Кіріспе
Эндрюс – Батыс Техастың Перм алабындағы Эндрюс округінің орталығы. Эндрюс Техас Панхендл жазығының оңтүстік-батыс бөлігінде, Нью-Мексикодан шамамен 30 миль (48 шақырым) шығысқа қарай орналасқан. Эндрюс қаласы 1937 жылдың 2 ақпанында құрылған. Қала мен округ Техас революциясында шейіт болған алғашқы техас солдаты Ричард Эндрюс есімімен аталады. 2020 жылғы мәлімет бойынша, халқы 13 487 адамды құрайды.
География
Қаланың жалпы ауданы 6,9 шаршы миль (18 км2) құрайды, бәрі құрлық.
Климат
Кёппен климаттық жіктелімі бойынша Эндрюс жартылай шөлейтті климатқа ие, климат карталарында BSk деп белгіленеді. Эндрюсте тіркелген ең жоғары температура 1994 жылдың 27 маусымында, ал ең төменгі температура 1985 жылдың 2 ақпанында болған.
2020 жылғы халық санағы
+Эндрюстің нәсілдік құрамы (NH = Испандық емес) Нәсіл саны пайызбенАқ (NH) 5 147 38,16%Қара немесе африкалық американдық (NH) 166 1,23%Американың жергілікті халқы немесе Аляска тумасы (NH) 8 0,59%Азиялық (NH) 89 0,66%Басқа нәсіл (NH) 39 0,29%Аралас/Көп нәсілдік (NH) 268 1,99%Испандық немесе латиноамерикандық 7 698 57,08%Барлығы 13 487 2020 жылғы АҚШ халық санауы бойынша қалада 13 487 адам, 4 512 шаруашылық және 3 536 отбасы тұрады.
As of the 2020 United States census, there were 13,487 people, 4,512 households, and 3,536 families residing in the city.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы санақ бойынша қалада 9 652 адам, 3 478 шаруашылық және 2 598 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 4 047 тұрғын үй бірлігі, орташа есеппен шаршы мильге 845,9 адам (326,9/км²) құрады. Қаланың нәсілдік құрамы: 75,65% ақ нәсілді, 2,04% афроамерикалық, 0,90% американдық үндістер, 0,71% азиялық, 17,75% басқа нәсілдерден және 2,94% екі немесе одан көп нәсілділер. Кез келген нәсілге жататын испандар немесе латиноамерикандықтар халықтың 41,95% құрады. 3 478 шаруашылықтың 40,3%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 61,3%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 10,2%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарды, ал 25,3%-ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 23,7%-ы жеке адамдардан тұрды, ал 11,1%-ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрды. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,75 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,26 адамды құрады. Қаладағы жас құрамы: 18 жасқа дейінгілер 31,5%, 18-24 жастағылар 8,1%, 25-44 жастағылар 27,3%, 45-64 жастағылар 20,0%, ал 65 жастан асқандар 13,1% болды. Орташа жас 34 жасқа тең. Әр 100 әйелге 93,9 еркек сай келді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 88,6 еркек табылды. Шаруашылықтың орташа табысы қалада 32 774 доллар, ал отбасы үшін 36 172 доллар құрады. Ер адамдардың орташа табысы 31 527 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 22 266 доллар болды. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 16 101 долларды құрады. Отбасылардың 15,3%-ы және халықтың 17,7%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 22,5%-ы және 65 жастан асқандардың 12,8%-ы.
Экономикалық даму
Эндрюс – мұнай мен топыраққа негізделген қала. Deep Rock Oil Company компаниясы 1929 жылы Миссурилік Чарльз Э. Огденнің жеріне алғашқы мұнай ұңғымасын бұрғылағаннан кейін, Эндрюс округі Техас штатындағы маңызды мұнай өндіруші аймақтардың біріне айналды, ол мұнайдың белгілі бір көлемін өндірді. Мұнай бизнесінің айналмалы сипаты (сондай-ақ, қолданыстағы ұңғымаларда өндіріс азаюы) қауымдастықты экономикалық дамудың жаңа жолдарын іздеуге мәжбүр етті, мысалы, қалдықтарды жою, бұл кейбір аймақтарда дау тудырды. Гарольд Симмонсқа тиесілі және штаб-пәтері Техас штатының Даллас қаласында орналасқан Waste Control Specialists (WCS) компаниясы Нью-Мексико шекарасындағы Эндрюс округінде жұмыс істейді. 2009 жылы TCEQ компанияға радиоактивті қалдықтарды жоюға лицензия берді. Рұқсат коммерциялық электр станцияларының, академиялық мекемелердің және медициналық оқу орындарының уран, плутоний және торий сияқты радиоактивті материалдарды жоюға мүмкіндік береді. Компания жобаны 2011 жылы аяқтап, 2012 жылы қалдықтарды шығарып тастауды бастады. Бұл жерде екі радиоактивті қалдықтарды сақтау полигоны бар. 30 акрлық ықшам полигон Техас штатына тиесілі және Техас, Вермонт және басқа 36 штат үшін реттеледі. 90 акрлық федералды полигон АҚШ федералды үкіметінің меншігінде және Энергетика департаменті мен басқа да федералды қалдықтар үшін пайдаланылады. Ұзақ жылдар бойы бұл қалдықтарды сақтау орындары қай штатқа тиесілі екендігі туралы дау келіп тұрды: Техасқа ме Нью-Мексикоға? Екі штат арасындағы солтүстік-оңтүстік шекарасы бастапқыда 103-ші меридиан ретінде белгіленген, бірақ 1859 жылғы зерттеуде сол шекараны белгілеу керек болған, бірақ шекараны 2,29 мен 3,77 мильге дейін сол сызықтың батысына жылжытып, қалдықтарды сақтау орындарымен қатар, қазіргі Фарвелл, Текслайн және Гленрио қалаларының бір бөлігі Техас штатында орналасқандай көрінеді. Нью-Мексиконың Оклахомамен қысқа шекарасы, керісінше, дұрыс меридиан бойынша зерттелді. 1910 жылғы Нью-Мексико конституциясының жобасында шекара 103-ші меридианда белгіленгендей көрсетілген. Бұл жүздеген шақырымға созылатын даулы аймақ Пермь алабының құнды мұнай кен орындарының бір бөлігін қамтиды. Нью-Мексико Сенаты Техастан бұл жолақты қайтарып алу үшін АҚШ Жоғарғы Сотына сот ісін ашуға қаржы бөлу және талап арыз беру туралы заң жобасын қабылдады, бірақ заң жобасы заңға айналмады. Бүгінде бұл аймақтағы жерлер Техастың жер зерттеулеріне енгізілген, ал қалдықтарды сақтау орындары барлық жағдайларда Техас тарапынан салық салынады және басқарылады. Қала бұрынғы 400 миллион долларлық HT3R жобасының орны болжанып еді. 1972 жылы Эндрюс Огайодағы бастапқы орнынан тыс жерде алғашқы Кирби компаниясының шаң сорғыш фабрикасының орны болды. Ол көбінесе компанияның батысқа қарай кеңеюін білдіретін «Кирби Вест» деп аталады, онда шамамен 200 адам жұмыс істейді. 2011 жылы қала бизнесті тарту үшін қосымша ынталандыру мүмкіндіктерін ұсыну үшін Business Park South ашылды. 2014 жылы қалада Энергиялық бизнес-парк ашылды. Қала әуежайды жөндеуге 3 миллион доллардан астам қаражат жұмсады. Сайлаушылар 2013 жылдың қазан айында ашылған қала маңындағы жаңа 13 миллион долларлық айналма жол құрылысына облигацияларды мақұлдады. 2013 жылдың 19 желтоқсанында қаладағы дүкендер алғаш рет алкоголь сата бастады. 2019 жылдың сәуір айында 28 миллион долларлық түрме құрылысы басталды. Қалалық әкімдіктің 5 миллион долларлық кеңейтуі және жаңа азық-түлік банкі де басталды.
Білім
Студенттерге Эндрюс тәуелсіз мектеп округі қызмет көрсетеді. 2008 жылы мектеп 18,5 миллион долларлық екі жаңа бастауыш мектеп кампусын және жоғары мектепте 20 миллион долларлық өнер орталығын ашты. 2012 жылы жоғары мектеп әрбір оқушыға ноутбук таратты. Бастауыш және орта мектептерде де барлық оқушыларға iPad планшеттері беріле бастады. Оқушылар құрылғыларды үйлеріне алып кетуге рұқсат етіледі, бірақ оқу жылының соңында оларды қайтаруға міндетті. Оқушылар санының артуына байланысты 2013 жылы бірнеше құрылыс жобасы қолға алынды. Барлық мектеп кампустарына жаңа сыныптар қосылды. Өсімге байланысты 2018 жылы жаңа құрылыс үшін 53 миллион долларлық облигация бекітілді. 2023 жылы жоғары мектеп кешенін жаңадан салу және жаңарту үшін 156,7 миллион долларлық облигация бекітілді.
Жас колледж
Эндрюс бизнес және технология орталығы 2006 жылдың қаңтарында Одесса колледжі мен Техас университетінің Пермь бассейні бөлімімен бірлесіп аяқталды. Оқу орны технологияға бағытталған және қашықтықтан оқытудың ірі орталығы болып табылады. 2013 жылы кампусқа 1 миллион долларлық кеңейтім салынды, нәтижесінде тіркелген медбикелерді даярлау бағдарламасы үшін жаңа орын қосылды.
Эндрюс округінің ардагерлер мемориалы
Эндрюс округінің ардагерлер ескерткіші – 2006 жылы Америка Құрама Штаттарының қарулы күштерінде қызмет еткен Эндрюс округының тұрғындарына құрмет көрсету үшін салынған ескерткіш. Америка қатысқан барлық маңызды соғыстардың жауынгерлері құрметпен еске алынады.
Эндрюс құс бақылау жолы
Эндрюс құс бақылау жолы 2007 жылы жұртшылыққа ашылды. Паркте көлдер бойында 0,2 мильге созылған жол, сонымен қатар панорамалық аяқталған платформа, орындықтар және бинокуляр орнатылған тұрақ бар.
АСЕ Арена
Қоғамға іс-шараларды тарту мақсатында округ ACE Arena (көпфункционалды арена) құрылысын қаржыландырып, 2007 жылдың наурыз айында ашты. 2012 жылы жабық аренаның жанына кішкентай ашық арена да салынды.
Эндрюс шұңқыр саябағы
2013 жылы қала бұрынғы қалалық бассейнді алмастыру үшін 2 миллион долларлық су саябағын мақұлдады.
Мұралық парк және мұражай
Қала 2013 жылы тарихи үйді Эндрюс округінің ардагерлер ескерткішіне жақын жерге көшірді, ал 2019 жылы сол үйді мұражайға айналдыру жоспары бекітілді. Legacy Park дамуы аясында алғашқы көмекшілерге арналған ескерткіш және басқа да жаңалықтар салу жоспарлануда.
Көлік
АҚШ-тың 385 (солтүстік-оңтүстік), 115 (шығыс-батыс) және 176 (шығыс-батыс) тас жолдары Эндрюс қаласынан өтеді. Эндрюс Loop 1910 – 13,1 миль (21 км) ұзындығындағы, 12,5 миллион долларлық, қалалық баланстағы, сақина тәрізді жол. Көліктік жүктер осы жолмен жүруге бағытталған. Бұл жол мемлекеттік тас жол болмаса да, мемлекеттік тас жол айналымы сияқты, арнайы көк қалқанмен белгіленген. Сан Эндрюс округі құрылған жылды көрсетеді, және бұл атау қалалық сайыстан кейін жаңа айналымға берілген.
Танымал мәдениетте
Black Gold алғашқы маусымы Эндрюс қаласында түсірілді. "Гасланд" фильмінің бір бөлігі Эндрюс қаласында түсірілді. Нил Котидің "Legacy" әніне түсірілген музыкалық бейнебаян Эндрюс қаласында түсірілді.