Мариетта қаласы: тарихы мен географиясы

Кіріспе

Мариетта – АҚШ-тың Огайо штатындағы Вашингтон округіне қарасты қала. Ол Огайоның оңтүстік-шығысында, Маскингем және Огайо өзендерінің тоғысқан жерінде, Паркерсбургтен солтүстік-шығысқа қарай 11 миль (18 км) жерде орналасқан. 2020 жылғы халық санауы бойынша Мариеттаның халқы 13 385 адамды құрайды. Бұл Вашингтон округінің барлық аумағын қамтитын Мариетта микрополитен аймағының орталық қаласы және Паркерсбург – Мариетта – Вена біріктірілген статистикалық аймағындағы екінші ірі қала. 1788 жылы Огайо аймағына келген пионерлер құрған Мариетта, 1787 жылы құрылған Солтүстік-Батыс территориясындағы тұрақты алғашқы американдық елді мекені болды, ал кейін Огайо штаты аталды. Қала Америка революциясындағы француз халқының көмегіне деген құрметпен Франция патшайымы Мари Антуанеттаның есімімен аталады. Бұл аймақта Хопвелл мәдениетінің әртүрлі тайпалары тұрған, олар 1500 жылдан астам бұрын салынған Мариетта жер үйінділерін салған. Олардың Ұлы үйіндісі және басқа да маңызды ескерткіштері алғашқы қоныс салушылар Моунд зираты сияқты саябақтарда сақталған. 1835 жылдан бері қалада шамамен 1200 студенті бар жекеменшік, діни емес либералды өнер мектебі – Мариетта колледжі орналасқан. Америка Азамат соғысына дейін қала Жер асты жолының бір станциясы болды.

19 ғасыр

Қала тұрғындары 1835 жылы Мариетта колледжін ұйымдастырып, жарғылады. Ол Жер асты жолының станциясы ретінде қолданылып, құлдардың Оңтүстіктен қашуына көмектесті. Мариетта екі ірі, кеме жүретін өзеннің жағасында орналасқандықтан, өнеркәсіп пен сауда үшін өте қолайлы болды. Кеме жасау – алғашқы өнеркәсіптердің бірі еді. Шеберлер теңізге жүзуге арналған кемелер жасап, оларды өзен бойымен Миссисипи өзеніне, одан Нью-Орлеанға және Мексика шығанағына дейін жіберді. Қоныс іргесіне жайғасқаннан кейін екі онжылдықтан да аз уақыт өткен соң, бу кемелері дамыды және олар да осы жерде салынды. Кірпіш фабрикалары мен ағаш кесетін зауыттар үйлер мен қоғамдық ғимараттарға қажетті материалдармен қамтамасыз етті. Темір қорыту зауыты және бірнеше құю цехтары өсіп келе жатқан теміржол өнеркәсібі үшін рельстер өндірді, ал Мариетта кресло фабрикасы жиһаз жасады. Мариетта жер құрылыстарын салған ежелгі мәдениетке деген қызығушылық жалғасты. Кешенді Эфраим Джордж Сквайр мен Эдвин Гамильтон Дэвис зерттеп, суреттеді, олардың Огайо және Миссисипи аңғарларындағы көптеген ежелгі үйінділерге арналған үлкен жобасы 1848 жылы Смитсонов институтынан «Миссисипи аңғарының ежелгі ескерткіштері» деген атпен жарияланды. Бұл Смитсонов институты басып шығарған алғашқы кітап болды. Олардың жоғарыдағы суреті алғашқы кешеннің жоспарын көрсетеді, ол «төрт пирамида тәрізді дөңес, тағы бір кішкентай алаң және ортасында үлкен жерлеу дөңесі бар дөңгелек алаңнан» тұрды. Қоныс аударушылар Сакра Виа деп атаған қабырғалы, сатылы жол ең үлкен қоршаудан төменгі өзеннің жағасына дейін созылды. Бұл жол 1843 жылы, тоғызыншы ғасырдың ортасындағы даму кезеңінде бұзылды. Бұл Мариеттаны көлік және саудадан үзіп қалдырды, бірақ ол жергілікті және Огайодағы қызметтерді сақтап қалды. 20 ғасырдың басында Мариеттаға күніне 24 жолаушы пойызы қызмет көрсетті, олардың көпшілігі PRR рельстерімен жүрді. Уильям П. Катлер M&C-дегі маңызды тұлға болды. Ол сонымен қатар Union Railroad және Marietta, Columbus and Cleveland Railroad сияқты басқа да жергілікті теміржолдарды қолдады. Катлер көп жыл бойы M&C бас директоры және президенті болып қызмет етті. 1860 жылы Мариетта аймағында алғаш рет мұнай бұрғыланды. 1875 және 1910 жылдардағы мұнай ағындары инвесторларды байытып, қалада көптеген сәнді үйлер салдыруға мүмкіндік берді, олардың көпшілігі бүгінге дейін сақталған. Мариетталық Доуз ағайындары Pure Oil Company компаниясын құрды. Төрт ағайынның төртеуі де ұлттық деңгейде танымал бизнесмендер және/немесе саясаткерлер болды: Чарльз Гейтс Доуес, Руфус С. Доуес, Беман Гейтс Доуес және Генри Мэй Доуес. Чарльз Доуес 1924 жылы президент Кальвин Кулиджбен бірге АҚШ-тың 30-шы вице-президенті (1925–1929) болып сайланды. 1925 жылы ол Доуес жоспары бойынша жұмысы үшін және 1923 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Германияның өтемақына байланысты туындаған халықаралық дағдарысты жеңілдетуге атсалысқандығы үшін Нобель бейбітшілік сыйлығымен марапатталды. 1880 жылы Мариеттаны Форт-Хармармен байланыстыратын алғашқы Путнам көпірі ашылды. Бұл Маскингем өзенінен еркін өтуге алғашқы мүмкіндік берді.

Townspeople organized and chartered Marietta College in 1835. It was used as a station on the Underground Railroad to help slaves escape from the South. Marietta's location on two major navigable rivers made it ideal for industry and commerce. Boat building was one of the early industries. Artisans built oceangoing vessels and sailed them downriver to the Mississippi River and south to New Orleans and the Gulf of Mexico. In less than two decades after settlement, the steamboat had been developed, and was also constructed here. Brick factories and sawmills supplied materials for homes and public buildings. An iron mill, along with several foundries, provided rails for the growing railroad industry; the Marietta Chair Factory made furniture. Interest in the prehistoric culture that built the Marietta Earthworks continued. The complex was surveyed and drawn by Ephraim George Squier and Edwin Hamilton Davis, whose large project on numerous prehistoric mounds throughout the Ohio and Mississippi valleys was published by the Smithsonian Institution in 1848 as Ancient Monuments of the Mississippi Valley. It was the first book published by the Smithsonian. Their drawing above shows the plan of the original complex, which "included a large square enclosure surrounding four flat topped pyramidal mounds, another smaller square, and a circular enclosure with a large burial mound at its center." The walled, graded path, called by the settlers the Sacra Via, led from the largest enclosure to the lower river's edge. This pathway was destroyed in 1843 during mid nineteenth century development. This cut Marietta off from traffic and trade, although it retained local and Ohio service. In the early 20th century, 24 passenger trains served Marietta each day, most of which ran on the PRR tracks. William P. Cutler was a major figure in the M&C. He also backed the Union Railroad and the Marietta, Columbus and Cleveland Railroad, among other local railroads. Cutler served as General Manager and as President of the M&C for many years. In 1860, oil was first drilled in the Marietta region. Oil booms in 1875 and 1910 made investors rich, who constructed numerous lavish houses in town, of which many still stand. The Dawes brothers of Marietta founded the Pure Oil Company. All four brothers became nationally prominent businessmen and/or politicians: Charles Gates Dawes, Rufus C. Dawes, Beman Gates Dawes and Henry May Dawes. Charles Dawes was elected in 1924 with President Calvin Coolidge to serve as the 30th Vice President of the United States (1925–1929). In 1925, he shared the Nobel Peace Prize, based on his work on the Dawes Plan and relieving an international crisis in 1923 related to German reparations after World War I. In 1880, the first Putnam Street Bridge was opened to connect Marietta to Fort Harmar. It provided the first free crossing of the Muskingum River.

20 ғасыр

Темір жол және автомобиль жолдары дамыған сайын, Мариетта бастапқыда назарынан тыс қалды. 1868 жылдан 1870 жылға дейін B & O темір жолы Паркерсбург, Батыс Вирджиния және Белпрені байланыстыру үшін көпір салды; ал Ұлттық жол Занесвилл арқылы солтүстікке қарай өтті. Бірақ Пенсильвания темір жолы 19 ғасырдың соңында кеңейіп, Мариеттада станция ашты, Мариетта мен Питтсбург арасында күніне 26 пойыз қатынайтын. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін темір жолдарды қайта құру және федералды үкіметтің тас жол құрылысына инвестиция салу нәтижесінде жолаушылар тасымалы азайды. Соңғы жолаушылар пойызы 1953 жылы тоқтатылды. 1967 жылға дейін Мариетта жаңа саяхат бағыттарынан салыстырмалы түрде оқшауланған, содан кейін қалаға жақын I 77 ашылды. Америка Құрама Штаттары Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысу алдында, 1917 жылы Мариетта колледжінен 23 жас жігіт Францияда жедел жәрдем бөлімі ретінде қызмет ету үшін кетті; төрт адам шайқаста қаза тапты. 1937–1938 жылдары АҚШ Солтүстік-Батыс аумағын тойлау кезінде Франция Мариетта қаласына тақта сыйлады, ол француз ескерткішіне орнатылып, осы жас жігіттер мен олардың көрсеткен қызметін еске сақтады. 1939 жылы Ұлы депрессия кезінде Мариеттада Пионерлік өзеншілердің ұлдары мен қыздары қоғамы құрылды, ол қаланың бай өзен тарихын және оның халқын құрметтеу мақсатында құрылды. Екі жылдан кейін Огайо өзені мұражайы ашылды. 1972 жылы мұражай аумағы толығымен қайта жоспарланды. 2016 жылғы 6 сәуірде Халық банкі театрында Огайо штатының жылдық мәлімдемесі жасалды. Сөз сөйлеген губернатор Джон Касич болды.

География

АҚШ халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 8,75 шаршы миль (23 км²), оның ішінде 8,43 шаршы миль (22 км²) құрлық және 0,32 шаршы миль (1 км²) су. Маскингем өзені мен Дак-Крик Мариетта қаласында Огайо өзеніне құяды. Бұл аймақ Огайоның шығыс жартысын қамтитын Аппалачи таулы үстіртінің бөлігі болып табылады. Аппалачи таулы үстірті тік төбелер мен аңғарлардан тұрады және штаттың ең қиын өңірі болып есептеледі. Бұл аймақ Батыс Аллегений таулы үстіртінің экологиялық аймағында орналасқан. Огайо штатының осы бөлігінде Огайодағы ең көп минералдық қоры бар. Мариетта 1913 жылғы Ұлы су тасқынынан зардап шекті.

Климат

Бұл аймақтың климаты ылғалды жаздармен, суық қыстармен және жыл бойы тең бөлінген жауын-шашынмен сипатталады. Огайо аңғарындағы су мөлшеріне байланысты жауын-шашынды дәл болжау мүмкін емес. Кёппен климаттық жіктеу жүйесі бойынша Мариетта қаласы ылғалды континенттік климатқа ие, климат карталарында "Dfa" деп белгіленеді.

Қоршаған орта мәселелері

"Эрамет" мыңдаған фунт марганец және басқа да қауіпті ауа ластағыштарын ауаға шығарды.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 14 085 адам, 5828 үй шаруашылығы және 3215 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 6519 тұрғын үй бірлігін құрады. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 94,9% ақ нәсілді, 1,3% афроамерикалық, 0,3% американдық үндістер, 1,4% азиялық, 0,5% басқа нәсілдерден және 1,5% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 1,1% құрады. 5828 үй шаруашылығының 25,3% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрды, 37,9% - бірге тұратын жұбайлар, 13,0% - күйеуі жоқ әйелдер, 4,3% - күйеуі жоқ ерлер, ал 44,8% - отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 37,4% жеке адамдардан тұрды, ал 15,7% 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,14 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,80 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 39 жасқа тең. Тұрғындардың 18,9% 18 жасқа дейін, 16% 18 мен 24 жас аралығында, 21,1% 25 пен 44 жас аралығында, 25,7% 45 пен 64 жас аралығында және 18,4% 65 жасқа толған немесе одан асқандарды құрады. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 46,9% ер адам және 53,1% әйел адам.

Экономика

Sewah Studios, тарихи белгілерді өндіруші, 1927 жылы Мариетта қаласында құрылды. Компания АҚШ-тың алғашқы алюминий тарихи белгілерін жасады және қазіргі таңдағыда елдегі тарихи қоғамдар үшін жылына шамамен 1200 белгі өндіреді. Мариетта қаласында Солтүстік Америкадағы ең ұзақ мерзімді ферромарганец зауыты – Eramet Marietta Industries Inc. орналасқан, бұл зауыт жақында ғана АҚШ-тағы жалғыз ферромарганец зауыты болды және марганец шығарылымдары бойынша жетекші кездеседі.

Өнер және мәдениет

Жыл сайынғы Огайо өзені Sternwheel фестивалі 1976 жылы құрылды, және Мариеттадағы Огайо өзенінде Sternwheeler кемелері жиналады. Шара жылына шамамен 100 000 адамды тартады. Басқа да су спорты іс-шараларына Ральф Линдамуд еске алу регатасы, Мариетта шақыру регатасы және "Маскингем басы" жарыстары кіреді. Мариеттада Азамат соғысының қайта жаңғыртылуы жыл сайын өткізіледі, онда Одақ және Конфедерация әскерлерінің қайта жаңғыртылған шайқастары Мускингем өзені арқылы көрсетіледі. Goodfest – Гудфеллоус паркінде өтетін музыка фестивалі. 2023 жылы Мариетта жергілікті суретшілердің қабырғалық суреттерінен галерея ашты, ол Мариеттаның тарихын көрсетеді.

Кітапхана

Мариетта қаласында Вашингтон округінің қоғамдық кітапханасының филиалы бар.

Жергілікті билік

Мариетта қаласында әкімдік үкімет жүйесі қолданылады. Әкім толық жұмыс күнімен жұмыс істейтін лауазым, ал жеті қалалық кеңес мүшесі мен қалалық кеңес төрағасы – жартылай жұмыс күнімен жұмыс істейтін лауазымдар. Мариетта қалалық кеңесі, Огайо штаты (2020–2024 жылғы мерзім) Кеңес төрағасы: Сюзан Весселс (Республикалық партия), Үлкен округтен: Сюзан Бойер, Билл Фарнсворт, Кассиди Шоаф, Бірінші округтен: Майкл Скалс, Екінші округтен: Майкл М. Маккоули, Үшінші округтен: Билл Госсетт, Төртінші округтен: Джефф Шенкель.

Мариетта саясатында саясатқа және қоғамдық пікірге әсер ететін бірнеше азаматтар тобы бар. «Жауапты үкімет үшін азаматтар», «Азаматтардың қару-жарақ сақтау қоғамы» және «Таза ауа үшін көршілер» сияқты топтар қоғамдық процестерді жақсарту және қала үкіметіне маңызды ықпал ету үшін жұмыс істейді.

Мемлекеттік және федералды үкімет

Мариетта Огайо штатының Өкілдер палатасында республикашыл Джей Эдвардс (94-аудан) және республикашыл Дон Джонс, ал Огайо Сенатында республикашыл Франк Хогланд (30-аудан) тарапынан өкілдік етіледі. Мариетта Огайоның 6-шы конгресс округіне кіреді; бұл мәндік орын қазір бос, себебі республикашыл Билл Джонсон 2024 жылғы 21 қаңтарда Өкілдер палатасынан Йангстаун мемлекеттік университетінің президенті болу үшін отставкаға кетті.

Білім

2021 жылғы деректер бойынша, Мариетта қалалық мектеп округі үш бастауыш мектепті (екісі – балабақшадан 2-сыныпқа дейін, біреуі – 3-6 сыныптар) және орта/жоғары мектептің бір ғимаратын, яғни Мариетта орта мектебін қамтиды. Филипс бастауыш мектебі мен Вашингтон бастауыш мектебі балабақшадан 2-сыныпқа дейінгі оқушыларды қабылдайды. 3-6 сыныптарға арналған бастауыш мектеп бұрынғы орта мектеп ғимаратында орналасқан. Мариетта колледжі мен Вашингтон штатының қоғамдық колледжі де Мариетта қаласында орналасқан.

Автомобиль жолдары

77-ші автомобиль жолы Мариетта қаласының шығысынан өтеді, солтүстікке Кливлендке (Огайо штаты) және оңтүстікке Чарльстонға (Батыс Вирджиния штаты) байланыс құрады. Мариетта қаласынан бес штаттық трасса өтеді. Олар: Огайо штатының 7-ші трассасы, Огайо штатының 60-шы трассасы, Огайо штатының 26-шы трассасы, Огайо штатының 550-ші трассасы және Огайо штатының 676-шы трассасы.

Ауа

Мариеттаға Батыс Вирджиния штатындағы Уильямстаун қаласында орналасқан Mid Ohio Valley өңірлік әуежайы қызмет көрсетеді, ол Шарлотта Дуглас халықаралық әуежайынан дүйсенбіден жұмаға дейін күніне үш рейспен қамтамасыз етілген.

Велосипед жолы

Мариетта өзенінің жол таспасы – екі қатарлы, асфальтталған, төрт мильден асатын жол. Велосипед тебу үшін салынғанмен, жаяу жүргіншілер де оны жиі пайдаланады. Бұл жол Огайо және Маскингум өзендерінің бойымен өтеді және Мариетта қаласының түрлі қызықты жерлерін, соның ішінде қала орталығы мен бірнеше саябақтарды байланыстырады.

Бауырлас қалалар

Готье, Миссисипи штаты және Ратланд, Массачусетс штаты.