Кіріспе

АҚШ, Юта штатындағы қала

Тарих

Провиденс Логан қаласынан оңтүстікке қарай 4 шақырым жерде, бұрынғы 238-ші мемлекеттік тас жолда орналасқан. 1990 жылғы халық санауы бойынша халқы 3344 адамды құрады. Спринг-Крик пен Логан өзендерінің қосылған жеріне шығыстан қарай орналасқан қала, Провиденс каньонының сағасындағы дельтада және 2707 метр биіктіктегі Биг Балди тауының етегінде жатыр. Елді мекен Спринг-Крик өзенінің бойында су, егістік жер, орман ресурстары және бар жолдарды пайдалану үшін орналасқан. 24 шілде 1855 жылы ЛЖС президенті Бригам Янгтың тапсырмасымен Брайант Стрингем, Саймон Бейкер, Эндрю Моффат және Бригам Янг-кіші Блэксмит Форк өзенінің батыс жағалауындағы су бұлағының жанында, қазіргі Провиденстің оңтүстік-батысында орналасқан, Элькорн мал шаруашылығы ранчосының бас кеңсесін құрды. Кейін, 1857 жылдың көктемінде Сэмюэл, Джозеф, Абоил, Нефи Кэмпбелл және Джон Данн Солтүстік Огденнен тауларды кесіп өтіп, Каш аңғарына жаңа қоныс іздеп келді. Оларды "Огденнің шұңқыры" деп аталатын қала тым қалың халқымен толғандай болды. Олар қазіргі Провиденс орналасқан жерде, бұлақ пен тоғанның жанында, Медведь өзені жотасының каньонынан ағып шыққан саға аллювиалды жазыққа тіктеп кемпінг құрды. Топырақтың құнарлылығын бағалау үшін саяхатшылар топырақ тілімін жасап, ұзын саңқа салды. Кэмпбелл және басқа отбасыларды Солтүстік Огденнен Каш аңғарына көшіру жоспарлары жасалды, бірақ бұл қадамды АҚШ армиясының Юта территориясын әскери түрде басып алуға бұйрық беріп жақындауы тоқтатты. Вебер округының қоныс аударушылары үйлерін тастап, уақытша баспана іздеу үшін оңтүстікке "Прово түбіне" көшті, ал Наувоо легионының Вебер округы бригадасы Беар өзені аймағының қорғаныс барлауын жүргізу үшін Каш аңғарынан өтті. Кейіннен олардың көпшілігі Провиденске оралып, қоныстанды. Қоныс аударушылар ақыры 1859 жылдың 20 сәуірінде Спринг-Крикке келді. Алғашқы келгендер Массачусетстен келген 1812 жылғы соғыс ардагері Айра Райс, 65 жастағы, және 35 жастағы Уэльс көміршісі Хопкин Мэтьюс, оның жеткіншек қызы Элизабетпен бірге болды. Оларға ағылшын тілінде сөйлейтін Боуэн, Бузенбарк, Кэмпбелл, Кларк, Клиффорд, Дис, Данн, Дурфей, Гейтс, Холл, Лейн, Мэддисон, Раммелл, Томпсон, Уильямс және Райт отбасылары қосылды, сондай-ақ неміс тілді Гассман, Лау және Тейрер отбасылары да келді. Даглас шыршасының ағаштары Спринг-Крик каньонынан кесіліп, сүйреліп әкелінді, содан кейін үйлер салынды. Үйлер тар жолдың екі жағына қарап тұрды, оның екі басында арбалармен жабылып, бекініс жасауға болатын. 1859 жылдың 25 сәуірінде Питер Моган Спринг-Крикке діни ұйым құру үшін келді. Ол Самуил Кэмпбеллді басқарушы ескірген ретінде таңдады. Алғашқы жабық жиналыстар Джон Мэддисон мен Уильям Файф салған жыртық үй-мектепте өтті. Тамыз айына қарай бекіністе 16 отбасы тұрды, ал келесі айда Спринг-Крикте бала (Ханна Присцилла Томпсон) дүниеге келді. 1859 жылдың 14 қарашасында ЛЖС елшілері Орсон Хайд пен Езра Т. Бенсон Провиденс палатасын ұйымдастырды. Хайд атауды былай деп таңдады: "Спринг-Крик елді мекені таулардың бір бұрышында орналасқандықтан және бізге біршама құдайдан келгендей көрінгендіктен, біз оны Провиденс деп атадық". Роберт Уильямс епископ ретінде тағайындалды. Екі жылдан кейін Провиденсте АҚШ пошта бөлімі құрылғанда, Уильямс пошта бастығы болып тағайындалды. 1860 жылы Джон Тейрер бірнеше швейцариялық ЛЖС мүшелерін (аты-жөні Алдер, Фуриман, Кресси, Лосли, Наеф, Стуки және Траубер) Спринг-Крикке, альпілік пейзажға көшуге көндірді. Швейцарияның қамырдан дайындалатын тағам дайындау дәстүрі Провиденсте бүгінгі күнге дейін жалғасуда. Ауыл янкилер, ағылшындар және швейцариялықтардың діни сенімдерімен біріккен қосылған орталығына айналды. Провиденс Медведь өзеніндегі қысқы лагерден Медведь көліне дейін Блэксмит Форк каньоны арқылы өтетін шошони жолында орналасқандықтан, шіркеу басшылары одан да мықты бекініс салуға кеңес берді. Екі жарым метр қалыңдықта, алты фут биіктіктегі тас қабырға ағаш үйлерді және ашық ортақ аумақты қоршау үшін салынды. 1862 жылдың 23 қарашасында Провиденстің сыртындағы төбелерде АҚШ-тың екінші кавалериясының майоры Эдвард МакГарри басқаратын 60 сарбаз басқарған екі сағаттық шайқаста бас басшы Арыстан аңшы басқаратын 30 немесе 40 шошониге қарсы шайқас болды. Мақсаты - 1860 жылдың тамызында Орегон жолындағы вагон пойызындағы қырғын кезінде ұрланған мал мен он жастағы ақ баланың қайтарып алу. Үш батыр өлтіріліп, тағы бес адам, оның ішінде бас басшы тұтқындалды. Тұтқындарды екі жыл бойы ұсталып отырған Рубен Ван Орман есімді балаға айырбастау жасалды. 1864 жылы қала шаршы блоктарға бөлінді, әрқайсысы шамамен бір және үш акрге бөлінген алты учаскеден тұрды. Бас көшесінің шығысында учаскелер солтүстік-оңтүстікке қарап тұрды, ал қаланың батыс жағында - шығыс-батысқа қарап тұрды. Ағаштан жасалған құрылыстар, оның ішінде жиналыс/мектеп ғимараты, епископ Уильям Бадждің қадағалауымен учаскелерге көшірілді. 1871 жылдың 4 қыркүйегінде Джеймс Мартинеу Провиденс қаласының толыққанды ресми картасын жасады. Көлемдік жер қабірстаннан қаланың солтүстігіне орналасқан төбеге көшірілді. 1871 жылы тас жиналыс үйі, ал 1877 жылы тас мектеп салынды. 1904 жылы мектеп ғимараты қоңырау мұнарасы бар жаңа ғимаратпен ауыстырылды. Провиденс халқының көптеген жылдар бойы басты қызметі егіншілік болды. Спринг-Крик және Блэксмит Форк және Логан өзендерінен суарналар қазылды. Мал шаруашылығына мүйізді мал (1859), бал арасы (1866), жылқы (1870), сүт малы (1874), құс (1918) және түлкі (1928) өсіру кірді. Бақша шаруашылығына астық және люцерн, алма, шие, груша және құрма бақтары, сондай-ақ бұршақ, фасоль және қант қызылшасы өсіру кірді. 1886 жылдан бастап Джозеф Аластор Смит Провиденске қарап тұратын төбеде Edgewood Hall балабақшасын және сүт шаруашылығын құрды. 1935 жылғы Еңбек күнінде 28 бөлмелі сарай толығымен өртенгеннен кейін, мүлік Уолл-стриттегі қаржыгер және Логан тумасы Л. Бойд Хэтчтің қолына өтті. Хэтч тамаша ресми мүлікті құрды, бірақ 1953 жылы оны мал өсіруші Терон Брингхерстке сатты. Провиденстің коммерциялық қызметтеріне Райс, Харгрейвс және Тейрердің жеке сауда дүкендері, сондай-ақ 1869-1912 жылдар аралығында ZCMI кооперативтік дүкені кірді. Кооперативтік құрылыс өртенгеннен көп жылдар өткен соң, Уоткинс және ұлдары баспа бизнесін қайта жаңартылған және кеңейтілген ғимаратта құрды. Басқа кәсіпорындарға молассас фабрикалары, арақзауыт, әк пештері, кірпіш зауыттары, ұстаханалар және ерте автомобильдерге қызмет көрсету станциясы кірді. Дэвид Эклс пен Чарльз Ниблидің қант фабрикасы 1901 жылы Провиденсте қант қызылшасын өңдеуді бастады және 25 жыл бойы жұмыс істеді. Бұл және Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы басқа да зауыттар үшін миллиондаған тонна әктас Провиденс каньонынан алынды. Юта-Айдахо орталық теміржол компаниясы Логаннан электрлік қалааралық желісін ұзартты және 1912 жылы Провиденсте депо салды. Теміржол әктас, шаруашылық өнімдерін және жолаушыларды Каш аңғары бойынша, сондай-ақ Коринн, Огден және одан әрі Орегон қысқа желісімен тасыды. ЮИК-пен бірге электр шамдары, телеграф және телефон келді. Соңғы пойыз 1947 жылы қаладан өтті. Юта штатының құрылуымен және 1890 жылдары халық саны 1000-нан асып кеткен кезде Провиденс қалалық корпорация ретінде ұйымдастырылды. 1897 жылы Хопкин Мэтьюс қалалық кеңестің төрағасы болды. Провиденс 19 шілде 1929 жылы үшінші сыныпты қалаға айналды, ал Джеймс Хансен қала әкімі болып сайланды. 1962 жылы алғашқы бөлігінен бастап Провиденс егіншілік қауымдастығынан Логан қаласының "серіктес" қалашығына қарқынды түрде өзгере бастады. Егістік жерлер жеке үйлер салынған шағын учаскелерге беріліп, дамытушылардың иелігіне көшті. Провиденсте үй кәсіптері болғанымен, көптеген коммерциялық қызметтер жойылды. Провиденс азаматтарының маңызды жұмыс берушісі Юта мемлекеттік университеті болып табылады, ол...

География

АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы – барлығы құрлық.

Демография

2000 жылғы халық санауы бойынша қалада 4377 адам, 1240 үй шаруашылығы және 1082 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 1290 тұрғын үйден тұрды. Қаланың нәсілдік құрамы: 96,73% ақ нәсілді, 0,14% афроамерикалық, 0,25% американдық үндістер, 0,53% азиялық, 0,09% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 1,67% басқа нәсілдерден және 0,59% екі немесе одан көп нәсілділер. Кез келген нәсілге жататын халықтың 2,06% -ы испан немесе латын американдықтарды құрады. 1240 үй шаруашылығының 50,2% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 79,0% -ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 6,5% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үйлер, ал 12,7% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 11,9% -ы жеке адамдардан тұрды, ал 6,3% -ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 3,51 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,84 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 36,6% -ы 18 жасқа дейінгілер, 10,6% -ы 18-24 жас аралығындағылар, 24,6% -ы 25-44 жас аралығындағылар, 19,0% -ы 45-64 жас аралығындағылар және 9,2% -ы 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер. Орташа жас 28 жасқа тең. Әр 100 әйелге 98,5 еркек шақ келді. 18 жасқа және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 94,7 еркек шақ келді. Үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 56 129 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 58 856 долларды құрады. Ер адамдардың орташа жылдық табысы 39 306 доллар, ал әйелдердің 27 074 долларға тең. Қаланың жан басына шаққандағы орташа жылдық табысы 21 201 доллар болды. Халықтың шамамен 2,5% және отбасылардың 3,2% -ы кедейлік шегінен төмен өмір сүрді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 2,0% және 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендердің 7,5% -ы.