Кіріспе
1976 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының ерлер арасындағы 100 метрге еркін жүзу жарысы 24 және 25 шілде аралығында өтті. Тарихта алғаш рет 100 метрге еркін жүзу 50 секундтан кем уақытта аяқталды. Жарысқа 27 елден 41 спортшы қатысты. 1972 жылғы Олимпиада ойындарының финалистерінен үшеуі қайтадан қатысты: Кеңес Одағының қола жүлдегері Владимир Буре, жетінші орын алған Францияның Мишель Руссо және сегізінші орын алған Батыс Германияның Клаус Штайнбах. 1972 жылғы Олимпиададан кейін 22 жасында зейнеткерлікке шыққан алтын медаль иегері Марк Спицтің орнына жаңа американдық фаворит Джим Монтгомери болды, ол 1975 жылғы AAU чемпионатында жаңа әлем рекордын көрсетті. Оның басты қарсыласы Джонти Скиннер болғанымен, апартеид саясатын ұстанған Оңтүстік Африка Олимпиадаға қатысудан шеттетілді. Монтгомери 1975 жылғы әлем чемпионатында Энди Коаннан (Монреальде қатыспады) және Буренен кейін үшінші орын алды. Болгария, Эквадор, Никарагуа және Виргин аралдары бұл жарысқа алғаш рет қатысты. АҚШ командасы осы жарыстың барлық өткен додаларында қатысып, 17-ші рет өнер көрсетіп отыр.
The men's 100 metre freestyle event at the 1976 Summer Olympics took place between July 24 and 25. This was the first time in history that the 100m freestyle was swum under 50 seconds. There were 41 competitors from 27 nations. Three of the eight finalists from the 1972 Games returned: bronze medalist Vladimir Bure of the Soviet Union, seventh place finisher Michel Rousseau of France, and eighth place finisher Klaus Steinbach of West Germany. Reigning gold medalist Mark Spitz had retired after the 1972 Games at the age of 22. The new American favorite was Jim Montgomery, who had set the world record at the 1975 AAU championships. His main challenger would have been Jonty Skinner, but apartheid South Africa was banned from the Olympics. Montgomery had finished third at the 1975 world championships behind Andy Coan (not competing in Montreal) and Bure. Bulgaria, Ecuador, Nicaragua, and the Virgin Islands each made their debut in the event. The United States made its 17th appearance, having competed at each edition of the event to date.
Жарыс форматы
Жарыс үш кезеңнен (алдын ала жарыс, жартылай финал, финал) тұрды. Ілгерілеу ережесі 1952 жылы енгізілген форматқа сәйкес болды, алайда 2 жартылай финал өткізілді. Тең түскен жағдайда, қосымша жарыстар (swim-off) ұйымдастырылды. Жүзушінің алдын ала жарыстағы орны ілгерілеуді анықтау үшін қолданылмады; керісінше, бір кезеңдегі барлық алдын ала жарыстардың ең жылдам уақыттары есепке алынды. 6 алдын ала жарыс өтті, әрқайсысында 6-8 жүзуші болды. Ең үздік 16 жүзуші жартылай финалға өтті. 2 жартылай финал өтті, әрқайсысында 8 жүзуші қатысты. Ең үздік 8 жүзуші финалға жолдама алды. Бұл жүзу жарысында еркін стиль қолданылды, яғни қозғалыс әдісі ешқандай реттеуге бағынбады (арқа, көкірек және көбелек стилінен өзгеше). Көптеген жүзушілер алдыңғы қанатты қозғалысты (front crawl) немесе оның түрін қолданады. Олимпиадалық жүзу бассейнінің ұзындығы 50 метр болғандықтан, бұл жарыс бассейнді екі рет толық ұзындығынан өтуден тұрды.
Жазбалар
Осы жарысқа дейін әлемдік және Олимпиада рекордтары мынадай болды. Джим Монтгомери бірінші жартылай финалда 50.39 секунд көрсетіп, әлемдік рекордты жаңартты. Финалда ол 50 секундты бұзып өткен алғашқы жүзуші болды, 49.99 секундпен жеңіске жетіп, жаңа әлемдік рекордты орнатты.
Жартылай финал
Орын Жылу Жүзуші Ұлт Уақыт Ескермелер 1 1 Джим Монтгомери 50.39 Q (Финалға іліккен), 2 1 Марчелло Гуардуччи 51.35 Q (Финалға іліккен) 3 2 Джек Бабашофф 51.46 Q (Финалға іліккен) 4 1 Клаус Штайнбах 51.62 Q (Финалға іліккен) 5 2 Питер Ноке 51.83 Q (Финалға іліккен) 6 2 Джо Боттом 51.92 Q (Финалға іліккен) 7 1 Владимир Буре 51.93 Q (Финалға іліккен) 8 2 Андрей Крылов 52.32 Q (Финалға іліккен) 9 2 Мишель Руссо 52.36 10 1 Роберто Пангаро 52.68 11 1 Стивен Пикель 52.89 12 1 Рене Экуер 52.92 13 2 Гэри Макдональд 52.96 14 1 Андрей Богданов 53.05 15 2 Мартин Смит 53.11 16 2 Сванте Расмуссен 53.34
Финал
Орын Сузушы Ұлт Уақыт Ескертулер Джим Монтгомери 49,99 Джек Бабашофф 50,81 Питер Нокке 51,31 4 Клаус Штайнбах 51,68 5 Марчелло Гвардуччи 51,70 6 Джо Боттом 51,79 7 Владимир Буре 52,03 8 Андрей Крылов 52,15