Кіріспе

Электрондық компоненттің түрі

Аттенюатор – сигналдың толқын пішінін едәуір бұрмаламай оның қуатын азайтатын электрондық құрылғы. Аттенюатор күшейткіштің керісі болып табылады, бірақ олардың жұмыс принциптері әртүрлі. Күшейткіш сигналды күшейтеді, ал аттенюатор сигналдың жоғалуына немесе 1-ден кем күшейтуге себеп болады. Аттенюатор кейбір салаларда "пад" деп те аталады.

Құрылысы мен пайдалануы

Аттенуаторлар әдетте қарапайым кернеу бөлуші желілерден жасалған пассивті құрылғылар болып табылады. Кедергілерді ауыстыру арқылы реттелетін сатылы аттенуаторлар, ал потенциометрлерді пайдаланып үздіксіз реттелетін аттенуаторлар құрастырылады. Жоғары жиіліктер үшін нақты сәйкес келетін және төмен VSWR-ға ие кедергі желілері қолданылады. Тізбектердегі тұрақты аттенуаторлар кернеуді төмендету, қуатты тарату және импеданс сәйкестігін жақсарту үшін пайдаланылады. Сигналдарды өлшеу кезінде, сигналдың амплитудасын белгілі бір деңгейде төмендету үшін немесе өлшеу құралын зақымдауы мүмкін сигнал деңгейінен қорғау үшін аттенуаторлық төсемдер немесе адаптерлер қолданылады. Аттенуаторлар сондай-ақ, көрінетін VSWR (Тұрақты толқын қатынасын) төмендету арқылы импедансты сәйкестендіруге де қолданылады.

Атенуатор схемалары

Атенуаторларда қолданылатын негізгі тізбектер – пи-падтар (π түрі) және Т-падтар. Олардың теңгерімді немесе теңгерімсіз желілер болуы қажет, бұл олар қолданылатын сызық геометриясының теңгерімді немесе теңгерімсіз болуына байланысты. Мысалы, коаксиалдық сызықтармен қолданылатын атенуаторлар теңгерімсіз түрінде, ал бұрылып өрілген сымдармен қолданылатындар теңгерімді түрінде болуы керек. Сол жақтағы суреттерде төрт негізгі атенуатор тізбек схемалары көрсетілген. Атенуатор тізбегі тек пассивті резистор элементтерінен тұратындықтан, ол сызықты және өзара байланысты болып табылады. Егер тізбек симметриялық болса (әдетте Z1 және Z2 кіріс және шығыс кедергілері тең болуы талап етілетін болғандықтан), кіріс және шығыс порттары ерекшеленбейді, бірақ контурдың сол жағы шартты түрде кіріс, ал оң жағы шығыс деп аталады. Белгілі бір жоғалту шамаларын алу үшін резисторлардың тиісті мәндерін анықтауға мүмкіндік беретін әртүрлі кестелер мен калькуляторлар бар. Осындай алғашқы нұсқаулардың бірі 1960 жылы NAB ұйымы тарапынан 600 Омдық тізбектерде қолдану үшін 1/2-ден 40 дБ-ға дейінгі жоғалтуларға арналған түрде жарияланған.

Резистивті жапсырмалар мен әлсіретушілердің құрамдас бөліктері

Бұл бөлім толығымен кедергілерден жасалған және әрбір портында таза түрдегі кедергімен аяқталатын пи, Т және L-төсемдеріне қатысты. Барлық кедергі, ток, кернеу және екі порттық параметрлердің нақты мәнді деп есептелуі қабылданады. Практикалық қолдануда бұл шарт көбінесе жеткілікті дәлдік береді. Төсем нақты жүктеме кедергісі ZLoad және нақты көз кедергісі Zs үшін жобаланған. Егер шығыс порты ZLoad кедергісімен аяқталса, кіріс портынан көрінетін кедергі ZS болады. Егер кіріс порты ZS кедергісімен аяқталса, шығыс портынан көрінетін кедергі ZLoad болады.

Атенуатор құрауышын есептеу үшін анықтамалық цифрлар

Атенуатордың екі порты көбінесе екі бағытты болады. Дегенмен, осы бөлімде ол бір бағытты деп қарастырылады. Әдетте, екі суреттің қайсысы да қолданылуы мүмкін, бірақ бірінші сурет (көз сол жақта бейнеленген) көбінесе ескерілмейді. L-төсемдері үшін, егер жүктеме кедергісі көз кедергісінен артық болса, екінші сурет қолданылады. Талқыланатын әр түрдегі төсемдердегі әр резистор шатасуды азайту үшін жеке белгіленеді. L-төсемінің компоненттерінің мәнін есептеуде 1-ші порттың (сол жақтағы) жобалық кедергісі 2-ші порттың жобалық кедергісінен кем емес деп есептеледі.

Пайдаланылатын терминдер

Pad-ке pi pad, T pad, L pad, аттенюатор және екі порт кіреді. Екі порт пи-пад, T-пад, L-пад, аттенюатор және екі порттан тұрады. Кіріс порты – екі порттың кіріс порты. Шығу порты – екі порттың шығу порты. Симметриялық – көздің және жүктеменің импеданстары тең жағдай. Жоғалу – pad-тің кіріс портына кіретін қуаттың жүктемеге сіңірілген қуатқа қатынасы. Кірістіру шығыны – жүктеме тікелей көзге қосылғандағы қуаттың, pad арқылы қосылғандағы жүктемеге сіңірілген қуатқа қатынасы.

Қолданылған символдар

Пассивті, резистивті төсемдер мен әлсіретушілер екі бағытты екі портты құрылғылар, бірақ осы бөлімде олар бір бағытты деп қарастырылады. ZS = көздің шығыс кедергісі. ZLoad = жүктеменің кіріс кедергісі. Zin = ZLoad шығыс портына қосылғанда кіріс портынан көрінетін кедергі. Zin жүктеме кедергісінің функциясы. Zout = Zs кіріс портына қосылғанда шығыс портынан көрінетін кедергі. Zout көз кедергісінің функциясы. Vs = көздің бос жүріс немесе жүксіз кернеуі. Vin = көзден кіріс портына қолданылатын кернеу. Vout = шығыс порты жүктемеге қолданатын кернеу. Iin = көзден кіріс портына кіретін ток. Iout = шығыс портынан жүктемеге кіретін ток. Pin = Vin Iin = көзден кіріс портына кіретін қуат. Pout = Vout Iout = шығыс портынан жүктеме сіңіретін қуат. Pdirect = жүктеме тікелей көзге қосылғанда сіңіретін қуат. Lpad = 10 log10 (Pin / Pout), әрқашан. Егер Zs = ZLoad болса, онда Lpad = 20 log10 (Vin / Vout). Белгіленгендей, Жоғалту ≥ 0 дБ. Linsertion = 10 log10 (Pdirect / Pout). Егер Zs = ZLoad болса, онда Linsertion = Lpad. Жоғалту ≡ Lpad. Жоғалту Lpad деп анықталады.

T-pad-қа кедергі параметрлері

Алдыңғы теңдеулер оңай кері өткезіледі, бірақ шығын жеткіліксіз болса, t-жастықша компоненттерінің бір бөлігінде теріс кедергі пайда болады.

Пи-падқа импеданс параметрлері

Бұл бұрынғы T-төсем параметрлерін алгебралық түрде pi-төсем параметрлеріне айналдыруға болады.

Пи-падқа рұқсат параметрлері

Алдыңғы теңдеулер оңай кері өткезіледі, бірақ шығын жеткіліксіз болса, пи-пад компоненттерінің кейбіреулерінде теріс кедергі пайда болады.