды құрады. CDP-де халық жас бойынша таралып кеткен: 27,6% 18 жасқа дейінгілер, 3,3% 18-24 жас аралығындағылар, 24,1% 25-44 жас аралығындағылар, 34,2% 45-64 жас аралығындағылар және 10,8% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер. Орташа жас 42 жасқа тең болды. Әр 100 әйелге 101,4 еркек шақ келді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 99,2 еркек шақ келді. CDP-дегі үй шаруашылығының орташа табысы 92,813 доллар, ал отбасының орташа табысы 96,716 доллар құрады. Ер адамдардың орташа табысы 77,216 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 44,145 доллар болды. CDP-нің жан басына шаққандағы орташа табысы 36,288 долларға тең. Отбасылардың шамамен 1,1% және халықтың 1,3% кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 0,4% және 65 жастан асқандардың 3,0% кедейлікте өмір сүрді.

Уайт-Рок бас жоспары

Уайт-Рок сауда орталығы шамамен 2008 жылдан бері құлдырап келеді, бұл ішінара бөлшек саудадан түскен кірістердің төмендеуіне және жақын жердегі қалалардағы ірі сауда орталықтарының әсеріне байланысты. Лос-Аламос округі жақында Уайт-Рок сауда орталығын жандандыру үшін ауқымды жұмыс бастады, оның мақсаты – инфрақұрылымды жақсарту және жаңа бизнес тарту. Бұл күш-жігердің бір себебі – Лос-Аламос округіне Энергетика департаментіне қарасты 4-ші мемлекеттік тас жолдың солтүстігіндегі жерлердің берілуі. Жандандыру жұмысы қауымдастықтың пікірін ескереді және қазіргі уақытта округтік кеңестің қолдауымен Уайт-Рок бас жоспарын іске асыру комитеті тарапынан жүзеге асырылуда.