Кіріспе

Шамокин (/ʃ//ə/'/m//oʊ//k//ᵻ//n/; Saponi Algonquian Schahamokink, "құмырсқаның орны" деген мағынаны білдіреді) (Ленапе үнді тілінде: Shahëmokink) – АҚШ-тың Пенсильвания штатының Нортумберленд округіне қарасты қала. Пенсильванияның орталық бөлігіндегі Сусквехана өзенінің аңғарындағы Антрацит көмір аймағының батыс шетінде, Көмір қалашығымен қоршалған қала, Сапони үнді ауылы Шахамокинкіден атын алған. 2020 жылғы АҚШ халық санағы бойынша халық саны 6942 адамды құрады.

Тарих

Шамокинге алғаш қоныстанған адамдар, шамасы, шоуни тайпасынан келген көшпенділер болған.

18 ғасыр

Ленапелер (Делавэр үндістері деп те аталады) көпшілігі 1737 жылы Делавэр өзенінің жоғарғы солтүстік бөлігіндегі Пенсильвания колониялық провинциясының шығыс шекарасында болған "Жаяу сатып алу"дан кейін 18 ғасырдың басында сол жерге қайта қоныстанды. Алты ұлттың Канасатегосы, Пенсильванияның губернаторының орынбасары Джордж Томас атынан "Жаяу сатып алуды" күшіне енгізе отырып, Ленапелерге Сускеханна өзеніндегі екі орынға көшуді бұйырды.

19 ғасыр

Шамокин қаласы 1835 жылы көмір кәсіпкерлері Джон С. Бойд пен Зиба Берд тарапынан негізделді; ол Бойдтың тас көмір карьері, Бойдтаун және Нью Таун деп аталды. Аймақта антрацит көмірінің, яғни қатты көмірдің табылуы көптеген өнеркәсіптердің дамуына негіз болды. Reading Railroad сияқты теміржол компаниялары көмір кен орындарын сатып алып, аймақтағы ірі жұмыс берушілерге айналды, көмірді нарыққа тасымалдау үшін теміржолдар салды және көптеген жұмыс орындарын бақылады. Жұмысшылар біртіндеп кәсіподақтарға бірігіп, осы ықпалды компаниялармен келіссөздер жүргізудің жолдарын іздеді. 1877 жылғы шілдедегі жалпыұлттық Ұлы теміржол ереуілі кезінде 1877 жылғы Шамокин көтерілісінде жұмысшылар шеруге шығып, наразылық білдірді. Шамокин 1864 жылғы 9 қарашада Комонвелл конституциясына сәйкес бұрын округ ретінде, ал 1949 жылғы 21 ақпанда қала ретінде тіркелді. Антрацит көмір өндірумен қатар, 19 ғасырда жібек және тоқыма фабрикалары, шұлық және көйлек тігу фабрикалары, вагон шеберханалары, темір зауыттары және кірпіш зауыттары бар өнеркәсіптік орталыққа айналды. Игл жібек фабрикасы АҚШ-тағы ең ірі тоқыма өндіріс ғимараты болды. Өнертапқыш, ғалым және кәсіпкер Томас Эдисон, жақын жердегі Санбериде қысқа уақыт тұрған, 1882 жылы Шамокиннің Эдисон жарық компаниясын құрды. 1883 жылғы 22 қыркүйекте Шамокин электр станциясы жұмыс істей бастағанда, оған қосылған Сент-Эдвард католик шіркеуі әлемдегі алғашқы электр қуатымен жарықтандырылған шіркеу болды. 2017 жылға дейін Джонс аппараттық дүкені бұрынғы Эдисон электр станциясының орнында, Тәуелсіздік көшесінде орналасқан еді. 1877 жылғы Шамокин көтерілісінде Балтимор және Огайо темір жолы (B&O) жалақыны күтпеген жерден қысқартуға наразы болған теміржолшылар мен кеншілер, шығыста 1877 жылғы Ұлы теміржол ереуіліне қосылды, ол көршілес Мартинсбургте, Батыс Вирджинияда және Мэриленд штатында, соның ішінде Балтимор қаласының орталығындағы Камден-стрит станциясындағы B&O штаб-пәтерінде басталды. Содан кейін ереуіл солтүстікке және батысқа қарай Пенсильванияға, Питтсбургке және Пенсильванияның басқа да ірі өнеркәсіптік қалаларына, сондай-ақ Солтүстік-Шығыс және батысқа қарай Сент-Луис пен Миссуриге дейін тарады. Қала әкімі Уильям Доути тәртіпсіздік кезінде көмекке азаматтық жасақты шақырды. Олар ереуілшілердің тобына оқ атып, 12 адамды жаралады және наразылыққа қатыспаған екі бейкүнә адамды өлтірді. Бес ереуілші тәртіпсіздікке қатысқаны үшін сегіз айға түрмеге жабылды.

ХХ-ХХІ ғасыр

1905 жылы тұрғын Уильям А. Конвей олардың танымалдылығынан пайда табу үшін «Хиккори Ридждегі кісі өлтіру» атты арзан роман жазды. Бұл Шамокин аймағында болған шешілмеген кісі өлтіру оқиғасының көркемделіп баяндалуы еді. Оның інілері Альфонс Е. және Джон Дж. кітапты гараждағы баспа машинасымен басып шығарды. Олар бизнесті жалғастырып, «Конвей» баспаханасын ашты. Романнан түскен табыспен Конвейлер 1905 жылы Black Diamond Publishing Company компаниясын құрып, антрацит көмір аймағының жаңалықтарын тарату үшін Black Diamond Magazine журналын іске қосты. Олар билеттерді бір рульге басып шығару тәсілін ойлап тапты және оларды аймақта салынып жатқан кинотеатрларға сатуды жоспарлады. Жақын орналасқан Хазлтон бейсбол клубының сұранысын қанағаттандыру үшін олар Николас Р. Людс деген саудагермен бірлесіп, түрлі-түсті қағазды көп көлемде сатып алды. Эджвуд паркі, сондай-ақ Үнді паркі деп те аталатын бұл парк 1905 жылдан 1950 жылдардың соңына дейін Шамокиндегі ең танымал ойын-сауық орны болды, онда американдық тау-кен және басқа да көңіл көтеру мүмкіндіктері бар еді, сонымен қатар аймақтың көптеген тұрғындары мен қонақтарын қызықтырды. Оның құрамында үлкен көл де болды. 1950 жылдары жаңа қажеттіліктер туғаннан кейін Шамокин ауданының мектеп округі бұл жерді жаңа бастауыш және жоғары мектептер салу үшін пайдаланды. Қаладағы Виктория театры 1985 жылы АҚШ Ішкі істер министрлігінің ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді. Ол 1999 жылы бұзылып, 2004 жылы тізімнен шығарылды.

География

АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың ауданы 2 шаршы километрді құрайды, оның барлығы құрлық. Шамокин қаласын екіге бөлетін екі кішкентай арна бар. Карбон ағысы қаланың солтүстігінде Шамокин арнасымен бірігіп, Санбери қаласының жанындағы Шамокин тоғанының оңтүстігінде Сусквеханна өзеніне құяды. Қаланың жаз айларындағы жылы, ылғалды континенттік климаты (Dfb) бар, ал орташа айлық температура қаңтар айында ...-ден шілде айында ...-ге дейін өзгереді. Өсімдіктердің қаттылық аймағы 6а. Бұл жерде сондай-ақ әлемдегі ең ірі қолмен жасалған Culm Bank – Камерон/Глен Берн Кольери Culm Bank орналасқан.