Кіріспе

Marvel Comics-те пайда болған ойдан шығарылған тірі арал Кракоа – Marvel Comics американдық комикстерінде кездесетін ойдан шығарылған, тірі арал. Ол алғаш рет Giant Size X Men #1 санында пайда болды, ал оның авторлары Лен Вайн мен Дейв Кокрум. Бастапқыда қарсыластың рөлінде көрсетілген Кракоа, кейіннен онымен аттас мутант мемлекеті үшін саналы мекенжайға айналды.

Жариялану тарихы

Гигант өлшемді Х-адамдар #1 (1975) тұңғыш рет жарияланғанда, Кракоа Тынық мұхитындағы арал ретінде таныстырылады, онда Х-адамдардың бұрынғы құрамы мутанттарды анықтау қабілеті бар Cerebro құрылғысынан алынған күшті сигналдарды зерттеу кезінде жоғалып кеткен. Оның аты 1883 жылы жарылған Индонезиядағы Кракатау жанартау аралын еске салады. Профессор Чарльз Ксавье оларды құтқару үшін жаңа, халықаралық команда жинайды. Кракоаға келгеннен кейін, олар аралдың флорасы, фаунасы және тіпті жерінен шабуыл көреді, соңында Ангел – олар құтқарып жатқан алғашқы Х-адамдардың бірі – оларға "осы аралдың өзі" Церебро анықтаған қуатты мутант екенін ескертеді. Яғни, Кракоа аралының өзі, аңызға айналған Аспидокелон сияқты, алып мутантқа айналған. (Годзилла мен Монстр аралы да ықпал еткен болуы мүмкін, себебі Кракоаның пайда болуына ядролық сынақтар кінәлі деп саналады.) Ол мутанттардың өмірлік энергиясын сіңіру үшін оларға мұқтаж. Екі команда да Кракоа мұхит түбінен жұлып алынып, ғарышқа лақтырылып, көрінеу өлген кезде қашып құтылады. Бұл мәселе Х-адамдарды жаңартуымен атақты болғанымен, Кракоа кейіпкері/орны Джонатан Хикменнің 2019 жылғы Х-адамдар оқиғасы – House of X және Powers of X-ке дейін сирек қайта жаңарды. Осы мини-сериалдарда (X-адамдар комиксінің болашақ негізін қалаған) мутанттар Кракоамен байланыс орнатып, симбиоздық қарым-қатынаста өмір сүруге келісіп, аралды тәуелсіз мутант мемлекеті ретінде құрды. Кракоаның нақты мақсаттары әзірге құпия күйінде қалып отыр.

Шығу тегі

Кракоа бастапқыда Тынық мұхитындағы өте кішкентай арал ретінде бейнеленген, ол ядролық бомбалау сынақтары өткізілген аймаққа жақын болған. Сәулелену аралдың экожүйесін омарталық санаға айналдырды. Сержант Фьюри және оның командасы 1945 жылдың басында Кракоаның пайда болуына себеп болған бомба тастауға кездейсоқ куә болды, жақын арада аралға құлап, оның ұжымдық интеллектісімен кездесті. Олар аралдың құпиясын сақтау шартымен одан бейбіт түрде бөлісуге келісті.

X-Men тобымен кездесу

Алайда, кейіннен Кракоа мутанттар тудырған ерекше өмірлік энергияға құмар болды. Ол Петра, Свей, Дарвин және Кид Вулканнан (соңғы екеуі тірі қалды, бірақ Кракоаның ішінде қамалып қалды) тұратын жас мутанттар тобының қазасына себепкер болды, бұл топ Мойра МакТаггарт басқарған балама Х-мендер тобынан еді. Кейін ол түпкі Х-мендерді (Циклоп, Ангел, Хавок, Айсмен, Жан Грей және Полярис) қолға түсірді, нәтижесінде Х-мендердің жаңа құрамы құрылды (яғни Колосс, Түнгі жұлқылаушы, Шторм, Күншар, Күнқұс, Банши және Вулверин). Жаңа Х-мендер тобы түпкі Х-мендерді тауып, Полярис өзінің қабілеттерін пайдаланып Кракоаны ғарышқа атты. Кракоа көптеген басқа да үлгілермен бірге босатылды және соңғы рет Жер төңірегінде айналып жүргені байқалды, M күнінен шыққан энергия толқыны мен Коллектив Вулканды оятқанша. Сондай-ақ, ғарышқа жіберілмес бұрын Кракоа өзінен бірнеше спораларды таратып, кейін Х-мендерге қиындық тудырды.

Х үйі және Х билігі

"Х үйі және Х күші" оқиғалары барысында профессор Х Сайферге Кракоаға (көрінетіндей Жерге қайтып келген) жақындасқанын, аралдың нағыз мәнін ашуға көп уақыт пен күш жұмсағанын, соңында Кракоамен телепатиялық байланыс орнатып, мутант арал мен мутант адам арасындағы қарым-қатынасты одан әрі дамытқанын айтады. Сонымен қатар, Ксавьердің ынталандыруымен Сайфер Кракоамен сөйлескенде, Кракоа өзінің өткені туралы айтып берді. Даг Рамзидің сөзіне сүйенсек, ерте заманда Оккара деп аталатын үлкен құрлық болған. Оған "Түн қылышы" деп аталатын мистикалық қылышпен қаруланған жау шабуыл жасаған. Шабуыл кезінде Оккара қирап, оның санасы екіге бөлініп, Кракоа мен Аракко (Аракко – Оккараның керісінше жазылуы, ал Кракоа – анаграммасы) аралдары пайда болды. Олар инь мен ян сияқты әрекет етіп, Амент деп аталатын тозақтық өлшемге портал ашты, соның салдарынан әлемге демонтар құйылды. Әйгілі Апокалипсис бірінші аттыларымен келді және теңіздің ойысын жауып, Аракконы Кракоадан оқшаулап, шабуылды тойтарды. Аттылар Араккомен бірге алқаптың екінші жағына қамалды, бұл Кракоа мен Апокалипсиске қайғы әкелді. Уақыт өте келе, қайғы мен жалғыздыққа толы Кракоа 1945 жылдың басында американдықтардың ядролық бомбасын сынауынан оянғанға дейін белсенсіз күйде болды. Көп жылдар өткен соң, Кракоа бүкіл мутанттардың егеменді мемлекетіне айналды. Профессор Х-тің жетекшілігімен, батырлар мен жаулар да Кракоа жағалауында құт-қадамымен қарсы алынады, мұнда мутанттар ескі дауларын шешіп, Кракоа гүлдер өндіретін жаңа өркениет құруға кіріседі. Бұл гүлдер бірнеше сағаттың ішінде өсіп, толыққанды "Тұрғын үй" құрылымдарын құрайды – өзін-өзі қамтамасыз ететін және Кракоаның өзара байланысты санасының бөлігі болып табылатын орталар. Олар Жердегі бірнеше елшіліктер, Айдың көк аймағы, Марстағы жасыл аймақ және күн жүйесінен тыс жерлерде орналасқан. Бәрі де қақпалар арқылы байланыста болып, Кракоаның бір бөлігінен екіншісіне жылдам саяхаттауға мүмкіндік береді. Қақпаларға тек мутанттар ғана кіре алады, бірақ егер мутант ерікті түрде адамды алып келсе, ол адам қақпаны пайдалануға Кракоадан рұқсат алуы керек. Гүлдер No Place-ті де жасайды – Кракоаның ұжымдық санасынан тыс жердегі және Мойра МакТэггерт өзін жасырып жүрген мекен. Тіпті Кракоа бұл жердің бар екенін білмейді. Сонымен қатар, Кракоада адамның өмірін бес жылға ұзартатын арнайы таблеткалар, "әмбебап" антибиотиктер және "адамның сана ауруларын" емдейтін құрал бар. Кракоаның негізгі бөлігі Тынық мұхитында, Австралиядан алыс емес жерде орналасқан, ал оның кішкентай құрлық бөліктері Африка жағалауында, Атлант мұхитының ортасында, Азор аралдарының оңтүстігінде және Канар аралдарының батысында жатыр. Бұл аралдар тізбегіне "тұрғын үйлер" сияқты негізгі бөлікке байланысты Пойнт, Транзит және Қауіп аралдары кіреді. Кракоа үкіметін Тыныш Кеңес және Циклоп жетекшілігіндегі Ұлы Капитандар ұйымы басқарады, олар Магик, Бишоп және Горгоннан тұрады. Эмма Фросттың телепатиялық манипуляциясының арқасында әлемнің көп бөлігі Кракоаны мойындап, дипломатиялық және сауда байланыстарын орнатты. Ваканда, Атлантида, Азания, Ханаан, Кения, Гондурас, Бразилия, Санто Марко, Терра-Верде, Венесуэла, Иран, Мадрипур, Солтүстік Корея, Латверия және Ресей саяси және идеологиялық себептермен немесе Ваканда экономикалық протекторатына жататындықтан бұл қағидадан тыс қалды. Сонымен қатар, Эмма Фростқа Кракоадан бір бөлігін кесіп алып, өзіне жеке патшалық құруға рұқсат берілді. Бар Синистер Кракоаның бөлігі болмаса да, оның жеріне Кракоа гүлдері қосылды, бұл Мистер Синистердің бұрынғы құпия базасын Кракоан мекеніне, арал мемлекетінің ұжымдық санасымен байланысты дипломатиялық биомға айналдырды. Сайфер өздерінің мутант тілін – Кракоанды – жасады, ол аралға келген мутанттарға психикалық түрде сіңіріледі және Сейдж бақылайтын Кракоан желісінің трафигін басқару үшін бүкіл жүйені құрды. Аралдың өзі саналы болғандықтан, Қара Томның өсімдіктерді басқару қабілеті оны аралмен және оны қоршаған өсімдіктермен байланыстыратын ерекше байланысқа ие етті. Бұл байланыс оның санасын кеңейтіп, қоршаған теңіздегі планктон мен теңіз балықтарын, сондай-ақ ауадағы бактериялар мен спораларды қамтыды. Жалпы, Қара Томның өсімдіктерге қатысты санасы оған арал мемлекетіне кіретін және шығатын барлық нәрсеге 25 миль радиуста өте сезімталдық береді. Кракоаның қазіргі жетістіктеріне жол ақысы бар. Өзін-өзі қамтамасыз ету үшін Кракоа жылына екі мутантты жұтып қоюы керек немесе басқа мутант энергиясын тұрақтырақ әдіспен сіңіруі керек. Кракоа мутанттардың саны артып келе жатқандықтан, арал оның жағасындағы әр мутанттан аз ғана, теориялық зиянсыз психикалық энергияны алып, өзін-өзі қамтамасыз ете алады. Бұл процесті екі мутант "психикалық вампир" – Селене мен Эмплейт қатаң бақылайды. Аралдың айқын қорғаныс шараларына қарамастан, Кракоа әлі де осал болып көрінеді. Кракоа топырағына жасалған алғашқы ірі шабуылды Кракоаның қорғанысын оңай айналып өтіп, Доминоны тұтқынға алып, оның биосигнатурасын жалғандаған антимутант топ жасады. Қара Томның Кракоамен және оның қорғаныс жүйелерімен байланысы өте жетілгендігіне қарамастан, Том тіпті Жан Грей мен Чарльз Ксавьер сияқты резиденттік психиктерге дейін шабуыл туралы ескерту алды, шабуыл бірнеше мутанттардың өліміне әкелді. Тағы бір шабуылды Hordeculture деп аталатын шағын экологиялық террорист тобы жасады, олар Кракоаның биологиясын бұзуға және оның қақпаларына қол жеткізуге қабілетті болды, бұл арал тұрғындарына зиян келтірді. Көбінесе агрессивті жануарлардың күшеюі мен құрлықтың аздап азаюынан басқа, Жан Грей, Эмма Фрост және аралдағы басқа телепаттар Кракоа қалыптыдан көп психикалық энергия жұмсап жатыр екенін байқады. Кейін, Кракоа жағалауында үлкен жанартаулы кратерлі жаңа, ерекше арал пайда болды, бұл Кракоаның бағытын өзгертіп, оған баруға мәжбүр етті. Даг Рамзи аралдан тыс болғандықтан, Кракоамен байланыс қиын, тіпті мүмкін емес болды, сондықтан Циклоп Кабель мен Престижді жаңа құрлықты зерттеуге жіберді. Келгеннен кейін олар үлкен жанартаудың ішінде жарқыраған, көлденең түсті есімдердің шығып жатқанын және Саваж Лэнд сияқты тығыз ормандарды, сондай-ақ басқа дүниеден келген жандар мен ақ, бала сияқты бір тіршілік иесін кездестірді. Ол өзін Аракконың "Жоғары шақырушысы" деп таныстырды, Аракко жоғалған жері мен басқа дүние шекарасынан тыс жердегі өлшемдер арасында басқа өлшемдік тіршіліктерді шақыруға қабілетті есімдер. Кабельмен түсініспеушілік туғаннан кейін, Престиж Жоғары шақырушыға Кракоан тілін үйретуге қабілетті болды, бұл байланысқа мүмкіндік берді. Шақырушы Кракоа мен осы аралдың махаббатта екенін түсіндірді, бұл ерекше құрлықтың Араккодан бөлінген бөлік болуы мүмкін екенін білдірді. Кракоа ерекше аралға жақындағанда, екі арал гүлді есімдерін созып, бірігіп, енді Кракоаның жасыл және ерекше аралдың тыйым салынған шетелдік ландшафтымен бөлінген үлкен аралға айналды. Бұл арал Аракко коралы деп аталды. Аракко коралының жанартауы Аракко орналасқан өлшемге портал құрайтыны анықталды, бірақ қазіргі уақытта ол ашылмаған.

Қилыстар X

"X of Swords" сюжеттік желісінің басында Аракко орналасқан өлшемге жету үшін Сыртқы қақпаны құрғаннан кейін Апокалипсис оның келуін жариялау үшін Банши мен Аңшылсызды Ақтаушыны жіберді. Ақтаушы жарақаттанған және өліп бара жатқан Баншимен бірге қайта келгенде, ол көмек сұрады және Сыртқы қақпа мәселесі Тыныш Кеңес қарауына ұсынылды. Тыныш Кеңестің көпшілігі Сыртқы қақпаның қауіпсіздікке қауіп келтіретініне байланысты оны жоюға дауыс берді, бірақ Кракоа олардың шешімін қабылдамады, қақпа ашық күйінде қалуын талап етті. Кракоан мутанттары Аракконың семсершілерін жеңгеннен кейін, Кракоа Араккомен қайта қосыла алды. Дегенмен, олар бірігуге мүдделі емес, себебі ұзақ уақыт бөлек болғандықтан олар бастапқы күйлерінен өте көп өзгеріп, ең болмағанда Дагтың екеуіне де аудармашы болуы қажет болды.

Жұмақ

Ақырында, Кракоа мемлекетінің құрылуының нағыз себебі мутанттарды сақтау емес, оларды жою екені анықталды. Себебі Мойра көптеген сәтсіз өмірлерден кейін мутанттар арманына сенімін жоғалтқан еді, ал оның қабілеті мутанттар тарихына өз ықпалын жүргізуге мүмкіндік берді. Сондықтан ол өзінің соңғы өмірін Destiny-ден қашып, мутанттарды бірте-бірте қоршауға жұмсап, өткен өмірінің бірінде жасаған мутанттарды емдеу құралын қолдануды жоспарлады, бұл құрал мутанттардың қабілеттері пайда болуына дейін әсер етеді. Бірақ Мойраның жоспары сәтсіз аяқталды, Дуг Рамзи және оның одақтастары (технологиялық жаратылыс Уорлок, Аракко жауынгері Бей Қанды Ай және Кракоа аралының өзі) No Place-де күтпеген жерден пайда болып, ол Мойраның бар екенін әрқашан білгенін және оның Профессор Х пен Магнетомен сөз байласып әрекет еткенін көрсетті. Мойраның мемлекет құрудағы рөлі Эмма Фросттың көмегімен Кракоаның Тыныш Кеңесіне ашылды және олардың барлығы осы құпияны сақтауға ант берді.

X-тің құлдырауы

"Х-тың құлауы" кезінде көптеген мутанттар, адамдық мәртебелі тұлғалар және супербатырлар соңғы Hellfire Gala-да жиналып, жаңа X Men құрамының сайлануына куә болады және сусын, би және haute couture кешін тамашалайды, Нимрод орбитадан келіп, кешті бомбалайды, құрамның көп бөлігін өлтіреді және барлық Омега деңгейіндегі мутанттарды жедел түрде нысанаға алады, Мұз адамды (Iceman) өлтіреді. Жан Грей мен Джаггернаут Нимродтың назарын аударуға тырысады, бірақ ол тым кеш болады. Орхис бақылауындағы күзетшілер (Sentinels) мұнараны жоюға кіріседі. Жан Грей бәрін тоқтатуға үлкермей, Мойра Х оны Блайтсвиллмен жабылған пышақпен жаралайды, ал профессор Х енді таңдаудың жоқтығын түсінеді. Доктор Стазис және MODOK Superior вирусты белсендіреді, ол Кракоан медицинасын жұқтырады, ал Hellfire Gala-ға келген адамдарды кепіл ретінде пайдаланады. Кракоа мутанттары жауларға шабуылға дайындалғанда, профессор Х олардың санасын басып алып, оларды қозғалмай тоқтатады. Содан кейін доктор Стазис профессор Х-қа Жердегі барлық мутанттарды Кракоан порталына енгізуді бұйырады. Доктор Стазис Орхис Жерде табылған әр мутант үшін адамдарды өлтіретінін қорқытқаннан кейін, күңкең профессор Х мойынсұнып, әлемдегі мутанттардың көпшілігін порталдарға кіруге мәжбүр етеді, ал Әділ Ана (Mother Righteous) Кракоаның Атлантика аралдарын қорғаныш көпіршігімен қоршап алады. Жылдар бойы жүргізілген қорғаныс жаттығуларының арқасында, профессор Х-тың телепатиялық ықпалына қарсы тұра алған тәжірибелі X-адамдардың ғана бірнешеуі болды. Өкініштілермен бірге болған Роуг қайтып келіп, Мойра Х-тың кибернетикалық денесін жойып, профессор Х-ты құтқарады. Ол профессор Х-ты қауіпсіз жерге апарғанда, ол оны тоқтатып, Кракоаға қайтаруын сұрайды. Аралдың жағасында отырғанда, ол доктор Стазистің өтірік айтқанын түсінеді. Профессор Х Кракоан порталы арқылы өткен мутанттардың Араккоға, ұзақ уақыттан бері жоғалған мутанттар өркениетінің Марстағы жаңа үйіне жететінін ойлаған, бірақ ол ешбір мутанттың ойын естімейді, яғни ол әлемдегі мутанттарды өлімге жіберген. Профессор Х Кракоаның шөл жағалауында жалғыз қалды. Бірақ көп ұзамай портал арқылы өткендердің шын мәнінде Кракоаның Атлантика аралдарына жіберілгені белгілі болды.

Vega Superior (Жоғарғы Вега)

Алғашқы белгілі спора – Вега-Супериор болды, ол бір аралды басып алып, оған Вагнер аралы деген ат берді, ал оның тұрғындары оған табынуды бастады. Түнгі Жігіт (Nightcrawler) ұшағымен сонда құлағанда, ол Вега-Супериорды аралдың астындағы үңгірлерде тапты. Вега-Супериор әкесінен X-Men командасының генетикалық коды, соның ішінде Түнгі Жігіттің генетикалық коды туралы естеліктерді мұра еткен еді. Ол Түнгі Жігітті тұншықтыруға тырысады, бірақ ол қашып құтылуға жетеді. Вега-Супериор табиғи материалдардан – мысалы, тастан жасалған Колосс, мұздан жасалған Вулверин, жапырақтар мен жүзімдерден жасалған Періште, саздан жасалған Түнгі Жігіт және лава атып шығаратын Циклоп сияқты X-Men командасының көшірмелерін жасайды, оларды Вега-адамдар деп атайды. Бірақ олар түпнұсқа X-Men командасынан әлдеқайда әлсіз болып шығады, ал Түнгі Жігіт оларды оңай жеңіп қояды. Содан кейін Вега-Супериор оны мұхитқа қуады, бірақ өзі жүзе алмайтынын түсінеді.

Кракоа/көкше гибриді

Кракоаның тағы бір туындысы антимутанттық технология шебері Кага тарапынан жасалған болар еді, ол Брод ДНК-сынан өзінің гибридін жасап, кейінірек Х-мендерге шабуылдау үшін пайдаланатын еді. Бірақ, жаратылыс туғаннан-ақ Циклоптың бір оғымен жойылды.

Krakoa III/X-Men's Krakoa (Қаракоа III/X-Men's Krakoa)

Кейінірек, Вулверин мен кейбір Х-адамдар Циклоптың тобынан бөлініп кеткенде, Жәндіктің Жан Грей жоғары білім беру мектебі Кракоаның "еркек" туындысының үстінде салынғаны анықталды. Квентин Квир онымен ақылдасқаннан кейін, Кракоа туындысы Рейчел Саммерспен байланысады, ол Вулверине Hellfire клубы Кракоаға шабуыл жасағанын және ол Х-адамдар сияқты мутант екенін аударады. Рейчел бұл Кракоаның Hellfire клубының мүшесі Максимилиан фон Каценленбоген (Виктор Франкенштейннің ұрпағы) өзінің жасанды бағында өсіргенін білді. Рейчел Кракоаның кешірім сұрап, Х-адамдарға қосылғысы келетінін айтқанда, Вулверин Кракоаға мектепте қалуға рұқсат береді. Мектеп қаржылық қиындықтарға тап болғаннан кейін көп ұзамай, Кракоа өсірген ағаштарында алып алмастарды өсіріп, мектептің қаржылық мәселелерін шешті. Кракоаның мектеп аумағы, Бамфтар мен Дуп Швармның Жан Грей мектебіне шабуыл жасауына бөгет қойды. Терригенді тұман Жер атмосферасына таратылып, бүкіл әлемдегі мутанттар үшін қауіпті M Покс індетін тудырғаннан кейін, X Маңызы Лимбо өлшеміне көшіріліп, X Панасы ретінде қызмет етті. Кракоа көшіруге қатыспады және өзінің биоматериясын Тынық мұхитындағы тәуелсіз арал ретінде жұмыс істеу үшін жағалауға орналастырды. Кейін Кид Омега, ол бір кездегі жалғыз серігі болған, Тордың ұсынысымен Ксавьер мектебіне оралды. Кракоа оны іздеп Нью-Йоркке келді, себебі тірі аралдың ұлы досын сағынды.

Мистер Зұлымның Кракоасы

"Эвенджерлерге қарсы Х-мен" оқиғасы барысында Мистер Синистер бірнеше Кракоа спораларын да қолға түсірді. Максимилиан фон Франкенштейн сияқты, ол да Кракоа санасын көптеп көбейтіп өндіре алды. Мистер Синистер тіпті біреуін жер асты қаласындағы жылжымалы сарайға айналдырды. Бірақ кейіннен оны "Феникс бесеуі" өртеп тастады.

"Ат топырағы" клубының "Кракоа"

Көп ұзамай Максимилиан фон Франкенштейн Краккоаның санасын жаппай өндіре алғаны және Х-мендерге қарсы шайқаста барлығы қаза тапқан, Төртінші Академияны қорғау үшін бірнеше жанартаулық Краккоа жасағаны белгілі болды.

Қабылдау

2020 жылы CBR.com "Marvel ғаламындағы 10 ең күшті ойдан шығарылған мемлекеттер" тізімінде Кракоаны 3-ші орынға қойды. 2021 жылы Screen Rant Кракоаны "10 ең маңызды ойдан шығарылған Marvel Comics елдері" тізіміне енгізді.

Басқа нұсқалар

Ultimate Marvel шындығында, Кракоа Ultimate X Men комикстерінде көрсетілген. Кракоа аралы Геношаның оңтүстігінде орналасқан (бұл шындықта Лорд Шеильдің билігі кезінде мутанттарға қатысты өте теріс көзқарасқа ие) және Моджо Адамстың мутанттарды жазалау туралы реалити-шоуларын түсіру орны болып табылады, мысалы Шеильдің салдары Артур Сентино, әйгітек Лонгшот. "Егерде?" : Өлімге әкелген бастама" комиксінде Вулканның Кракоаға сапары кезінде ол X-мендердің қалғанын жаңсақтап өлтіріп алады, ал аралдың өзі терең ғарышқа лақтырылады. Көп жылдар өткен соң, оны Күміс серфер табады, ал Свейдің қабілеттерімен үңгірді талдау нәтижесінде алғашқы командаға не болғаны анықталады.