Кіріспе
Травма: ЖЖ-дағы өмір – медициналық негіздемелі телешоу, ол бұрын 1997 жылдан 2002 жылға дейін TLC арнасында көрсетілді, ал қайта көрсетілімдер қазір Discovery Life арнасында трансляциялануда. Өзінің ең жақсы кезеңінде «Травма» TLC-нің ең жоғары рейтингті бағдарламаларының бірі болды және «Парамедиктер» мен «Код Көк» деген екі туынды шоу тудырды. Сериал жеті «Эмми» сыйлығына ие болды.
Тарихты көрсету
Шоу NYT Television (The New York Times иелігінде) өндірісімен 1997 жылы дебют жасады. TLC-дегі медициналық негіздегі бағдарламалардың көпшілігі сияқты (сонымен қатар Discovery Life), шоу танымал АҚШ телесериалдарының "нағыз өмір" нұсқасы ретінде жасалды. Бұл жағдайда "Траума" NBC телеарнасының "Шұғыл жағдай бөлмесі" сериалының табысын пайдалану үшін құрылған. Шоу бірінші деңгейлі травматологиялық орталықтар мен АҚШ-тың шұғыл жағдай бөлмелері арқылы келіп жатқан жағдайларды қадағалайды. Бірінші маусым бірнеше жарты сағаттық эпизодтардан тұрады, бірақ 1998 жылы серия толық сағатқа дейін кеңейтілді, бұл жағдайларды және қатысқан дәрігерлердің өмірін қадағалауға көбірек уақыт берді. Шоуда тұрақты актерлер болмады; әр аптада басқа аурухана мен дәрігерлер тобының қатысуымен болды. Сериалды актер Майкл Макглон баяндады. Композитор Чак Хаммер серияға музыка жазды. Эпизодтардың көпшілігі дәрігерлер мен медбикелерге арналған, олар әдеттегі бірінші деңгейлі травматологиялық орталықтың қызметкерлерін құрайды, бірақ кейде басқа қызметкерлердің ерекшеліктері сол ауруханаға ерекше үлес қосқанын көрсету үшін сипатталды. Мысалы, Луизиана штатының Нью-Орлеандағы Charity Hospital ауруханасының капелланы (Charity Sisters қауымының әйелі) бір эпизодта бейнеленген, ал Charity Hospital-дегі тағы бір эпизод New Orleans жедел жәрдем қызметкерлерін бейнелеген, ол Paramedics шоуының пилоты ретінде пайдаланылды. Тағы бір эпизод Vanderbilt университетінің медициналық орталығында жану науқасының сауығып кетуін қадағалады, бұл шоуға жану орталығының директорларының бірі мен жану күтімі жөніндегі техниктердің біріне әдеттегі шұғыл жағдай/травма жағдайларынан ауытқу ретінде бейінін көрсетуге мүмкіндік берді. Бірінші рет өндіріс 2002 жылы аяқталды, бірақ шоу Discovery Life телеарнасында қайта көрсетілді. TLC жаңа эпизодтарды шығаруды тоқтатты, себебі шоу басқа реалити-шоулармен салыстырғанда қымбат және уақытты көп қажет етеді (әр эпизодты түсіру 1–2 ай және монтаждау 3 айға созылды, бірақ бірнеше камера бригадалары бір мезгілде бүкіл елдегі ауруханаларда жұмыс істеді және әр аурухананың түсірілім кадрлары әдетте екі немесе үш эпизодқа бөлінді). Сонымен қатар, жаңа медициналық құпиялылық заңдары пациенттердің (немесе олардың жақын туыстарының) рұқсатын берместен бұрын оларды жазуға тыйым салады. Пациенттердің көпшілігі медициналық апатқа ұшырағандықтан, қажетті өндіріс рұқсаттарын алу қиынға соқты. (Жаңа заң күшіне енгенге дейін Trauma-ның бейнежазушылары әдетте түсіруді бастағаннан кейін рұқсат сұрайтын. Егер науқас рұқсат беруден бас тартса, онда бұл жағдайлар бағдарламаға енгізілмейді.) Сериал шындық киносы стиліне тән алғашқы бағдарламалардың бірі болды. Бұл бағдарламалар толықтай дерлік MiniDV видеокамераларымен түсірілді, видеожурналистердің командалары есеп беруге де, бейне түсіруге де жауапты болды.
Дау
«Травма» – TLC телеарнасының ең көп дау тудырған шоуларының бірі болды, себебі ол үлкен қаладағы травматология орталығына түсетін жағдайлардың зорлық-зомбылық сипатын жұмсартпады немесе азайта қоймады. Шоудың басында және әрбір жарнамадан кейін қайтып оралғандағы алғашқы кадрларда ескерту беріледі: «Бұл бағдарламаның графикалық мазмұнына байланысты көрермендерге сақтық таныту ұсынылады». Бұл ескерту қажет, өйткені шоу көрерменге қан мен жарақаттарды, тіпті науқастардың өлімін көрсетуден тартынбайды. 1997 жылы шоу тұңғыш рет көрсетілгенде, теледидарда мұндай графикалық бейнелер өте сирек кездесетін. «Травма» – денсаулық сақтау мамандарының және қан арқылы жұғатын ауруларға ұшырау қаупін қамтыған алғашқы реалити-шоулардың бірі болды. Сан-Антонио, Техас штатындағы бір эпизодта, науқастың медициналық тарихы мүлдем белгісіз болғанда, жарақатты тігіп жатқанда бір интерн инеге тігіліп қалды. Сондай-ақ, интернге сол науқастан ешқандай ауру жұқпағанын қамтамасыз ету үшін қажетті медициналық тексерулер мен антивирустік препараттар туралы да айтылды. Теннесси штатының Нэшвилл қаласындағы тағы бір эпизодта, хирургиялық резидент өзін-өзі атқан пациентті емдеу кезінде сәйкессіздік салдарынан инеге тігіліп қалды. Пациентте гепатит С анықталған. Хирургиялық резидент гепатит С теріс нәтижесін көрсеткенімен, аурудың дамуын болдырмау үшін бірнеше ай бойы антивирустік препараттар қабылдады. Луизиана штатының Нью-Орлеан қаласында «Травма» және «Код Көк» сериалдарына түсірілген эпизодтарда Charity Hospital ауруханасының жедел жәрдем және травматологиялық медициналық резиденттерінің үйлестірушісі доктор Эдуардо Марвес Валлс қатысты. «Травма» мен «Код Көк» сериалдарында дәрігерлер туралы сұхбаттарда жиі айтылған, арнаулы оқытушы және дәрігер ретінде танымал Марвес Валлс ашық түрде гомосексуал еді (Код Көк жиі Марвес Валлсты француз кварталындағы үйінде көрсететін, ол ұзақ жылдар бойы серіктесі Роберт Риплимен бірге тұрған) және соңғы сатыдағы ЖИТС-тен зардап шегіп жүрді. Доктор Марвес Валлс инелерге байланысты жоғары тәуекел тудыратын, мысалы, тігіп жатқанда немесе тамырға инъекция жасағанда сияқты процедураларды орындамады, бірақ ол аурухана Hurricane Katrina салдарынан жабылып қалғаннан кейін де Charity Hospital жедел жәрдем және травматология бөлімдерінде науқастарды диагностикалау және емдеуді жалғастырды. Ол медициналық қызметін палаткаларда және басқа да уақытша жедел жәрдем пункттерінде 2006 жылға дейін, 52 жасқа келгенде ЖИТС-ке байланысты бүйрек ауруынан қайтыс болғанша жалғастырды. «Травма» шоуының басынан бері пациенттердің жеке өміріне қатысты алаңдаушылықтар тудырып келді. 2000 жылдардың басында New Jersey штатынан шоуға қатысқан науқастар тобы The New York Times Co. компаниясын сотқа берді. Жауап ретінде, апелляциялық сот шоу форматы техникалық тұрғыдан жаңалық ретінде қарастырылуға лайық екенін және сериал заң бойынша сондай-ақ қорғалуға құқылы екенін шешті. Кейін, 2005 жылы Флорида штатындағы екі адам, олардың жағдайлары шоуда көрсетілген, жеке өмірлерін сақтап қалу үшін продюсерлерді сотқа берді. Олар шоу ұжымы мен продюсерлердің аурухана қызметкерлері ретінде жасынып, жазылған бейнематериалдарға қол қоюға рұқсат алу үшін жалған сылтаулармен әрекет еткенін мәлімдеді. Шоу продюсерлерінің адвокаты Чарльз Симс бұл мәлімдемелерді жоққа шығарып, барлық рұқсаттар заңмен сәйкес алынғанын мәлімдеді.
Бөлек кәсіпорындар
Бірінші туынды бағдарламасы "Парамедиктер" АҚШ-тың бірнеше ірі қалаларындағы жедел жәрдем бригадалары мен парамедиктердің жұмысын көрсетті. Бұл сериал 1998 жылдан 2002 жылға дейін экранда болды. Оның дәстүрі ұқсас идеяға негізделген "Бостон жедел жәрдемі" жаңа сериалында жалғасуда. Екінші туынды бағдарламасы – "Көк код".
Жоюдан кейінгі өмір
2002 жылы TLC телеарнасы "Травма" бағдарламасын жапқанда, "Нью-Йорк Таймс Телевизион" телеарнасында Джорджия штатының Саванна қаласындағы "Мемориал" денсаулық сақтау травматологиялық орталығында 3 ай бойы түсірілген пайдаланылмаған кадрлар қалған еді. Осы кадрларды пайдалану мақсатында TLC бастапқыда New Orleans қаласындағы Charity Hospital ауруханасының өміріне негізделген, шектеулі серия ретінде жоспарланған "Code Blue" бағдарламасын қайта жаңартуға келісті. "Code Blue" бағдарламасының жаңа нұсқасы, енді "Code Blue: Savannah" деп аталады, "Мемориал" денсаулық сақтау травматологиялық орталығында түсірілген пайдаланылмаған кадрлардан жасалған сегіз эпизодтан тұрады. Осы нұсқадағы "Code Blue" бағдарламасының түсіру стилі, баяндаушысы және баяндау тоны өзгеше, ол бастапқы "Code Blue" бағдарламасындағы аурухана өмірі мен New Orleans қаласының ерекшелігінің араласуынан гөрі "Trauma: Life in the E.R." бағдарламасының эпизодына көбірек ұқсайды. 2009 жылдың желтоқсанында TLC "Тез жәрдем бірінші деңгейі" деген атпен жедел жәрдем бөліміне арналған үш эпизодтан тұратын пилоттық бағдарлама көрсетті. Бағдарламаның негізгі назарында дәрігерлер мен хирургтар болды, оны True Entertainment компаниясы шығарды және түсірілімі Nashville, Tennessee қаласындағы Vanderbilt университетінің медициналық орталығында жүзеге асырылды.
Қайта өңделген эпизодтар
2010 жылдары «Trauma: Life in the E. R.» сериалының ремастерингтелген нұсқалары Discovery Life арнасында көрсетіле бастады. Бұл жаңа өңделген эпизодтардың атаулары өзгеше болды, мысалы, «Vegas ER» және «Detroit ER». Эпизодтардың мазмұны бастапқы нұсқаларынан ешқандай айырмашылығы жоқ, жалғыз өзгеріс – олар жаңа өңделген және түсірілім локациясымен байланысты атауға ие. Бұл ремастерингтелген эпизодтарды ұқсас аты бар «NY ER» сериалымен шатастырмау керек, ол мүлдем басқа және соңғы уақытта түсірілген. Кейбір эпизодтар «Trauma» сериалы түсірілген Нью-Йорктегі Сент-Винсент жедел жәрдем бөлімшесінде және басқа да Нью-Йорк ауруханаларында өтеді, сондай-ақ оларда танымал тележүргізуші доктор Оз да қатысады.
Атаулары
Шоу 8-ші маусымның 8-ші эпизодында, "Жұмыртқаның айтылмаған оқиғалары" ("Untold Stories of the E.R.") атты бағдарламаның "Клозетте қалып қойдым" ("Stuck in a Toilet") деген бөлімінде еске алынды. Рецепционер жедел жәрдемде болған кеуде жарақаты туралы әңгімелеп жатыр. Екінші рецепционер оқиғаның қашан болғанын сұрайды, ал ол: "Кеше "Травма: Жедел жәрдемдегі өмір" ("Trauma: Life in the ER") бағдарламасында" деп жауап береді.