Кіріспе

Марион – АҚШ-тың Огайо штатындағы Марион округінің орталығы болып табылатын қала. Ол Огайоның солтүстік-орталық бөлігінде, Колумб қаласынан шамамен 80 шақырым солтүстікке қарай орналасқан. 2020 жылғы халық санауы бойынша қаланың халқы 35 999 адамды құрайды, бұл 2010 жылғы санаудағы 36 837 адамнан аздап кем. Марион округының ең ірі қаласы және Марион микрополитен аймағының бас қаласы болып есептеледі. Сонымен қатар, ол Columbus–Marion–Zanesville, OH біріктірілген статистикалық аймағының құрамына кіреді. Президент Уоррен Г. Хардинг, «Marion Star» газетінің бұрынғы иесі, өмірінің көп бөлігін Марион қаласында өткізіп, Хардинг мазарында жерленген. Қаланың дамуы өнеркәсіпші Эдвард Губермен және оның кең бизнес мүдделерімен тығыз байланысты. Қаладағы бірнеше тарихи ескерткіштердің кейбіреулері Огайо штатының Марион округіндегі тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енген. Марион қаласы қазіргі таңда «Американың жұмыс күшін дамыту орталығы» деп таныстырады, себебі мемлекеттік-жекеменшік білім беру серіктестіктері мен білім беру мекемелерінің үйлестірілген жұмысы, төрт және екі жылдық колледж бағдарламаларынан бастап, кәсіптік және техникалық оқыту, сондай-ақ дағдыларды сертификаттау бағдарламалары бар. Марион қаласының мэрі – Скотт Шертцер.

Тарих

Марион 1822 жылы салынды және генерал Фрэнсис Марионның құрметіне аталды. Ол Огайо заң шығарушы органының 1829-1830 жылдардағы сессиясында ауыл ретінде бекітілді. 1830 жылдың 15 наурызында Марион тұңғыш мэрі ретінде Нейтан Петерсті сайлады. Марион 1970 жылдарға дейін Огайоның маңызды өнеркәсіптік орталықтарының бірі болды. «Марион Стим Шовел» компаниясының (кейін «Марион Пауэр Шовел») өнімдері мердігерлерге Панама каналын салуға, Гувер бөгетін тұрғызуға және Гудзон өзенінің астынан Голланд туннелін қазуға көмектесті. 1911 жылы елдегі булы қашаулардың және ауыр жүк көтеру жабдықтарының 80 пайызы Огайо штатының Марион қаласында өндірілді. NASA «Марион Пауэр Шовел» компаниясымен келісімшарт жасап, жиналған «Сатурн V» зымырандарын (Аполлон жобасы үшін қолданылған) ұшыру алаңына жеткізетін жұлдызды тасымалдаушыларды жасады. Қала CSX және Norfolk Southern теміржолдары үшін маңызды орталық болып табылады. Марион ұзақ жылдар бойы астық (жүгері және кептірілген жүгері) негізіндегі тағамдар мен басқа да өнімдердің өндіріс орталығы болды, себебі жақын маңдағы аудандардағы өсіру аймақтарына жақын орналасқан (ConAgra ондаған жылдар бойы Марионда өкілдігі болды, ал Wyandot Snacks 1960 жылдан бері Марионда белсенді жұмыс істеп келеді). Whirlpool Corporation қаладағы ең ірі жұмыс беруші болып табылады және әлемдегі ең ірі кір жуу машиналарын құрастыру зауытын басқарады. Nucor Steel-дің Мариондағы зауыты Огайо штатындағы арматура және жол көрсеткіштерін өндірушілердің ішіндегі ең ірісі. Марион, көптеген шағын американдық қалалар сияқты, нәсілдік мәселелерге қатысты көзқарасын өзгертіп, дамытып келеді. 1800 жылдары Марион Огайода «Өзеннен көлге дейінгі бостандық жолы» деп белгілі болған Жер асты теміржолының аялдамасы болды. 1839 жылы қара нәсілді Билл Митчелл Марионда қашқан құл деп айыпталды және одан кейінгі сот процесінде босатылды. Оны иесіне қайтаруға тырысқан Вирджиниялық бірнеше адам сот залында төбелес шығарды. Бұрынғы құл Мариондағы құлдықты жоюшылардың көмегімен қашып кетіп, ақырында Канадаға жетті. 1919 жылдың ақпан айында Марионның афроамерикандық халқының көп бөлігі ақ әйелге жасалған шабуылға жауап ретінде қаладан қуылды. Содан кейін Марион «күн батқан қалаға» айналды, онда афроамерикандықтарға тұруға тыйым салынды. Президент Хардинг сынға қарамастан, «Марион Стар» газетінде афроамерикандықтарды жұмысқа алды. 1920 жылдары Марион қаласы мен Марион округі америкалық Джим Торпты және оның «Oorang Indians» деп аталатын толық америкалықтардан құралған NFL командасын құруға жасаған күш-жігерін қолдады. 1970 жылдары үнді-американдық дәрігер Далсух Мадия Мариондағы бас аурухананың (қазір OhioHealth құрамында) Смит орталығының директоры болды. Бүгінде Марион халқының 14 пайызы – басқа ұлт өкілдері. 2020 жылдың шілдесінде Мэр Скотт Шертцер басқаратын Марион қалалық кеңесі афроамерикандық қауым үшін нәсілдік теңдік пен әділдікті қолдауға уәде беретін резолюцияны бірауыздан қабылдады.

География

Марион Огайо штатының Тилл жазығы геологиялық аймағында орналасқан. Бұл жазық жер 12 000 – 14 000 жыл бұрын мұздықтан бөлініп, еріген кезде қалған мұздық шөгінділерінен пайда болған. Қаланың батысында екі кішкентай мұздық көл жазығы орналасқан. Аймақта мұздықтар шегінуінен қалған жұмсақ төбелер бар. Мұздықтардың әсерінен топырақ өте құнарлы, егіншілікке жарамды. Топырақтары блунт, певамо және глинвуд түрлеріне жатады. Қала Огайоның астанасы Колумбустан тура солтүстікке қарай, АҚШ 23 тас жолымен 80 шақырым қашықтықта орналасқан. Марион қаласы Марион округінің көп бөлігін алып жатыр, ол қала шегінен сыртта жатыр. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 11,82 шаршы миль (31 км²), оның ішінде 11,74 шаршы миль (30 км²) құрлық және 0,08 шаршы миль (0 км²) су алабын құрайды.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 36 837 адам, 12 868 үй шаруашылығы және 8 175 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 15 066 тұрғын үйден тұрды. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 86,7% ақ нәсілді, 9,6% афроамерикалық, 0,2% американдық үндістер, 0,4% азиялық, 1,1% басқа нәсілді, 2,1% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 3,0% құрады. 12 868 үй шаруашылығының 33,5% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрды, 40,0% бірге тұратын некедегі жұбайлар, 17,1% күйеуі жоқ әйелдер, 6,4% күйеуі жоқ ерлер және 36,5% отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 30,4% жеке адамдардан тұрды, ал 12,7% 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,45 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,00 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 37,3 жасқа тең. Тұрғындардың 22,2% 18 жасқа дейін, 9,9% 18 мен 24 жас аралығында, 28,7% 25 пен 44 жас аралығында, 26,6% 45 пен 64 жас аралығында және 12,6% 65 жасқа толған немесе одан асқан. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 54,9% ерлер және 45,1% әйелдер.

Соңғы өзгерістер

Орталық Огайоның көп бөлігі сияқты, Марион да Ұлы дағдарыс аяқталғаннан бері экономикалық жаңаруды бастан кешіріп келеді. Огайо АҚШ-тағы екінші ірі болат өндіруші штат. Огайодағы ең ірі арматура және жол белгілерін өндіретін жергілікті кәсіпорын Nucor Steel 2017 жылдың наурыз айында жаңғырту бағдарламасына 85 миллион доллар жұмсауды жоспарлағанын хабарлады. Сондай-ақ 2017 жылы POET компаниясы жылына 150 миллион галлонға дейін этанол өндіру қуатын екі еседен астам арттыру үшін 120 миллион доллар инвестициялауға уәде берді. "Марион жасалған!" (MarionMade!) атты жарнамалық кампания аймақтың халқы, орындары, өнімдері және бағдарламалары туралы жағымды жаңалықтарды таратуға арналған. "Марион жасалған!" жарнамалық бағдарламасы Америка Қоғамдық қатынастар қоғамының (PRSA) Орталық Огайо бөлімшесінен 2017 жылғы PRism сыйлығын жеңіп алды.

Сахналық өнер

Palace Theatre (1928 ж. шамасында) – 1440 орындық атмосфералық театр, оны Джон Эберсон испандық колониалдық жаңғыру архитектурасы стилінде жобалаған. 1928 жылғы 30 тамызда ашылғаннан бері үздіксіз жұмыс істеп келеді. 1975 жылы қайта жаңартылған, ол бүгінде АҚШ-та Эберсон жобалаған әлі де жұмыс істеп тұрған 16 атмосфералық театрдың бірі. Эберсон бұл театры Young Amusement Company үшін жарты миллион долларға (2023 жылы 8,6 миллион доллар) құрылған. Ішкі кеңістіктегі зал көк аспан мен жылтыраған жұлдыздармен толыққан сарай ауласын еске алады. Онда Пьетро Капронидің көптеген түпнұсқа мүсін қосымшалары сақталған. Театр Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілген. Театрға іргелес Май павильоны – екі қабатты орын, камералық оркестрлердің концерттері, джаз және софт-рок тобының өнер көрсетулері, әуесқойлар театрының қойылымдары мен шағын мюзиклдер, тойлар, бітіру кештері мен жиналыстар үшін пайдаланылады. Театр гастрольдік артистер мен балалар театрының қойылымдарын ұсынады. Маусымдық емес кезеңде және театрдың басқа уақытта жабық болғанда, негізгі сахнада және кіші Май павильонында кәсіби емес әуесқойлар мюзиклдері, қауымдық оркестрлердің концерттері мен жоғары сынып оқушыларының қойылымдары көрсетіледі. Театр сондай-ақ заманауи кинофильмдерді де көрсетеді.

Жыл сайынғы іс-шаралар мен жәрмеңкелер

Марион қаласы Марион попкорн фестивалінің туған жері, бұл жыл сайын қыркүйек айында, Еңбек күнінен кейінгі демалыс күндері Марион қаласының орталығында өткізілетін шара. Марион округі жәрмеңкесі жыл сайын шілде айының бірінші аптасында Марион қаласында ұйымдастырылады. "Парктегі сенбілік" - Линкольн паркінде жыл сайын өткізілетін балалар фестивалі. Марион сонымен қатар Buckeye Chuck-тың мекені, ол Огайо штатының ресми ауа райын болжайтын және Groundhog күні (2 ақпан) көктемнің басталуын болжауымен танымал.

Хардинг үйі

Хардинг үйі – АҚШ-тың жиырма тоғызыншы президенті Уоррен Г. Хардингтің тұрған үйі. Хардинг пен оның болашақ әйелі Флоренс 1890 жылы, үйленуге бір жыл қалғанда, "Анна стиліндегі" үйді жобалаған. Олар сол жерде үйленді және ол президенттікке сайлануға дейін 30 жыл өмір сүрді.

Хардинг ескерткіші (Хардинг қабірі)

Хардинг мемориалы, оны мыңдаған адамдар, соның ішінде құрылыс қорына қайырымдылық жасаған мектеп оқушылары да атады, АҚШ-тың 29-шы президенті Уоррен Г. Хардинг және бірінші ханым Флоренс Клинг Хардингтің жерленген орны (мазары). Кейін Хардинг қабірі деп аталған бұл құрылыс Вернон Хайтс бульвары мен Делавэр даңғылының оңтүстік-шығыс бұрышында орналасқан. Құрылысы 1926 жылы басталып, 1927 жылдың басында аяқталды. Грек ғибадатханасы стиліндегі бұл құрылыс ақ мәрмәрдан салынған. Генри Хорнбостел, Эрик Фишер Вуд және Эдвард Меллон жобалаған құрылыстың диаметрі 103 фут, ал биіктігі 53 фут. Ашық жоспар Хардингтердің тілегіне сәйкес, олардың сыртта жерленуін қамтамасыз етеді.

"Хардинг" қонақ үйі (Хардинг орталығы)

1924 жылы салынған "Хардинг" қонақ үйі президент Хардингтің Ақ үйден кейінгі қонақтарын қонақтап, тамақтандыру мақсатымен салынды. Жергілікті кәсіпкерлер бұл қонақ үйдің Уоррен Г. Хардингтің президенттік қызметтен кейін Марион қаласына келген қонақтарына жатақ қызметін көрсетеді деп үміттенген. Ғимарат қаланың басты теміржол стансасы – Юнион стансасына жақын орналасқан. Қазіргі таңда ғимарат қонақ үй ретінде пайдаланылмайды. 2005 жылы жаңартылған ғимарат бүгінде барлығына арналған пәтерлер үйі және OSUM студенттерінің жатақханасы болып табылады. Оның вестибюлі түпнұсқасымен салыстырғанда көп бөлігі қалпына келтірілген.

Марион қорымы

Саудагерлер отбасы ескерткіші (Айналып тұратын шар). Марион зиратында Мерчант отбасының қабір тасы орналасқан, ол өздігінен қозғалыс жасауымен белгілі. Бұл ескерткіш диаметрі төрт фут болатын екі тонналық гранит шармен жабылған үлкен сұр гранит тұғырынан тұрады. Шар жыл сайын негізінде 1/4-тен 1/2 дюймға дейін жылжиды, бұл оның тұғырға бекітілген жерінен өлшенген қашықтық бойынша анықталады. Шардың қозғалысына қырау мен еру циклдары, жер сілкінісі немесе негіздің астындағы ауа немесе судың әсері тигізеді деп есептелсе де, шардың қозғалыс жолына нақты түсінік берілген жоқ. Шардың қозғалысы көптеген жаңалықтарда жарияланды және ол Риплидің "Сен оған сенесіз бе, жоқ па?" бағдарламасында (1927 жылдың 29 қыркүйегі) көрсетілді. Бұл туралы Франк Эдвардстың "Таңғажайып әлем" кітабында да айтылған. Интернетте осы қабір тасына арналған бірнеше веб-бет бар. Қабылдау бөлмесі. Марион зиратының қабылдау бөлмесі – Марион, Огайо, АҚШ-тың негізгі зиратындағы жерлеу құрылысы. 1870 жылдары салынған бұл қабылдау бөлмесі бастапқыда осындай құрылымдардың қалыпты мақсатын орындады, бірақ ол Марионның ең танымал азаматы, АҚШ президенті Уоррен Г. Хардингтің уақытша бейіті ретінде танымал болды.

Спорт

Оранг үндістері, жақын орналасқан Лару қаласындағы NFL командасы, 1923 жылы Марион қаласында өздерінің жалғыз нағыз "үй" ойынын өткізді. Бұл аренада бұрын "Мэрион Блю Рэсерс" футбол командасы, "Х Лигасы" жабық футбол лигасының командасы, "Мэрион Мейхем" футбол командасы, сондай-ақ "CIFL" футбол лигасының командасы және 1953-1954 маусымында Халықаралық хоккей лигасында ойнаған "Мэрион Баронс" хоккей командасы өнер көрсеткен. Марион 1900 және 1951 жылдар аралығында көптеген екінші лига бейсбол командаларына үй болды, олардың ішінде "Мэрион Сенаторлары", "Мэрион Президенттері", "Мэрион Кардиналдары" және "Мэрион Кабс" командалары бар. Болашақ АҚШ президенті Уоррен Г. Хардинг 1908 жылдан 1912 жылға дейін D класты Огайо штаты лигасының мүшесі болған "Мэрион Диггерс" командасының иелерінің бірі болды. Марион көптеген жеке және командалық мектептердің штаты бойынша чемпионаттарға ұя болды. 1980 жылдардың басында Тина Кнайсли парлы және әйелдер еркін стилі бойынша ұлттық және әлемдік роликті конькиде жүру чемпионы болды, ал Скотт Дункан күрес спортынан WUSA ұлттық чемпионы атанды.

Мемлекеттік мектептер

Марионның көп бөлігі Марион қалалық мектеп округімен қамтамасыз етіледі, ол 2022–23 оқу жылына сәйкес, мемлекеттік бастауыш және орта мектептерде 4 242 оқушыны қабылдайды, ал округтің орташа тесттік көрсеткіші 3/10, бұл Огайодағы мемлекеттік мектептердің ең төменгі 50% -ына кіреді. Округ алты бастауыш мектепті, бір орта мектепті және бір жоғары мектепті, Марион Хардинг жоғары мектебін басқарады. Қаланың бір бөлігі көршілес Елгин, Плезант, Ридгедейл және Ривер Вэлли жергілікті мектеп округтерінің құрамында. K–12 сыныптарындағы Огайо оқушылары үшін онлайн мемлекеттік мектеп болып табылатын Три Риверс білім беру компьютерлік қауымдастығы (TRECA) Digital Academy штаб-пәтері Марионда орналасқан. TRECA басқаратын мектеп Огайодағы көптеген мектеп округтеріндегі оқушыларға қашықтықтан оқыту мүмкіндіктерін ұсынады.

Қауымдық мектептер

Марион қаласында бір ғибадатхана мектебі бар, яғни Әулие Мария мектебі, ол K–8 сыныптарды қамтиды және Колумбус Рим католик дінбасылығына қарайды.

Кәсіптік білім беру

Марион қаласында Три Риверс мансап орталығы мен ересектерге білім беру орталығы да орналасқан. Бұл орталықтар Орталық Огайодағы жоғары сынып оқушылары мен ересектерге кәсіби-техникалық білім беруді ұсынады. Три Риверс – RAMTEC – робототехника және озық өндіріс технологиялары білім беру ынтымақтастығының орны.

Кітапханалар

Марион қалалық кітапханасы – қаланың негізгі қоғамдық кітапханасы. Огайо мемлекеттік университетінің Марион кампусының кітапханасында 48 000-нан астам кітап, үлкен анықтамалық қоры және 300-ден астам жазылым бар. Кітапхана қорына басылымды мерзімдік басылымдар тізімі, микроформалар, карталар, газеттер, буклеттер жинағы, мансап және балалар әдебиеті саласындағы арнайы жинақтар, сондай-ақ Уоррен Г. Хардинг және Норман Томас зерттеулер жинағы кіреді. Ол Огайо мемлекеттік университетінің және Огайо желісінің барлық ресурстарына қол жеткізуді қамтамасыз етеді.

Медиа

1877 жылы құрылған және бір кезде Уоррен Хардингке тиесілі болған «Марион Стар» газеті қазір «Гэннет» компаниясына тиесілі. Ол күнделікті жарық көреді және қаланың жалғыз газеті болып табылады. Марион қаласындағы радиостанциялардың ішінде WMRN FM (94.3 FM) кантри музыка станциясы, WMRN (1490 AM) жаңалықтар/талқылау (iHeartRadio), WOSB (91.1 FM) NPR News және классикалық музыка станциясы, WYNT (95.9 FM) ересектерге арналған заманауи музыка станциясы және WDIF LP блюз музыка станциясы бар. WOCB CD – тәуелсіз христиандық, шағын қуатты телеарна, 39-шы диджитал UHF арнасында Огайо штатының орталық аймағында жергілікті шіркеулердің қызметтерін, бағдарламаларын және қоғамдық шараларын көрсетеді.

Көлік

Марион қалалық әуежайы орталық бизнес ауданының солтүстік-шығысында үш теңіздік миль (4 миль, 6 км) қашықтықта орналасқан. Көлік қызметтерін жергілікті әуе тасымалдау компаниялары және такси қызметтері ұсынады. Бұрын Марионда Greyhound автобус терминалы болған, бірақ ол жабылып, қазір тек қалалық көліктер үшін ғана көлік түйіні қызметін атқарады. АҚШ 23-ші тас жолы Марионның шығыс жағынан Финдлей және Жоғарғы Сандускиге, сондай-ақ солтүстікке қарай басқа да нүктелерге дейін созылады; ал оңтүстікке қарай Колумб және басқа оңтүстік аймақтарға барады. Огайо штатының 4, 309 және 423 маршруттары қаладан өтеді. 1960 жылдарға дейін бірнеше теміржолдар Марион Юнион станциясында тоқтаған; станцияның соңғы алыс қашықтыққа жүретін пойыздары (Эри Лаккаваннаның «Көл қалалары») 1970 жылы тоқтатылды, ал 1971 жылы жолаушылар тасымалын Amtrak-қа берумен аяқталған Чесапик және Огайо теміржолының Джордж Вашингтонға қосылатын желісі де болды.