Кіріспе
Мичиган штатының губернаторы 2019 жылдан бері
Гретчен Эстер Уитмер (23 тамыз 1971 жылы туған) – американдық заңгер және саясаткер, 2019 жылдан бері Мичиганның 49-шы губернаторы. Демократиялық партия мүшесі, ол 2001 жылдан 2006 жылға дейін Мичиган штатының Өкілдер палатасында, ал 2006 жылдан 2015 жылға дейін Мичиган Сенатында қызмет етті. Уитмер Мичиган штатында туып өскен. Ол Forest Hills Central орта мектебін, Мичиган мемлекеттік университетін және Детройт заң колледжін бітірген. Оның саяси мансабы 2000 жылы Мичиган штатының Өкілдер палатасына сайланғаннан кейін басталды. 2006 жылы ол штаттық сенатор болды, бұл лауазымды 2015 жылға дейін сақтап қалды. 2011 жылдан 2015 жылға дейін Сенаттағы бірінші әйел-демократ көшбасшысы болды. 2013 жылы Уитмер аборт тақырыбындағы пікірсайыс кезінде жыныстық шабуылға ұшыраған тәжірибесін бөліскен сөзімен ұлттық назарға ілікті. 2016 жылдың алты айында Ингем округының прокуроры болды. Уитмер 2018 жылы губернатор болып сайланды, республикашыл кандидат және штаттың бас прокуроры Билл Шуетті жеңді. Губернатор ретінде Уитмер денсаулық сақтау және инфрақұрылым заңнамасына баса назар аударды. 2020 жылдың ақпан айында ол сол кездегі президент Дональд Трамптың 2020 жылғы «Мемлекеттік хабарламасына» демократиялық жауап беру үшін таңдалды. 8 қазан күні Федералдық тергеу бюросы Уитмерге қарсы милиция тобының ұрлау жоспарын жоққа шығарды. Оның әкесі республикашыл губернатор Уильям Милликеннің басшылығымен штаттың коммерция департаментінің басшысы болды, ал 1988 жылдан 2006 жылға дейін Мичиган штатының Blue Cross Blue Shield компаниясының президенті және бас директоры қызметін атқарды. Уитмердің анасы Мичиганның бас прокуроры Франк Дж. Келлинің бас прокурорының көмекшісі болып жұмыс істеді. Оның ата-анасы ол он жасқа толғанда ажырасып кетті. Ол бауырларымен бірге анасымен Гранд-Рапидс қаласына көшті, ал әкесі Детройттегі үйінен отбасына аптасына кем дегенде бір рет сапар шегеді. 1985 жылдан 1989 жылға дейін Уитмер Мичиган штатының Гранд-Рапидс қаласына жақын орналасқан Forest Hills Central орта мектебінде оқыды, мектептің софтбол және жеңіл атлетика командаларына қатысты. Forest Hills орта мектебін бітіргеннен кейін Уитмер Мичиган мемлекеттік университетіне коммуникация мамандығы бойынша оқуға түсті, ESPN телеарнасының хабаршысы болуды жоспарлады. 1999 жылы Уитмер Шығыс Лансинг көлік комиссиясының төрағасы болып сайланды.
Өкілдер Палатасы
2000 жылы Уитмер Мичиган штатының Өкілдер палатасының 70-ші округінен сайлауға түсіп, Лора Бэрдтің орнын алуға ниет білдірді. Демократиялық партия ішінде Мэри Линдеманн, Джон Шлинкер және Боб Макканнға қарсы өткен алғашқы сайлауда жеңіске жеткен соң, ол білім беру және денсаулық сақтау реформасы, сондай-ақ қоршаған ортаны қорғау бағыттарында үгіт жүргізе отырып, республикашыл кандидат Билл Холлистермен бақ сынасты. Уитмер сайлауда 17 409 дауыс жинап жеңіске қол жеткізді. Ол 2002 және 2004 жылдары 69-шы округтен қайта сайланды және Мичиган штаты Өкілдер палатасының қаражатты бөлу комитеті төрағасының орынбасары қызметін атқарды. 2003 жылы Уитмер Мичиган палатасына алкогольге салынатын салықты арттыру және штат бойынша өртке қарсы қорғауды күшейту туралы заң жобасын енгізді, бұл ұсыныс сол кездегі губернатор Дженнифер Гранхолмның назарына ілігіп, қолдауын алды. 2005 жылы Уитмер Мичиган палатасының ең тиімді демократы деп танылды.
Сенат
2006 жылдың наурыз айында Уитмер Мичиган штатының сенатына арнайы сайлауда жеңіске жетіп, 2005 жылдың қарашасында Лансинг қаласының әкімі болып сайланған Вирдж Бернероны алмастырды. Ол қараша айында толық мерзімге сайланды және 2010 жылы қайта сайланды. 2011 жылы Уитмердің демократиялық әріптестері оны Сенаттың демократиялық лидері етіп бір ауыздан таңдады, бұл оны Сенатта партиялық фракцияны басқарған алғашқы әйел етті. 2013 жылы Уитмер жыныстық шабуылға ұшыраған тәжірибесін баяндап, жалпыұлттық деңгейде танымал болды. Ол бұл оқиғаны аборт құқығы туралы пікірталас кезінде, әсіресе зорлау құрбандарына қатысты айтты, құрбандар зорлаудан туған жүкті тоқтатуға құқылы болуы керек деп мәлімдеді.
Ингем округінің прокуроры
2016 жылдың 11 мамырында Мичиган штатының 30-шы сот округінің судьялары Стюарт Даннингс III-тің 2016 жылдың 14 наурызында тұтқындалғаннан кейін, Ингем округі прокурорының қалған алты айлық мерзіміне Уитмерді бірауыздан таңдағанын жариялады. Даннингске 11 қылмыстық іс – проституциямен байланысы және 4 қылмыстық іс – лауазымдық міндеттерін жалпылама жеңілтектеп орындауы тағылды. 2016 жылдың 29 наурызында Даннингс 2 шілдеде қызметтен кетіп бұрынғысын айтты. 2016 жылдың 21 маусымында Ингем округі округтік сотының бас судьясы Джанелл Лоулес Уитмерге прокурор ретінде ант берді. Ол алты айлық қызметі барысында Даннингстің күдікті қылмыстары туралы прокурорлық кеңседегі басқа лауазымды тұлғалардың білген-білмегенін анықтау және кеңседегі отбасылық зорлық-зомбылық және жыныстық шабуылға қатысты істерді қарау тәртібін өзгертуді басты міндеттері деп атап өтті. 2016 жылдың 22 шілдесінде Уитмер Даннингстің күдікті қылмыстық әрекеттері кеңседе қаралатын істерге әсер еткен-етпегенін бағалаған 11 беттік есеп жариялады. Есепте кеңсе қызметкерлеріне "ешқашан да істі бұзуға немесе көз жұмуға бұйырылмағаны" және оның "осы кеңседегі барлық мәселелер мистер Даннингспен бірге кетіп қалғанына толық сенімді" екендігі айтылды. Уитмердің өкілеттігі 2016 жылдың 31 желтоқсанында аяқталды.
2018 жыл
2017 жылдың 3 қаңтарында Уитмер 2018 жылғы Мичиган губернаторы сайлауына қатысатынын жариялады. 2018 жылдың 7 тамызында Уитмер Мичиган губернаторы лауазымына демократтардың үміткері атанды. Ол штаттағы барлық 83 округтегі демократиялық праймеризде жеңіске жетті. 2018 жылдың шілдесінде республикалық шенеуніктер Уитмерді ICE-ді тарату қозғалысын қолдайды деп айыптады, бірақ Уитмер бұл айыптаманы жоққа шығарды. Ол сайланған жағдайда Мичиганның мектептер, жолдар және су жүйелері сияқты негізгі салаларын жақсартуға күш салатынын мәлімдеді. Уитмердің басты қарсыласы – республикашыл Билл Шуетт, Мичиганның мерзімі шектеулі бас прокуроры. Екі үміткер 2018 жылдың 12 қазанында Гранд-Рапидс қаласындағы WOOD TV арнасындағы дебатта кездесті. Екінші дебат 24 қазанда Детройттегі WDIV студиясында өтті. Уитмер 6 қарашада өткен сайлауда Шуеттті шамамен 10 пайыздық айырмамен жеңді.
2022 жыл
Уитмер 2022 жылы екінші мерзімге қайта сайланды, республикашыл кандидат Тюдор Диксонды жеңді. Ол шамамен 11 пайыздық айырмамен жеңіске жетті, көптеген сарапшылар мен сайлауды бақылаушылар күткеннен асып түсті. Сайлау күніне дейін өткен апталардағы сауалнамалар бұл сайлаудың демократтар үшін күрделі болатынын көрсеткен, әсіресе Мичиган сияқты маңызды штаттарда. Уитмер 18 округте жеңіске жетіп, штаттың дауыс берушілер саны көп, бағытын көрсететін бірнеше аймағында, соның ішінде Окленд, Макомб және Кент округтерінде үлкен артықшылыққа ие болды.
Қызмет мерзімі
Уитмер өзін прогрессивті демократ ретінде сипаттайды, ол түрлі саяси көзқарастағы штат заң шығарушыларымен жұмыс істей алады. Оның сайлаудан кейінгі жол жөндеуді газ бағасын арттыру арқылы қаржыландыру жоспарына халықтың көбі наразылық білдірді, бір сауалнамада Мичиган сайлаушыларының 75% қарсы екені анықталды, оның ішінде демократтар мен тәуелсіз сайлаушылардың көп бөлігі. Мичиганның республикашылдар бақылауындағы заң шығарушы құрамының демократтары бұл жоспарды қолдаудан бас тартты, себебі бұл Мичиганның газ бағасын үш есеге дейін өсіріп, елдегі ең жоғары деңгейге жеткізуі мүмкін еді. Уитмердің алғашқы бюджеті инфрақұрылымға миллиардтаған доллар инвестициялауды көздеді. 2019 жылы ол республикашылдар бақылауындағы заң шығарушылармен бюджетті қабылдау үшін күресіп, бірнеше ұсыныстар жасады. Губернатор ретінде ол әйелдер денсаулығы және «Медикейд» жүйесін кеңейту мәселелеріне баса назар аударды. Штаттық бөгеттер қауіпсіздігі жөніндегі ұйымдар тәуелсіз тергеу жүргізуді ұсынады. АҚШ Өкілдер палатасы бастаған тергеу «EGLE» мен «FERC» ұйымдарына жауап беру үшін екі апта мерзім берді. 2022 жылғы Мичиган сайлауынан кейін демократтар Сенат пен Өкілдер палатасын бақылауға алды, бұл Уитмерге заңнамалық күн тәртібін толыққанды бақылауға мүмкіндік берді. Ол жоспарларын 2023 жылғы 26 қаңтардағы Мемлекеттік Жолдауында жариялады. Ол штаттың зейнеткерлік салығын жоюды, штаттың табыс салығы бойынша жеңілдігін 6%-дан 30%-ға дейін арттыруды, барлық балаларға арналған балабақшаға дейінгі білім беруді, жел және күн энергиясы сияқты жаңаруға жарамды энергияға инвестиция салуды, Мичиганның 1931 жылғы абортты тыйым салу заңын жоюды, білім беруге жұмсалатын қаражатты арттыруды, атыс қаруларына қатысты талаптарды күшейтуді, мысалы, барлық қару сатып алушылардың тексеруден өтуін және 3D принтерімен жасалған қаруларға тыйым салуды, Эллиотт Ларсен азаматтық құқықтар заңына жыныстық және гендерлік идентификацияны қосуды, сондай-ақ өндіріс саласына қосымша инвестиция салуды ұсынды.
COVID-19 пандемиясы
Уитмер 2020 жылдың наурыз айында COVID-19 пандемиясына жауап ретінде үйде болу туралы бұйрық шығарды. Бұл бұйрық көпшілік тарапынан қолдау тапты; наурыз айында жүргізілген сауалнамада Мичиган тұрғындарының 69% Уитмердің әрекеттерін қолдағанын көрсетті, оның ішінде өзін республикашыл деп атағандардың 61% -ы. Уитмер бұйрықты ұзартып, сәуір айында шектеулерді күшейткеннен кейін, Мичиган консервативтік коалициясы ұйымдастырған және Мичиган бостандық қоры бірлесіп ұйымдастырған шектеулерге қарсы сегіз сағаттық наразылық Мичиган штатының Капитолийіне 3000-ден 4000-қа дейін наразылық білдіргендерді тартты. New York Times газетінің жазушысы Чарли Уорзел бұл демонстрацияны "бұрмаланған, параноикалық және нәсілдік сипаттағы" деп сипаттады, оны Алекс Джонс сияқты теориялар таратушылар ынталандырды. Fox News телеарнасынан Жанна Пирро наразылық білдіргендерді мақтап: "Құдай оларды жарылқасын, мұндай оқиға бүкіл елде болады" деді. Наразылық оқыған кезде Мичиган штатында 1900-нен астам адам вирустан көз жұмды. Сәуір айының ортасында Детройт аймақтық палатасы жүргізген сауалнамаға сәйкес, Мичиган тұрғындарының 57% Уитмердің COVID-19 пандемиясын басқаруын, соның ішінде бұйрықты ұзартуын қолдады, наразылықтарға қарамастан. Мичиган штатында COVID-19-дан қайтыс болған алғашқы баланың отбасы әлеуметтік қашықтықты сақтау өмірді сақтайды деген негізде Уитмердің үйде болу бұйрығын ұзарту шешімін қолдады. Баланың анасы Лавондия Герберт: "Губернаторға адамдарды үйлеріне қайтаруы үшін алғыс айтқым келеді", - деді. 2020 жылдың мамыр айында Детройттегі рэпер Gmac Cash Уитмерді және оның пандемияны басқаруын қолдап, "Big Gretch" атты ән шығарды. Әнші ән ішінде "Buffs on her face" деп айтады, бұл детройттықтар құрмет белгісі санайтын Картьеден шыққан бұқа мүйізді күн көзілдіріктерінің бренді. 2020 жылдың 2 қазанында Мичиган Жоғарғы Соты 4-3 дауыспен "губернаторға төтенше жағдай жариялауға және оларды заңнамалық мақұлдаусыз сақтауға мүмкіндік беретін мемлекеттік заң – 1945 жылғы Төтенше жағдайлар туралы заң конституцияға қайшы" екенін шешті және бірауыздан 1976 жылғы Төтенше жағдайларды басқару туралы заң "Уитмерге 30 сәуірден кейін 28 күннен кейін заңнамалық мақұлдаусыз COVID-19 пандемиясына қатысты кез келген жарлықтарды шығаруға немесе жаңартуға құқық бермейді" деп шешті. Сондай-ақ 2 қазанда 539 384 қол қойылған петиция ұсынылып, пандемия кезінде Уитмерге төтенше жағдайларды жүзеге асыруға мүмкіндік беретін 1945 жылғы EPGA заңын жоюға тырысты. 2021 жылдың наурыз айында Уитмер ауырып жатқан әкесіне бару үшін үш күнге Флоридаға сапар шекті. Сапар даулы болды, себебі Уитмер Мичиган денсаулық сақтау және әлеуметтік қызметтер департаментінің саяхаттан кейін толық жеті күнге өзін-өзі карантинге қоюды ұсынатын ерікті нұсқауларына қарамастан, қайтып келгенде өзін-өзі карантинге жатқызбады; Уитмердің қызметкерлері оның COVID-19 тестілерін үнемі тапсыратынын мәлімдеді. Сапарға қатысты қосымша дау туындады, өйткені Уитмерді Флоридаға ұшыруға жалдаған Air Eagle LLC компаниясы чартерлік рейстерді жүргізуге лицензиясы жоқ. Ресторан мемлекеттік әлеуметтік қашықтық ережелерін бұзып, бір үстелге алты адамнан артық отыруға тыйым салған. Уитмер оқиға үшін кешірім сұрады.
Ұлттық бейіні және саяси болашағы
2020 жылдың ақпан айында Уитмер сол кездегі президент Дональд Трамптың Мемлекеттік хабарламасына Демократтардың жауабын беруге таңдалды. Мичиган штаты 2020 жылғы АҚШ президенттік сайлауында шешуші штат саналды, және демократтар Уитмерді таңдау штатта жеңіске жету мүмкіндіктерін арттырады деп үміттенеді. Наурыз айының басында, 2020 жылғы Мичиган штатының Демократтар партиясының президенттік праймерисіне бірнеше күн қалғанда, Уитмер Джо Байденді қолдады және оның сайлау штабына ұлттық төрағаның орынбасары ретінде қосылды. 2020 жылы COVID-19 пандемиясын басқару кезінде, сондай-ақ Трамптың оған қарсы твиттер жариялап, оны «Мичиган штатындағы әйел» деп атағаннан кейін, Уитмер сөздерін «Мичиган штатындағы сол әйел» деп нақтылап, сөздері мен футболкаларында қолданды. Бұл оның ұлттық деңгейдегі беделін арттырды, өйткені Трамптың бастапқы сөздері ұмытылды. Оның пандемияға жауабы 2020 жылдың 1 мамырында жарық көрген Newsweek журналының басты мақаласы болды. Сондай-ақ мамыр айында Сесили Стронг Saturday Night Live телешоуында Уитмердің пародиясын жасады. Стронг 2021 жылдың ақпан айында шоуда Уитмерді тағы да бейнеледі. Байденнің командасы Уитмерді 2020 жылғы Демократтар партиясының вице-президенттікке кандидаттығына қарастырды; Байден наурыз айында оның тізімде болғанын растады. Мичиганның маңызды шешуші штат ретіндегі мәртебесі оның таңдалу мүмкіндіктерін арттыра түсті. The New York Times басылымы оның Камала Харрис, Сьюзан Райс және Элизабет Уорренмен бірге төрт финалисттің бірі болғанын хабарлады; Харрис таңдалды. Кейбір мәліметтерге сәйкес, Уитмер өзін қарастырудан бас тартып, Байденді қара нәсілді әйелді таңдауға шақырды. Уитмердің бұл лауазымға үміткер болуы оның ұлттық беделін одан әрі арттырды. Уитмерге Байденнің кабинетінде қызмет ету мүмкіндігі қарастырылды. 2021 жылдың 9 қаңтарында ол губернаторлық қызметін тастағысы келмейтінін айтты. Комитет 20 қаңтарда Уитмерді және қалған кандидаттарды қарсылықсыз сайлады. 2022 жылы қайта сайланғаннан кейін, егер Байден 2024 жылы екінші мерзімге үміткер болмаса, Уитмер президенттікке үміткер болуы мүмкін деп саналды. Vanity Fair журналында жарияланған мақаласында журналист және президенттік кеңесші Дженнифер Палмиери Уитмерді әлеуетті президенттік үміткер ретінде қолдады. Осы болжамдарға жауап ретінде Уитмер президенттікке үміткер болмайтынын, губернатор ретінде толық екінші мерзімін өтеуге ниеттенгенін мәлімдеді. 2023 жылдың 25 сәуірінде Уитмер Байденнің қайта сайлау науқанының тең төрағасы болып тағайындалды. 2023 жылдың 12 маусымында ол 2024 жылы федералдық қызметке үміткер демократтарды қолдау мақсатында Fight Like Hell PAC атты саяси әрекет комитетін құрды. Желтоқсан айында комитет өзінің алғашқы кандидаттар тізімін жариялады, бұл болашақ президенттік үміткерлік туралы әрі қарай күмәндер тудырды. 2024 жылдың наурызында Вашингтонда сөйлеген сөзінде Уитмер 2028 жылғы президенттік сайлауға үміткер болуы мүмкін екенін білдіріп, «2029 жылда кездесеміз» деді.
Ұстаздарды ұрлау жоспары
2020 жылдың 8 қазанында Мичиган штатындағы «Вулверийн Уотчмен» деген отаршыл топқа байланысы бар алты адамға қарсы федералдық айыптама жарияланды. Айыптамада олар Уитмерді ұрлап әкетуге және Мичиган штатының үкіметін күшпен құлатуға сөз байласты деген айып қойылды. ФБР 2020 жылдың басында осы оңшыл топтардың арасындағы хабар алмасулар анықталғаннан кейін, сондай-ақ Огайо штатының Дублин қаласында өткен кездесуде оннан астам адаммен кездескен жасырын агент арқылы бұл жоспар туралы білді. Тағы жеті адам осы құрылтайға қатысқандары үшін штаттық қылмыстармен айыпталды. Facebook тергеуге көмектесіп жатыр, себебі федералдық қылмыстық шағымда топтың жеке Facebook тобы арқылы жоспарланған құрылтайды талқылағаны туралы мәліметтер келтірілген. Айыптама жарияланғаннан кейін Уитмер тікелей эфирде тергеуге қатысқан құқық қорғау органдарына алғыс айтты. Ол құрылтай ұйымдастырушыларды «нашар және іздес адамдар» деп атады және Трампты оңшыл топтарды ашық түрде айыптаудан бас тартқаны үшін, сондай-ақ АҚШ-тағы COVID-19 пандемиясын басқарудағы кемшіліктері үшін кінәлады. 2022 жылдың сәуірінде екі адам (Харрис және Казерта) федералдық биліктің қамауға алу әрекеттеріне байланысты барлық айыптан босатылды. 2022 жылдың тамызында тағы екеуі (Фокс және Барри Крофт-күлкі) адам ұрлауға сөз байласты деп танылды. 2022 жылдың қазанында тағы үш адам (Моррисон, Мусико және Беллар) террористік актіге материалдық көмек көрсеткені үшін сотталды. Сонымен қатар, Гарбин мен Фрэнкс кінәларын мойындады.
Аборт
COVID-19 пандемиясы кезінде Америка Құрама Штаттарының абортқа қарсы қозғалысындағы топтар Уитмерді Мичиган штатында аборт процедураларын тоқтатуға рұқсат бермегені үшін сынады, оларды "өмірді сақтаушы" деп атады. 2021 жылдың қыркүйегінде Уитмер штаттық заң шығарушы органдармен бірге Мичиган штатында абортты тыйым салған 90 жылдық заңды жою жұмыстарын бастады, бұл Roe v. Wade күшін жойған жағдайда штаттың аборт құқықтарын сақтау мақсатында жасалды. Ол 2022 жылы Мичиган штатында аборт құқығын заңмен бекітетін референдумды қолдады. 2023 жылдың 5 сәуірінде Уитмер Мичиган штатында аборт процедуралары мен препараттарына заңмен тыйым салуды жойған заңға қол қойды.
Корпоративтік ынталандырулар
Уитмер бизнесті және өндірісті Мичиганға тарту үшін корпоративтік ынталандыруларды пайдалануды қолдайды. 2021 жылдың 20 желтоқсанында ол 4603 заң жобасына қол қойды, бұл Мичиганға өндірушілерді тарту үшін 1 миллиард долларлық экономикалық даму қорын құрды. Заң жобасына екі партия да қолдау көрсетті. 2012 жылдың 19 сәуірінде Уитмер Facebook-тегі ашық жазбасында губернатор Рик Снайдерді және оның мемлекеттік қаражатты ірі бизнеске беруін сынға алды. Оның шағымы Тим Скубиктің мақаласына тіркелген болатын. 2023 жылдың 13 ақпанында Уитмер Фордтың Ромулус зауытында Форд Мотор Компаниясының басшыларымен өткен баспасөз конференциясына қатысып, Маршалл қалашығындағы, Калхун округіне жататын 1900 акр ауыл шаруашылығы жеріндегі Маршалл мегасайтында Фордтың Көк Овал Батарея Фабрикасын құру туралы жариялады. Мемлекет 1,8 миллиард доллардан астам қаржыны жер сатып алуға және оны Ford Blue Oval үшін дайындауға бөлді. Бұл қадам даулы болды, себебі мемлекеттік қаражатқа сатып алынған мүлік ауыр өнеркәсіп үшін арналмаған. Жобаға байланысты Маршалл мегасайтына және Форд Мотор Компаниясының Көк Овал Батарея Паркіне қарсы халықтың наразылығы туды. 2023 жылдың 1 мамырында алты сағаттық қоғамдық тыңдаудан кейін Маршалл қалалық кеңесі Маршалл мегасайтының мақсатын өзгертуге дауыс берді, бұл ауыр өнеркәсіп орнына айналуға мүмкіндік берді. Кеңес мүшелері Бірлескен жоспарлау комитетінің мақсатты өзгертуді қабылдамау ұсынысын қабылдамады. Маршалл тұрғындары Маршалл қаласының ішінде тіркелген сайлаушылардың 810 қолтаңбасын жинап, референдум өткізуді сұрады. Маршалл қалалық кеңесі "Маршалл емес, Мегасайт" комитетінің ұсынысын қабылдамады. Содан кейін комитет Маршалл қаласы мен клеркке қарсы арызды қабылдамағаны үшін сотқа шағымдануға мәжбүр болды. "Детройт Фри Пресс" газеті Уитмердің сайлауалды кампаниясы мен "Маршалл емес, Мегасайт" комитетіне қарсы сотқа жүгінген сайлау комиссиясы арасында байланыс бар екенін анықтады. Уитмердің сайлауалды комитеті де, Уитмердің өзі де бұл істі сотқа берген комиссиямен байланысын нақтыламады.
Канопидті заңдастыру
2018 жылы губернаторлыққа үміткер ретінде Уитмер Мичиган штатында ойын-сауық марихуанасын заңдастыру мақсатындағы 1-ұсынысты қолдау үшін Hash Bash шарасына қатысты. Уитмер бұл мәселеге "саяси жағдайға сәйкес келгенге дейін" ұзақ жылдар бойы қолдау көрсеткенін айтты, сондай-ақ "осыны істеу уақыты келді", себебі "біз, мүмкін, сол тесіктерді толтыруға кірісеміз" және "оны балалардың қолына тимейтіндей етіп реттейміз". 2019 жылы губернатор ретінде ол бейнеүндеме арқылы Hash Bash шарасына қайта қатысып: "Біз тырыстық, оны іске асырдық, Мичиган штатында ойын-сауық марихуанасын заңдастырдық" деді.
Білім
Уитмер Мичиган штатында 4 жасар балаларға арналған толық күндік, жалпыға бірдей балабақшаны кезең-кезеңімен енгізуді қалайтынын айтты. Ол Мичиганның үшінші сыныптағы «оқы немесе қалып қой» саясатын жойды, ол білім беру жүйесінің сәтсіздігіне ұшыраған оқушыларды жазалайды деп санайды; ол олардың оқу дағдыларын жақсарту үшін жұмыс істеуді қалайды. Ол барлық орта мектеп оқушыларына колледж немесе білікті мамандықтарға арналған орта білімнен кейінгі оқуға екі жылдық қарызсыз жоғары білім беруді ұсынады. Уитмер 2019 жылы екі партияның қолдауымен қабылданған «Мичиганға қайта қосылу» бағдарламасын құрды. Ол бұл бағдарламаны өзінің «60 by 30» мақсатының бөлігі ретінде штаттық мәлімдемесінде ұсынды, мақсаты 2030 жылға қарай Мичиганның еңбекке жарамды жастағы халықтың 60% -ына біліктілік сертификатын немесе жоғары білімді қамтамасыз ету. Бағдарлама 25 жастан асқан және жоғары білімі жоқ Мичиганның кез келген азаматына аспирантураға немесе кәсіби біліктілік сертификатына тегін оқуға мүмкіндік береді. 2023 жылғы штаттық мәлімдемесінде Уитмер бағдарламаны ең төменгі жасты 21 жасқа дейін төмендету арқылы кеңейтуге шақырды. 2023 жылға қарай бағдарламаға 113 000-нан астам адам қабылданды. 2020 жылы Уитмер «Алдыңғы қатардағы болашақтар» бағдарламасын іске қосты, ол COVID-19 пандемиясының алғашқы айларында маңызды қызметкерлер ретінде қызмет еткен Мичигандықтарға ассоциативтік дәрежеге немесе кәсіби сертификаттау бағдарламасына тегін қол жеткізуді қамтамасыз етті. 2021 жылға қарай бұл алғашқы бағдарламаға 120 000-нан астам адам өтініш білдірді. Уитмер 2022 жылы екі партиялық заңға қол қойды, ол «Мичиган жетістіктері» стипендиясын құрды және оны қаржыландыру үшін 560 миллион доллар бөлді. «Жалпыға бірдей колледж стипендиясы» – бұл штаттың қауымдық колледж студенттерінің 94%-ына, мемлекеттік университеттердегі студенттердің 76%-ына және жеке университеттер мен колледждердегі студенттердің 79%-ына стипендия беруге бағаланған, қолжетімді жоғары білімді кеңейтуге бағытталған ең ірі күш-жігері.
Қоршаған орта
Уитмер Мичиган штатындағы ірі мұнай құбырларын жабуға бұйрық берді және жаңартылатын энергия бастамаларын қолдайды. Ол Сиерра клубының Мичиган бөлімшесімен қолдауға ие. Ол Мичиган штатындағы ауыл шаруашылығы жерлері мен табиғи аймақтарға өнеркәсіпті кеңейтуді жақтады, әсіресе өнеркәсіптік "Мегасайттарды" қолдау арқылы, мысалы, ұсынылған Маршалл Мегасайты немесе Мичиган Мегасайты, бұл өнеркәсіптік даму үшін Каламазу өзені бойындағы 1600 акр ауыл шаруашылығы жерлерін және табиғи аймақтарды пайдалануды көздейді. Ұлттық жабайы табиғат федерациясының экологиялық белсенділері бұған қарсы шығып, табиғи аймақтарды қорғаудың жабайы табиғаттың мекендеу ортасы үшін және көміртегі шығарындыларын өтеу арқылы климаттың өзгеруімен күресу үшін маңызды екенін айтады. 2019 жылдың ақпан айында Уитмер №2019-06 атты жарлыққа қол қойды, ол мемлекеттік ведомстволарды қайта ұйымдастыруды және Қоршаған орта сапасы департаментін Қоршаған орта, Ұлы көлдер және Энергетика департаменті деп атауды қарастырады. Осылайша, өнеркәсіптік мегасайттарды дамытуға көмектесетін департамент енді бұрынғы Қоршаған орта сапасы департаментінің құрамына кіреді.
Қарулар
2021 жылдың 11 қаңтарында Уитмер 2020 жылдың сәуіріндегі қарулы наразылықшыларға жауап ретінде Мичиган штатының Капитолийіндегі барлық қару-жараққа тыйым салуды ұсынды. Ол мектептегі атыс-шабуылдарды болдырмау мақсатында жеті "нақты қадам" қабылдады, соның ішінде bump stock-тарға тыйым салу және мектептегі тәртіп сақшыларына көбірек ресурстар бөлуді талап етті. 2019 жылы Уитмер тағы 11 губернатормен бірге "ақылға қонымды қару-жарақ заңнамасы" нысанында қаруды бақылауды күшейтуге шақырды. 2012 жылы ол HuffPost сайтында Ұлттық мылтық қауымдастығының президенті Уэйн ЛаПьерге Сэнди-Хук бастауыш мектебіндегі оқиға сияқты мектеп зорлық-зомбылығының алдын алу шаралары туралы ашық хат жазды.
Денсаулық сақтау
Уитмер республикашылардың бұрыннан бар аурулар бойынша қорғауды алып тастау әрекеттеріне қарсы күресетінін айтты. Мемлекеттік Сенатта ол қолжетімді сақтандыру туралы заң бойынша штаттағы «Медикейд» көлемін кеңейту үшін сәтті жұмыс істеді. Ол 2018 жылы штат деңгейіндегі жалғыз төлеушілі денсаулық сақтау жүйесінің іске аспайтынын айтып, оған қарсы болды, бірақ сонымен қатар федералдық деңгейдегі «Баршаға арналған Медициналық сақтандыру» іске асыруға жақсы мүмкіндік бар екенін де айтты. Ол сондай-ақ рецепт бойынша берілетін дәрі-дәрмектердің құнын төмендетуге және Шуэттенің дәрі-дәрмек компанияларына иммунитет беру заңын жоюға тырысатынын мәлімдеді, себебі ол бұл заң дәрі-дәрмек компанияларын олардың өнімдері адамдарға зиян келтірсе немесе өлімге әкелсе, заңдық жауапкершіліктен қорғайды деп санайды. Губернатор ретіндегі алғашқы мерзімінде Уитмер штаттың «Медикейд» кеңейту бағдарламасы арқылы денсаулық сақтауды 1 миллионнан астам Мичиган тұрғынына қолжетімді етті. Ол 2013 жылы Мичиганның «Медикейд» кеңейтуін Сенаттағы азшылық көшбасшысы ретінде қабылдауда маңызды рөл атқарды, қабылдау үшін қажетті демократтық дауыстарды жинады. Сондай-ақ, алғашқы мерзімінде Уитмер төмен кірісті топтардағы нәресте өлімін азайтуға және аналар мен балаларға көрсетілетін күтімдегі нәсілдік теңсіздіктерді жоюға бағытталған «Салауатты аналар, салауатты балалар» бағдарламасын құрды, сондай-ақ босанғаннан кейін 35 000 анаға денсаулық сақтау қызметтерін бір жылға ұзарту арқылы жүктілікке байланысты өлім-жітімді азайтуға көмектесті. Уитмер 2020 жылы екі партиялық заңға қол қойды, ол Мичиганда күтпеген медициналық есептерді жоюды көздейді, бұл үшін қызмет провайдерлері пациенттің сақтандыру компаниясымен желіден тыс шұғыл қызметтер үшін есептерді келісуге міндетті. 2022 жылы ол дәрі-дәрмек бағасын төмендету және дәріханалық үлесімді басқарушыларға (PBM) қарсы күрес үшін екі партиялық заңдар жинағына қол қойды. Заңға сәйкес, фармацевттер пациенттерге арзан генерикалық дәрілердің бағасын ашуға міндетті, ал PBM лицензия алуға және олардың дәрі-дәрмек бағасы туралы ашықтық есептерін ұсынуға міндетті.
Иммиграция
2021 жылы Уитмер Мичиган штаты АҚШ-тың елден кетуінен кейін Талибандардың билікті басып алуына байланысты қашқан ауған босқындарынан тұратын отбасыларды қабылдауға дайын екенін жариялады. Ол Мичиганның "көпмәдениеттілік тарихының байлығын" жоғары бағалап, штаттың "Мичиганға келгендердің жағдайын жақсартуға дайын" екенін айтты. 2019 жылы Уитмер сатып алу компаниясының осы нысанды иммигранттарды ұстау орталығы ретінде пайдалану жоспарларына байланысты бұрынғы мемлекеттік түрмені сатуды тоқтатты. Оның өкілі сатуды тоқтатқан себебін, сатып алу компаниясы иммиграциялық органдар тарапынан бөлінген отбасы мүшелерін ұстау үшін нысан пайдаланбайтынына кепілдік бере алмағанымен түсіндірді. Уитмер Трамптың 2020 жылғы АҚШ халық санағынан заңсыз иммигранттарды шығару жоспарына қарсы болды. 2019 жылы ол иммиграциялық құқықтарды қорғаушы топтарға құжаттары жоқ иммигранттарға жүргізуші куәлігі немесе мемлекеттік ID беру жоспарларын қолдайтынын мәлімдеді.
Инфрақұрылым
Үгіт-насихат кезінде "жолдарды жөндеңдер" деген ұранмен жарысқаннан кейін Уитмер губернатор ретінде Мичиган штаттарының жолдары мен көпірлеріне беспрецеденттік қаржыландыруды қамтамасыз етті. Оның алғашқы мерзімінде штат бойынша 16 000 шақырымнан астам жол және 1200 көпір жөнделді. 2020 жылы Уитмер «Мичиганды жаңарту» бағдарламасын жариялады, ол келесі бес жыл ішінде 120-дан астам жобаға 3,5 миллиард доллар мемлекеттік қаржыландыруды көздейді, бұл ең үлкен экономикалық әсері мен трафигі бар маңызды жолдарға баса назар аударады. 2022 жылы Уитмер 5 миллиард долларлық екі партиялық инфрақұрылымдық келісімге қол қойды, онда мемлекеттік және жергілікті жолдар мен көпірлерге 400 миллион доллардан астам қаражат, сондай-ақ инфрақұрылымдық жобаларға рұқсат беру процесін жеделдетуге бағытталған агенттіктерге арналған жарлық кірді. Сондай-ақ 2022 жылы ол агенттіктер арасындағы үйлестіруді қамтамасыз ету және инфрақұрылымдық қаржыландыруды тиімдірек пайдалану үшін Мичиган инфрақұрылымдық кеңсесін құруды жариялады. Мичиган көлік активтерін басқару кеңесінің 2022 жылғы есебінде Мичиган жолдарының «соңғы жылдардағы ең жақсы жағдайда» екені айтылды, «жақсы» және «қанағаттанарлық» деп бағаланған жолдардың үлесі артты, ал «нашар» жағдайдағы жолдардың саны азайды. Кеңестің 2023 жылғы есебінде «жақсы жағдайдағы жолдардың саны аздап кеміп, нашар деп танылғандар аздап көбейді» делінгенімен, бұл жолдардың өткен жылғы жетістіктерден айтарлықтай нашарламағанының позитивті белгісі екені атап өтілді. Уитмер билікке келгеннен бері су инфрақұрылымын жақсартуға 2 миллиард доллардан астам инвестиция жасады. Ол 2022 жылы қол қойылған 5 миллиард долларлық екі партиялық инфрақұрылымдық келісімнің аясында су инфрақұрылымына 1,7 миллиард доллар инвестиция салды. Уитмер 2019 жылы Таза су жөніндегі қоғамдық адвокат кеңсесін құрды және Мичиганның жақында жаңартылған қорғасын және мыс су ережесін сақтады, онда ауыз судың ластануына қатысты ең қатаң стандарттар белгіленген.
ЛГБТ құқықтары
Уитмер Мичиганның азаматтық құқықтарын ЛГБТ тұлғаларды қамтитын кеңейтуді ұзақ жылдардан бері қолдап келеді, ол өзінің алғашқы қызмет мерзімінен бастап осы бағыттағы күш-жігерді атқарып келді. Оны 2018 және 2022 жылғы губернаторлық сайлау кампанияларында Адам құқықтары жөніндегі ұйым қолдады. 2023 жылдың 16 наурызында Уитмер Эллиот Ларсен заңын сексуалдық бағдары мен гендерлік идентиті бойынша қорғауды қамтитын екі партиялық заңнамаға қол қойды. Бұл кеңейту Мичиган штатындағы ЛГБТ адамдарын жұмысқа орналасу және тұрғын үй салаларында кемсітуден қорғады. Заңға қол қою белсенділер мен саясаткерлер тарапынан лесбиянка, гей, бисексуал, трансгендер және квир мичигандықтардың азаматтық құқықтарындағы маңызды қадам ретінде құттықталды. Мичиган штатының Өкілдер палатасы мен Сенатындағы бірнеше республикашыл заң шығарушылар демократтармен бірге заң жобасын үлкен көпшілік дауысымен қабылдады.
Салық және фискалдық саясат
Губернатор ретінде Уитмер бірнеше маңызды салық жеңілдетулеріне қол қойды. 2021 жылы ол барлық әйелдер гигиеналық тауарларына мемлекеттік сату салығын жоюға бағытталған, тампон салығын жойлайтын екі партиялық заңға қол қойды. Бұл екі партиялық заң жалпы салық үнемдеуіне 7 миллион доллар көмектесті. 2021 жылы Уитмер шағын бизнес үшін екі екі партиялық салық жеңілдетуіне қол қойды, олардың жалпы сомасы 275 миллион долларды құрады. 2021 жылдың қазан айында ол шағын бизнеске 75 миллион доллар үнемдеуді қамтамасыз ететін, мүлік салығынан босату аумағын кеңейтетін заңға қол қойды. 2021 жылдың желтоқсан айында Уитмер шағын бизнес үшін SALT салығының лимитін айналып өтуге мүмкіндік беретін және жалпы сомасы 200 миллион доллар салық үнемдеуін қамтамасыз ететін екі партиялық заңға қол қойды. 2023 жылы ол екі партиялық 1 миллиард долларлық салық жеңілдетулер жиынтығына қол қойды. Бұл заң зейнетақы салығын жойды, Мичиганның еңбекақысы бойынша салық жеңілдігін бес есеге арттырды және корпоративтік салықтардан жылына 500 миллион долларға дейін мемлекеттік бизнеске қолдау көрсету қорына бөлді. 2022 жылы, бейтарап Салық қорының мәліметінше, Мичиган штаты мен жергілікті салық жүктемесі бойынша елде бесінші және Ортан Шығыста ең төменгі көрсеткішті көрсетті. Уитмер 2022 жылы Мичиганның «жаңбырлы күн» қорын 1,6 миллиард долларға дейін өсірді, бұл 2021 жылы жасалған 500 миллион долларлық салым мен 2022 жылы екі партиялық келісімдер аясында жасалған қосымша 180 миллион долларлық салымның нәтижесі болды. Уитмердің басшылығымен Мичиган мемлекеттік қарызын шамамен 14 миллиард долларға төмендетті және күтілген 3 миллиард долларлық дефициттен 9 миллиард долларлық профицитке жетті. Уитмердің басшылығымен Мичиган облигациялық кірістілігі көршілес штаттардан жоғары болғандықтан, «инвесторлар үшін тартымды аймаққа» айналды. 2021 жылы S&P және Fitch компаниялары Мичиганның рейтингтік перспективасын жақсартты, штаттың жауапты қаржылық басқаруы мен пандемиядан кейінгі экономикалық табысын атап өтті. 2022 жылы Fitch компаниясы Мичиганның кредиттік рейтингін AA-дан AA+-ға көтерді, штаттың берік қаржылық жағдайы мен экономикалық өсуіне байланысты.
Дауыс беру құқығы
2020 жылдың 28 наурызында Уитмер пошта арқылы дауыс беруге қолжетімділікті кеңейтетін жарлыққа қол қойды.
Жұмысшылардың құқықтары
Уитмер кәсіподақтарды қолдайды. 2023 жылдың наурыз айында ол штаттың 2012 жылғы «еңбек ету құқығы» заңының күшін жойды, соның нәтижесінде Мичиган 58 жылдан бері бұл қадамды жасаған алғашқы штат атанды. Уитмер сондай-ақ, штатпен жобаларға тартылған мердігерлерге кәсіподақтардағы жалақы деңгейінде төлем жасауды талап ететін еңбекақы заңын да қол қойды.
Жеке өмір
Уитмердің алғашқы күйеуі Гари Шрусберимен екі баласы бар. Жұбайлар ажырасып, 2011 жылы ол бұрынғы некесінен үш баласы бар тіс дәрігері Марк П. Мэллориге тұрмысқа шықты. Уитмер мен Мэллори Мичиган штатының Лансинг қаласындағы Мичиган губернаторының резиденциясында оның екі қызы мен оның үш ұлымен бірге тұрады. Сондай-ақ, олар Антрим округінде, Елк Рапидс қаласының жанындағы демалыс үйіне ие. 2021 жылдың мамыр айында Уитмер Мичиган штатындағы бір мейрамханада маскасыз суретке түсірілгені үшін сынға ұшырады, бұл штаттың COVID-19 талабын бұзу болды. Ол көп ұзамай бұл ісі үшін көпшілік алдында кешірім сұрады. Уитмердің әпкесі Лиз Уитмер Герегти Нью-Йорк штатының Вестчестер округіндегі Катона Льюисборо мектеп кеңесінің мүшесі және 2024 жылы Нью-Йорктің 17-ші сайлау округінен АҚШ Өкілдер палатасына кандидат. Бұл округ республикалық жаңадан сайланған өкіл Майк Лоулердің бақылауында. Уитмер 2023 жылы Мичиган әйелдерінің Даңқ залына енгізілді және ол оған "қосылуға өте қуанғанын" айтты.