Кіріспе

466 әскери-теңіздік ауыр тікұшақ эскадрильясы (HMH 466) – АҚШ Әскери-теңіз корпусының CH-53E Super Stallion көліктік тікұшақтарынан тұратын тікұшақ эскадрильясы. "Wolfpack" деп белгілі эскадрилья Калифорния штатындағы Мирамар әскери-теңіз әуе базасында орналасқан және 16-шы теңіз авиациялық тобының (MAG 16) және 3-ші теңіз авиациялық қанатының (3rd MAW) құрамында болады. Соңғы 25 жылда "Wolfpack" 14 әскери экспедициялық топтарға, арнайы операцияларға қабілетті [MEU (SOC)] жөніндегі операцияларға қатысып, көптеген беделді наградаларға ие болды, оның ішінде Қорғаныс министрінің (SECDEF) Феникс сыйлығы (үздік техникалық қызметі үшін, 1987 жыл), Тынық мұхиты флотының әскери-теңіз күштерінің (FMFPAC) жылдық авиациялық қауіпсіздік сыйлығы (1986 жыл), Майк Юнк сыйлығы (3-ші MAW-дағы ең үздік эскадрилья үшін, 1988, 1999, 2010 жылдар), Еңбегі сіңген бөлімше мақтауы (MUC, 1986 жыл), Әскери-теңіз күштері мен теңіз жаяу әскерлері бөлімшесінің мақтауы (NUC, 1992, 2006, 2007, 2008, 2009 жылдар), Президенттік бөлімше мақтауы (PUC, 2010 жыл), Жылдың ауыр тікұшақ эскадрильясы үшін Кит Б. Маккаутчен сыйлығы (1999, 2006, 2010 жылдар), Әскери-теңіз операцияларының бастығының (CNO) авиациялық қауіпсіздік сыйлығы (1999, 2004, 2005, 2006, 2009, 2010, 2011 жылдар).

Алғашқы жылдар

466 әскери-теңіздік ауыр тікұшақ эскадрильясы (HMH 466), «Wolfpack» («Жылқы қасқа»), 1984 жылдың 30 қарашасында әскери-теңіз корпусының үшінші, ал 16 әскери-теңіздік ұшақ тобының (MAG 16) екінші CH 53E эскадрильясы ретінде құрылды. 1984 жылдың желтоқсанына қарай эскадрильяда 180 теңізші болды және олар Коннектикут штатының Стратфорд қаласындағы Сикорский ұшақ компаниясынан 16 CH 53E Super Stallion тікұшағының екеуін алды. «Жылқы қасқа» 1984 жылдың 19 желтоқсанында алғашқы операциялық рейсін жасады, ал 1985 жылдың 30 маусымына дейін эскадрилья 16 тікұшақтың 11-ін алды. Операциялық эскадрилья ретіндегі алғашқы жеті айда HMH 466 1100 сағат ұшты, 1000 жолаушыны тасымалдады және 175 000 фунт жүк көтерді. Тікұшақтарды жеткізу 1985 жылдың 5 тамызына дейін жалғасты, сол күні эскадрилья он алтыншы CH 53E тікұшағын алды.

Перс шығанағындағы соғыс және 1990 жылдар

1990 жылы тамызда Ирак Кувейтке басып кірген кезде, "Волфпак" Сауд Арабиясына жөнелтілген алғашқы CH 53E эскадрильясы болды. "DESERT SHIELD" және "DESERT STORM" операцияларын қолдау кезінде HMH 466 құлаған ұшақтарды құтқарып, түнгі көру құралдарын (NVG) пайдаланып әскерді алғаш рет тасыды, сондай-ақ операцияның жердегі кезеңіне дайындық үшін порттардан әскер орналасқан жерлерге ауыр жүк тасымалдауды жүзеге асырды. Жаулық аяқталғаннан кейін "Волфпак" Marine Corps Air Station (MCAS) Tustin-ге қайтып келді, осы кезде ешқандай қызметкер немесе ұшақ жоғалған жоқ. 1992 жылдың мамырында "Волфпак" алғашқы Unit Deployment Program (UDP) бағдарламасы бойынша MAG 36, MCAS Futenma, Окинава, Жапонияға аттанды және Батыс Тынық мұхитына жөнелтілген екінші CH 53E эскадрильясы болды. Бұдан бөлек, эскадрилья 11-ші MEU (SOC) қолдауында Marine Medium Helicopter Squadron 161 (HMM 161) эскадрильясына төрт ұшақ бөлді. 1992 жылдың қарашасында HMH 466 MAG 16-ға оралды, осылайша алты айлық UDP аяқталды. 1992 жылдың желтоқсанынан 1993 жылдың наурызына дейін "Волфпак" "RESTORE HOPE" операциясын қолдау үшін Сомалиге төрт ұшақ жіберді. 1993 жылдың қарашасында эскадрилья тоғызыншы жылдығын тойлады. Осы айда "Волфпак" 25 000 сағатқа жуық ұшу уақытын жинады, "А" класындағы апатсыз ұшу рекордын жасаған жалғыз CH 53E эскадрильясы атанды. 1994 жылдың мамырында эскадрилья Батыс Тынық мұхитына қайтадан жөнелді, HMM 161 және HMM 262 эскадрильяларына сәйкесінше 15-ші және 31-ші MEU (SOC) қолдауы үшін төрт ұшақ бөлді. 15-ші MEU ACE эскадрильясының төрт CH 53 E ұшағы Руанда босқындарына гуманитарлық көмек көрсету мақсатындағы "Support Hope" операциясы аясында Уганданың Энтеббе қаласына жөнелтілді. 1995 жылдың 29 мамырында "Волфпак" 30 000 сағаттан астам апатсыз ұшу уақытын жинаған Marine Corps эскадрильясы болды. 1995 жылдың қазан айында "Волфпак" 13-ші MEU (SOC) қолдауында HMM 163 эскадрильясына төрт ұшақ бөлді, ал эскадрильяның негізгі бөлігі 1996 жылдың мамырында Окинаваға, Жапонияға аттанды. Орналасу кезінде CH 53E паркіндегі негізгі ротордың бас пластиналарындағы ақауларға байланысты эскадрилья сегіз ұшақты қайта құру жұмысына белсенді қатысты. 1996 жылдың қарашасында UDP аяқталғаннан кейін эскадрилья MCAS Tustin-ге оралды. Окинавадағы сәтті орналасудан кейін "Волфпак" Америка Құрама Штаттарының (CONUS) барлық аймақтарында Marine Corps күштеріне қолдау көрсетуді жалғастырды. 1997 жылдың қаңтар және ақпан айларында "Волфпак" Калифорния штатындағы Бриджпорттағы Тау соғысы оқу орталығында (MWTC) әртүрлі бөлімшелерге көмек көрсетті. Қазан айы Калифорниядағы 29 Palms-та бірлескен қару-жарақ жаттығуларын (CAX) қолдаумен өтті, ал желтоқсан айы эскадрильяның Окинаваға келесі орналасуға дайындыққа жұмылануымен аяқталды. Тағы бір UDP бағдарламасы іске қосылғанда, эскадрилья әлемнің әр түрлі аймақтарында орналасқан үш бөлек MEU (SOC) эскадрильясына көмек көрсетті. Базаны қайта құру және жабу комиссиясының (BRAC) шешіміне сәйкес, эскадрилья UDP-ден оралғаннан кейін MCAS Tustin-нен MCAS Miramar-ға көшірілді.

2000-шы жылдардың басында

2000 жылдың ақпан айында «Wolfpack» 13-ші ЖЭҚ-қа (SOC) тағы да төрт ұшақ жіберді. HMM 161 тобы USS Tarawa кемесімен бірге Шығыс Тимордағы миссияларды орындады, сондай-ақ Йемен портында террористердің шабуылынан кейін USS Cole кемесінің Парсы шығанағынан шығуына көмектесті. 2001 жылы «Wolfpack» үш CAX-қа қатысып, екі Қару-жарақ және тактикалық нұсқаушы курсына (WTI) қолдау көрсетті. 2001 жылдың мамыр айында «Wolfpack» президент Буштің президент ретінде Калифорнияға жасаған алғашқы сапарында да қолдады. Сол жылдың соңында эскадрилья алдағы 11-ші ЖЭҚ (SOC) жасағы үшін ұшқыштарды даярлауға, сондай-ақ 2002 жылдың маусымында Окинаваға тағы бір UDP-ге назар аударды. UDP эскадрилья үшін әртүрлі орналасу болып шықты. Батыс Тынық мұхиты аймағында ұшу кезінде ауыр жүк көтерушілер қауымдастығы Филиппиндегі BALAKITAN және Таиландтағы COBRA GOLD сияқты операцияларда «Wolfpack» өкілдігін жақсы көрсетті. 2003 жылдың шілдесінде MCAS Miramar-ға оралғанда, «Wolfpack» 13 айлық міндетті аяқтады, бұл эскадрилья тарихындағы ең ұзақ мерзім болды. 2003 жылдың тамызында «Wolfpack» HMX 1 және президент Буштің Калифорниядағы Лос-Аламитосқа сапарында қолдады, ал сол жылдың соңында WTI 1 04-ті қолдау үшін алты ұшақ пен қажетті техникалық қызметкерлерді ұсынды. 2003 жылдың қазан айында Сан-Диегодағы өрттен 400 000 акр жердің өртке шалынуына байланысты трагедия орын алды. Қоғамға көмектесу үшін «Wolfpack» алты ұшақты, әрқайсысында 1320 галлон су алып жүретін резервуарлармен ұшырды, өрт сөндірушілерге кең аумақты өртті сөндіруде қажетті көмек көрсетті. Желтоқсан айы дайындық айы болды, себебі эскадрилья жаттығуларға күш салды. Невада штатындағы Индиан Спрингс және Аризона штатындағы Юма қалаларында уақыт өткізгеннен кейін «Wolfpack» өз дағдыларын қатайтып, Иракқа аттануға дайындық жасады.

Терроризмге қарсы жаһандық соғыс

2004 жылдың қаңтар айында эскадрилья Перс шығанағына тасымалдау үшін USS Boxer кемесіне 16 ұшақ мінгізді. "Волфпак" 11 буксирді алып, "Батан" кемесінен HMM 261 ұшағын түсірді, содан кейін солтүстікке қарай 350 миль қашықтықтағы Ирактың орталық бөлігіндегі "Аль-Асад" әуе базасына барлық 16 ұшақты ұшырды. Иракта болған кезде эскадрилья 7-ші Бірлескен Жұмыс Тобының (CJTF 7) құрамындағы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің елдегі алғашқы "фраг" эскадрильясы болды. Орналасу кезінде эскадрилья 3774,9 сағат ұшып, 8530 жолаушы және 6,4 миллион фунт жүк тасымалдады, бұл "Ирак Азаттығы II" (OIF) операциясын қолдауға бағытталған шара болды. Сонымен қатар, эскадрилья Әскери-теңіз күштерінің хатшысы тарапынан "А" класындағы 50 000 сағат апатсыз ұшудың рекордты көрсеткені үшін марапатталды. 2005 жылдың 21 қыркүйегінде "Волфпак" OIF 04 06.2 операциясын қолдау үшін тағы бір рейс үшін MCAS Miramar-дан ұшып кетті. Эскадрилья жоғары құнды тұлғаларды ұстау, Қорғаныс министрі сияқты өте маңызды адамдарды тасымалдау (Амман, Иордания), Тактикалық жанармай жеткізу жүйесі (TBFDS) арқылы жанармай құю, сыртқы ілме арқылы ұшақтар мен персоналды құтқару және Ирак аумағындағы жердегі күштерге жалпы қолдау көрсету сияқты барлық міндеттерін орындады. 2006 жылдың 18 ақпанында "Волфпак" "А" класындағы 60 000 сағат апатсыз ұшудың тағы бір маңызды көрсеткішіне жетті. 2007 жылдың сәуірінде "Волфпак" тағы да Континенталдық АҚШ-тан (CONUS) Ирактың Аль-Асад қаласына аттанды. Рейс басталғалы аз уақыт өткен соң эскадрилья 13-ші экспедициялық күштер тобынан (MEU) (SOC) төрт ұшақты қарсы алды. Бұл ұшақтар Таяу Шығыстағы операцияларын жалғастырып, Ирактағы Батыс Көпұлттық күштерін (MNF W) қолдау үшін 13-ші MEU-дан бөлінді, бұл CH 53E ұшақтары үшін бірінші рет болды. Орналасу кезінде эскадрилья көптеген тапсырмаларды орындап, 3700 сағат ұрыс ұшуы мен 2400 рейс жасағаннан кейін 2007 жылдың қарашасында MCAS Miramar-ға аман-есен оралды, сонымен қатар 3,4 миллион фунттан астам жүк пен 18 000 жолаушыны тасымалдады. 2008 жылдың қазан айында эскадрилья тағы да Иракқа жол тартты, ал Кувейттен төрт ұшақтың жасағы Ауғанстанның Кандагар қаласына аттанды. Иракта "Волфпак" 26-шы MEU-дан төрт ұшақтың жасағын қосып, оны эскадрилья құрамына толыққанды енгізді. Ирактағы операциялар басталғалы бір ай өткен соң "Волфпак" елдің басқа аймағына жедел қолдау көрсетуге шақырылды және сегіз аптадан астам уақыт бойы Ирактың солтүстік-батысындағы Сахл Синджар әуежайына төрт ұшақ пен қызметкерлерді жіберді, онда "Волфпак" ауыр жүк көтеру және I экспедициялық күштерге (I MEF) жалпы қолдау көрсетті. Орналасудың қалған бөлігінде эскадрилья әлемнің әртүрлі аймақтарында көптеген тапсырмаларды сәтті орындап, 2009 жылдың наурыз айында аман-есен үйіне оралды. HMH 466 2012 жылдың қаңтар айында Ауғанстандағы "Тұрақты бостандық" операциясын қолдау үшін CONUS-тен аттанды. HMH 466 Кэролина штатының Черри Пойнт қаласындағы HMH 366 жасағымен күшейтіліп, толық эскадрилья құрылды. Орналасу кезінде HMH 466/366 біріктірілген күштерді құрып, өздерін HMH America деп атады және "Циклоп" шақыру белгісін пайдаланды. Жеті ай ішінде эскадрилья 175 атаулы операцияға қатысып, 4500 сағат ұрыс ұшуын жүзеге асырды, соның ішінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінің операцияларын және Ауғанстан Ұлттық Армиясы, Австралия, Ұлыбритания және Грузия сияқты ISAF серіктестерін қолдады.