Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Юта штатының қаласы, Америка Құрама Штаттары
City in Utah, United States of America
Моаб (/audio=En us moab (utah). ogg/'/m//oʊ//.//æ//b/) – АҚШ-тың батыс бөлігіндегі Шығыс Юта штатындағы Гранд округінің ең ірі қаласы және округ орталығы. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 5 366 адамды құрайды. Моаб жыл сайын көптеген туристерді тартады, олардың көп бөлігі жақын орналасқан Арч және Каньонленд ұлттық парктеріне келеді. Қала тау велосипедімен жүрушілер үшін танымал база болып табылады, олар Slickrock Trail сияқты кең таралған жолдар желісінде жүреді, сондай-ақ жыл сайынғы Моаб Джип Сафариіне қатысу үшін келетін жолдан тыс жүретін көліктердің жүргізушілері үшін де ыңғайлы. Моаб Юта штаты университетінің тоғыз аймақтық кампусының біріне орналасқан.
Moab (/audio=En us moab (utah). ogg/'/m//oʊ//.//æ//b/) is the largest city and county seat of Grand County in eastern Utah in the western United States, known for its dramatic scenery. The population was 5,366 at the 2020 census. Moab attracts many tourists annually, mostly visitors to the nearby Arches and Canyonlands National Parks. The town is a popular base for mountain bikers who ride the extensive network of trails including the Slickrock Trail, and for off roaders who come for the annual Moab Jeep Safari. Moab is home to one of the nine regional campuses of Utah State University.
Алғашқы жылдар
Киелі кітапта Моаб деген атау Иордан өзенінің шығысында орналасқан аймақты білдіреді. Кейбір тарихшылар Ютадағы қала осы атауды алғашқы пошта бастығы Уильям Эндрю Пирс таңдаған деп санайды, себебі ол Киелі кітаптағы Моаб пен Ютаның бұл бөлігінің екеуі де "алыс ел" екеніне сенген. Дегенмен, басқалары бұл атау Пайют тайпасынан шыққан, "шіркей" деген мағына беретін моапа сөзімен байланысты деп есептейді. Аймақтың алғашқы тұрғындарының бір бөлігі қаланың атын өзгертуге тырысты, себебі христиандық Киелі кітапта моабиттіктер туысқандық қатынасқа түсу және бейқұмарлықпен айыпталады (бірақ Рут моабиттік екенін ескеру керек). 1890 жылы қол жинаған бір петицияда 59 қол қойылған және қаланың атын "Вина" деп өзгерту сұралған. Соңғы шабуылдан кейін бекініс тастап кетілді. 1878 жылы Рэндольф Хокадей Стюарт бастаған Рич округынан келген жаңа қоныс аударушылар тобы Бригам Янгтың басшылығымен тұрақты қоныс орнатып, жайылды. Моаб 1902 жылдың 20 желтоқсанында қала болып бекітілді. Кейіннен Колорадо өзенін кесіп өтуге арналған басқа да орындар салынды, мысалы Лидің паромдық өткелі, Навахо көпірі және Боулдер бөгеті. Бұл өзгерістер сауда жолдарын Моабтан ауыстырды. Моабтың фермерлері мен саудагерлері өтетін саяхатшылармен сауда жасаудан алыс нарықтарға тауарын жіберуге бейімделуге мәжбүр болды. Көп ұзамай Моабтың Колорадо өзенінің сирек табиғи өткелдерінің бірі ретінде пайда болған тарихы ұмытылды. Дегенмен, АҚШ әскері Колорадо өзенінің Моабтағы көпірін өте маңызды деп санады және оны Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін күзетті. 1943 жылы Моабтың сыртындағы бұрынғы Азаматтық консервациялық корпус лагері, соғыс кезеңіндегі тұтқындау бағдарламасын қадағалауға жауапты үкіметтік орган – Соғысқа қатысты көшіру басқармасының билігіндегі "мәселелі" деп танылған жапон-американдық интернмендерді қамау үшін Азаматтық оқшаулау орталығы ретінде пайдаланылды. Лагерьлердегі WRA саясатына қарсылық күшейген кезде "керексіз" жапон-американдықтар үшін Моаб оқшаулау орталығы құрылды; 1942 жылдың желтоқсанында күзетшілер мен тұтқындар арасындағы "Манзанар көтерілісі" деп белгіленген қақтығыс болды, оның салдарынан екі адам қаза тауып, он адам жарақат алды. 1943 жылдың 11 қаңтарында екі күндік наразылық акциясын ұйымдастырған он алты адам Манзанардан Моабқа қала түрмелерінен ауыстырылды (айыптаусыз және сотқа қатысу мүмкіндігі болмады). Он бес ай бұрын жабылғандықтан, ККК лагерінің барлық 18 әскери стильдегі құрылыстары жақсы күйде болды және нысан минималды жөндеумен жаңа мақсатына бейімделді. Лагерьді 150 әскери полиция күзетті, ал директор Реймонд Бест және қауіпсіздік бөлімінің басшысы Фрэнсис Фредерик басшылық етті. 1994 жылы "Далтон Уэллс ККК лагері / Моаб көшіру орталығы" тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілді және нысанға ешқандай белгі орнатылмаса да, қазіргі кіреберістегі ақпараттық тақташа және Моабтағы Дэн О'Лори мұражайындағы фотосурет бұрынғы оқшаулау орталығы туралы мәліметтер береді.
The Biblical name Moab refers to an area of land located on the eastern side of the Jordan River. Some historians believe the city in Utah came to use this name because of William Andrew Pierce, the first postmaster, believing that the biblical Moab and this part of Utah were both "the far country". However, others believe the name has Paiute origins, referring to the word moapa, meaning "mosquito". Some of the area's early residents attempted to change the city's name, because in the Christian Bible, Moabites are demeaned as incestuous and idolatrous (but note, Ruth was a Moabite). One petition in 1890 had 59 signatures and requested a name change to "Vina". After this last attack, the fort was abandoned. A new group of settlers from Rich County, led by Randolph Hockaday Stewart, established a permanent settlement in 1878 under the direction of Brigham Young. Moab was incorporated as a town on December 20, 1902. Later, other places to cross the Colorado were constructed, such as Lee's Ferry, Navajo Bridge and Boulder Dam. These changes shifted the trade routes away from Moab. Moab farmers and merchants had to adapt from trading with passing travelers to shipping their goods to distant markets. Soon Moab's origins as one of the few natural crossings of the Colorado River were forgotten. Nevertheless, the U. S. military deemed the bridge over the Colorado River at Moab important enough to place it under guard as late as World War II. In 1943, a former Civilian Conservation Corps camp outside Moab was used as a Citizen Isolation Center to confine Japanese American internees labeled "troublemakers" by authorities in the War Relocation Authority, the government body responsible for overseeing the wartime incarceration program. The Moab Isolation Center for "noncompliant" Japanese Americans was created in response to growing resistance to WRA policies within the camps; a December 1942 clash between guards and inmates known as the "Manzanar Riot," in which two were killed and ten injured, was the final push. On January 11, 1943, the sixteen men who had initiated the two day protests were transferred to Moab from the town jails where they were booked (without charges or access to hearings) after the riot. Having closed just fifteen months prior, all 18 military style structures of the CCC camp were in good condition, and the site was converted to its new use with minimal renovation. 150 military police guarded the camp, and director Raymond Best and head of security Francis Frederick presided over administration. In 1994, the "Dalton Wells CCC Camp/Moab Relocation Center" was added to the National Register of Historic Places, and, although no marker exists on the site, an information plaque at the current site entrance and a photograph on display at the Dan O'Laurie Museum in Moab mention the former isolation center.
Кейінгі жылдар
Моабтың экономикасы бастапқыда ауыл шаруашылығына негізделген, бірақ біртіндеп кен өндіруге ауысты. 1910 және 1920 жылдары аймақта уран мен ванадий табылды. Одан кейін калий және марганец, сосын мұнай мен газ ашылды. 1950 жылдары геолог Чарльз Стин қаланың оңтүстігінде бай уран кенін тапқаннан кейін Моаб «дүниежүзіндегі уран астанасы» атанды. Салқын соғыс аяқталысымен Моабтың уран өркендеуі тоқтап, қала халқы күрт азайды. 1980 жылдардың басында көптеген үйлер бос тұрды және дерлік барлық уран кендері жабылды. 1949 жылы батыс фильмінің режиссері Джон Фордты «Вагон шебері» фильмін түсіру үшін осы аймақты пайдалануға көндірді. Форд 1939 жылы, 10 жыл бұрын «Стейджкоуч» фильмін түсіргеннен бері Моабтың оңтүстігіндегі Юта штатының Мехикан Хэт маңындағы Монумент алқабын пайдаланып келді. Жергілікті Моаб шаруасы (Джордж Уайт) Фордты тауып, Моабқа келіп қарауға көндірді. Моаб-Монумент алқабының кино комиссиясы – Моаб қаласының бөлімшесі және әлемдегі ең ұзақ жұмыс істеп келе жатқан кино комиссиясы атағын иеленеді. 1949 жылы құрылған комиссия Моаб маңында түсірілген көптеген фильмдердің өндірісін бақылайды. Соңғы жылдары Моабта екінші үй иелерінің саны артып келеді. Жұмсақ қысы мен жағымды жазы көптеген адамдарды осындай үйлер салуға тартты. Америкалық Батыстағы басқа курортты қалалардағы жағдай сияқты, осы жаңа тұрғындар мен олардың көп жыл бойы бос тұратын үйлеріне байланысты дау туындады. Көптеген моабтықтар қалада көршілес Колорадодағы Вейл мен Аспенде болған өзгерістерге ұқсас өзгерістер болып жатқанына алаңдайды: жылжымайтын мүліктің бағасының өсуі, өмір сүру құнының жоғарылауы және жергілікті төмен және орташа табысты жұмыс істейтін адамдарға тигізетін әсері.
Moab's economy was originally based on agriculture, but gradually shifted to mining. Uranium and vanadium were discovered in the area in the 1910s and 1920s. Potash and manganese came next, and then oil and gas were discovered. In the 1950s Moab became the so called "Uranium Capital of the World" after geologist Charles Steen found a rich deposit of uranium ore south of the city. With the winding down of the Cold War, Moab's uranium boom was over, and the city's population drastically declined. By the early 1980s a number of homes stood empty, and nearly all of the uranium mines had closed. In 1949, Western movie director John Ford was persuaded to use the area for the movie Wagon Master. Ford had been using the area in Monument Valley around Mexican Hat, Utah, south of Moab, since he filmed Stagecoach there 10 years earlier in 1939. A local Moab rancher (George White) found Ford and persuaded him to come take a look at Moab. The Moab to Monument Valley Film Commission is a Moab City Department and holds the title of the longest running film commission in the world. Established in 1949, the commission has overseen the production of the many movies filmed near Moab. In recent years, Moab has experienced a surge of second home owners. The relatively mild winters and enjoyable summers have attracted many people to build such homes throughout the area. In a situation mirroring that of other resort towns in the American West, controversy has arisen over these new residents and their houses, which in many cases remain unoccupied for most of the year. Many Moab citizens are concerned that the town is seeing changes similar to those experienced in Vail and Aspen in neighboring Colorado: skyrocketing property values, a rising cost of living, and corresponding effects on local low and middle income workers.
Мәдени іс-шаралар
Моаб бірнеше мәдени шаралар мен фестивальдерге төңкеріліс жасайды, оның ішінде Моаб музыка фестивалі, ЛГБТ мақтаныш фестивалі, халық фестивалі, Skinny Tire фестивалі және тағы да басқалары. Жыл сайынғы музыка фестивалі қыркүйек айында өтеді және 1992 жылы Нью-Йорктен келген бірнеше музыканттар құрған. Моаб халық фестивалінде әр қарашада көптеген халық әншілерінің концерттері ұйымдастырылады. 2011 жылдан бері Моаб ЛГБТ мақтаныш фестивалін өткізіп келеді. Алғашқы фестиваль 350-ден астам адамды қамтыған «көріну» шеруін өткізді; екінші жылғы фестивальға 600-дан астам адам қатысты. Skinny Tire фестивалі – жыл сайын наурыз айында өтетін және қатерлі ісіктерді зерттеуге және осы аурудан аман қалғандарға көмектесу үшін қаржы жинайтын жол велосипеді фестивалі. Бұған қоса, Моаб жыл бойында әртүрлі жерлерде Моаб өнер жолы арқылы жергілікті суретшілердің туындыларын көрсетеді.
Moab hosts several cultural events and festivals including the Moab Music Festival, LGBT Pride Festival, Folk Festival, Skinny Tire Festival, and others. The annual music festival occurs in September, and was founded in 1992 by several musicians from New York. The Moab Folk Festival features concerts by numerous folk musicians every November. Since 2011 Moab has hosted an LGBT Pride festival. The first festival included a "visibility" march which drew more than 350 people; in its second year's festival had over 600 in attendance. The Skinny Tire Festival is a road bike festival that occurs in March each year and raises funds for cancer research and survivors. Additionally, Moab sponsors the Moab Art Walk at multiple venues throughout the year, highlighting local artists' work.
География
Моаб Колорадо өзенінің оңтүстігінде, Колорадо үстіртінде 1227 метр биіктікте орналасқан. Ол Юта/Колорадо штатының шекарасынан батысқа қарай 18 миль (29 км) қашықтықта жатыр. АҚШ 191 тас жолымен Крессент-Джанкшндегі 70 тас жолынан оңтүстікке қарай 31 миль (50 км), ал Монтиселлодан солтүстікке қарай 54 миль (87 км) жерде. Юта штатының 128 тас жолымен Сискодан оңтүстік-батысқа қарай 46 миль (74 км) қашықтықта. Арки ұлттық паркіне кіреберіс Моабтан солтүстікке қарай 4 миль (6 км) жерде орналасқан. Хура асуы Моаб пен Чикен Корнерс арасындағы жолда орналасқан. Кокопелли жолы – Колорадо штатының Лома қаласынан басталып, Моабта аяқталатын 142 мильдік тау велосипедімен жүруге арналған жол. АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 4.8 шаршы миль (12 км²) және толығымен құрлықтан тұрады.
Moab is just south of the Colorado River, at an elevation of 4025 feet (1227 m) on the Colorado Plateau. It is 18 mile (29 km) west of the Utah/Colorado state line. Via U. S. Route 191, it is 31 mile (50 km) south of Interstate 70 at Crescent Junction, and it is 54 mile (87 km) north of Monticello. Via Utah State Route 128 it is 46 mile (74 km) southwest of Cisco. The entrance to Arches National Park is 4 mile (6 km) north of Moab on US 191. Hurrah Pass is located on the trail between Moab and Chicken Corners. Kokopelli's Trail, a 142 mile mountain biking trail which begins near Loma, Colorado, ends in Moab. According to the United States Census Bureau, the city has a total area of 4.8 square miles (12 km2), all land.
Демография
Халық санағы бойынша, бұл көпір 1955 жылы жаңа көпірмен алмастырылды, ол өз кезегінде 2010 жылы тағы бір жаңа көпірмен алмастырылды. 1955 жылғы көпір кейіннен бұзылды. Бұл көпірден өтетін тас жол бірнеше рет қайта нөмірленді және қазір АҚШ-тың 191-ші бағыты болып табылады. Моаб 1962 жылы жүк тасымалымен теміржолға қол жеткізді, осыған орай Cane Creek калий кенішін қамтамасыз ету үшін шағын теміржол желісі (қазіргі Union Pacific Railroad's Cane Creek бөлімшесі) салынды. Моабта ешқашан жолаушылар теміржолы болған емес, бірақ «Калифорния Зефирі» бұрын Моабқа Томпсон Спрингс (қазіргі уақытта тоқтау орны жоқ), Грин Ривер немесе Колорадо штатындағы Гранд-Джанкшен қалалары арқылы қызмет көрсету туралы жариялаған. 2021 жылдың 15 тамызынан бастап Rocky Mountaineer саяхалық компаниясы Моаб пен Колорадо штатындағы Денвер қалалары арасында «Таулардан қызыл тастарға» бағыты бойынша жолаушылар теміржолы қызметін іске қосты. Автобус қызметін Salt Lake Express көрсетеді. Солтүстік Лейк-Сити және Гранд-Джанкшенге тасымалдауды ұсынатын бірнеше жеке шаттл қызметтері бар.
As of the census This bridge was replaced with a new bridge in 1955, which was in turn replaced by another new bridge in 2010. The 1955 bridge was subsequently demolished. The highway that uses this bridge has been renumbered multiple times and is now numbered U. S. Route 191. Moab gained freight railroad access in 1962, when a spur railroad line (now the Union Pacific Railroad's Cane Creek Subdivision) was built to serve the Cane Creek potash mine. Moab has never had passenger rail service, although the California Zephyr has advertised service to Moab in the past via stops at Thompson Springs (no longer a scheduled stop), Green River or Grand Junction, Colorado. Beginning on August 15, 2021, the excursion company Rocky Mountaineer began operating passenger rail service between Moab and Denver, Colorado, in the form of the Rockies to the Red Rocks. Bus service is provided by Salt Lake Express. There are a number of locally owned shuttle services that provide transportation to Salt Lake City and Grand Junction, CO.
Каньонлендс Филд әуежайынан SkyWest Airlines / United Express авиакомпаниялары арқылы Денвер халықаралық әуежайына күнделікті тікелей рейстер бар.
Air service is available at Canyonlands Field, with daily nonstop flights to Denver International Airport via SkyWest Airlines/United Express.