Кіріспе
1965 жылдың мамыр айында келесі оқиғалар болды:
The following events occurred in May 1965:
1965 жылдың 2 мамыры (жексенбі)
АҚШ президенті Линдон Джонсон Америка әскерлерінің Доминикан Республикасына басып кіруін түсіндіру үшін ұлттық теледидарда сөйлеген сөзінде: "Халықтардың іс-әрекетінде ұлы принциптер қақтығыс пен қауіп-қатердің сынағында сыналатын кездер болады. Бұл Америка елдері үшін осындай уақыт. Бұл мәселеде мыңдаған адамның өмірі, бір ұлттың бостандығы, барлық Америка республикаларының қағидалары мен құндылықтары қауіп төндіреді". Ол Доминикан революциясы "апатқа ұшырағанын" және "халықтық демократиялық революция ретінде басталғанды" "коммунистік заговоршылар тобына тапсырып, қолға түсіргенін" айтты. Джонсон Доминикан Республикасына "2000 қосымша адам" жібергенін және "қалай болғанда да тез арада" қосымша 4500 адам жіберілетінін мәлімдеді. "Америка халықтары батыс жарты шарда тағы бір коммунистік үкімет құруға жол бере алмайды, беруге де болмайды және беруге де болмайды. Бұл біздің сүйікті президентіміз Джон Ф. Кеннедидің өлімінен бір апта бұрын бізге айтқан сөздерінің мәнісі: "Біз де осы жарты шарда басқа Кубаның құрылуын болдырмау үшін қолымыздағы барлық ресурстарды қолдануымыз керек". Оңтүстік Корея президенті Пак Чунг Хи студенттік наразылық акциясына қатысқандарды сөгіп сөйледі. "Қымбатты студенттер!" "Елбасылар үлкен мәселеге қатысты Ұлттық жиналыста айтыс бастаған сайын, сіздер мәселенің мәнін білмей, көшеге шығып, "Үкіметке бас ұрайық" деген плакаттармен университет кампусында талқылаулар өткізесіздер. "Вагон пойызы" сериясы сегіз маусымнан кейін 272-ші және соңғы сериясымен аяқталды. Сериалдың соңғы бөлігі Фрэнк МакГраттың кейіпкері (Чарли Вустер) Терри Уилсонның Билл Хоуксқа Чарлидің сауда бекетімен жұмыс істеген күндері туралы айтып берген теледидар пилоты болды. "Бенд оф ривер" атты пилотты сериалды ешқандай телеарналар түсірмеді. 6 сәуірде ұшырылған Intelsat I байланыс спутнигі (атағы "Early Bird") Атлант мұхитынан 22 300 миль биіктіктегі тұрақты геосинхронды орбитаға көшірілді және тұрақты операцияларды бастады. Кеңес Одағы 1964 жылы 30 қарашада Марсқа ұшырған планетааралық Зонд-2 ғарыш аппаратымен байланысын үзді.
Wagon Train, the popular television Western drama ended after eight seasons with the broadcast of its 272nd and final original episode. The series closer was also a television pilot with Frank McGrath's character (Charlie Wooster) telling Terry Wilson's Bill Hawks about Charlie's days working at a trading post. The pilot, Bend of the River, would not be picked up by any of the networks. The Intelsat I communications satellite (nicknamed "Early Bird"), launched on April 6, was moved to a stationary geosynchronous orbit, 22,300 miles above the Atlantic Ocean and began regular operations. The Soviet Union lost all contact with Zond 2, the interplanetary probe that it had launched toward Mars on November 30, 1964.
1965 жылдың 4 мамыры (сексенбі)
Рим папасы Пауыл VI Италияның ғарыш бағдарламасына сөзбе-сөз батасын берді, ол Луиджи Броглио мен Ватикандағы техникалық және менеджерлер тобының аудиенциясын берді. Рим-католик шіркеуінің понтифигі Сан-Марко жобасын мақтап, былай деді: "Сізде осындай терең сенім бар; Иса Мәсіхтің кішіпейіл орынбасарларымен бірге сіздің осында болуыңыз бізге мұны айтады. Сан Марко деген атау бізге осыны айтады, сіздер жобаңызға берген атау, сондай-ақ сіздер жасаған екі спутник, сидерлік кеңістікке жеткізуге арналған, Италияның қатысуымен, көктегі қорғанысқа деген толық және қуанышты сенімнің шынайы көрінісі". Доминика Республикасының президенті ретінде полковник Франсиско Камано Санто-Домингодағы президент сарайында ант берді. Камано Тәуелсіздік алаңында жиналған 2500 жанкүйерге арнаған сөзінде өткен аптада Кариб теңізі елдеріне келген 14000 американдық әскерді дереу кері қайтаруға шақырды. Инвестициялардың бір түрін бөліп, инвесторларға екі немесе одан да көп акциялардың бірін таңдауға мүмкіндік беретін бөлінген капиталға инвестиция салу тресті енгізілді. Британдық Samuel Montagu & Co. фирмасының Нью-Йорк кеңсесі бағдарламаны Dualvest Limited Fund ретінде іске қосты. Бұл аптада америкалық "Толған апта" бағдарламасын NBC телеарнасында Дэвид Фрост өткізді.
1965 жылдың 5 мамыры (сәрсенбі)
Берклидегі Калифорния университетінің 40 студенті қаланың әскери қызметке шақыру комиссиясының алдында тұрып, әскери қызметке шақыру карточкаларын өртеп, соғысқа қарсы наразылық білдірудің және соғыс күштеріне қосылудан бас тартудың кең тараған түрі болды. 40 студенттің бірі түстен кейін Беркли университетінің кампусында болған митингтен кейін әскери қызметке шақыру комиссиясына қарай шеру жасады. "Берклидегі полиция фотографтары суретке түсіргенде, студенттер футбол командасы сияқты топтасып, жанып жатқан карточкаларын бір жерге жинап қойды", - делінген Associated Press агенттігінің хабарлауында. Болашақтағы шақыру карточкаларын өртеу Вьетнам соғысына қарсылық ретінде жасалса да, бастапқы наразылық АҚШ-тың Доминикан Республикасына басып кіруіне қарсы болды. Селекциялық қызмет жүйесінің өкілі АҚШ заңы бойынша "жазылушы әрқашан өзінің әскери қызметке шақыру карточкасын өзімен бірге алып жүруі керек" деп атап өтті. "Boss Radio" музыкалық бағдарламалау форматын диск-жокейлердің аз сөйлесуіне, қысқа жарнамаларға және аптаның ең танымал әндерін жиі ойнатуға негізделген, Лос-Анджелес радиостанциясы KHJ AM енгізді. Билл Дрейк пен Джин Шеноның, Гари Мак пен Лес Турпиннің тұжырымдамасы күні бойы бірдей 33 әнді ойнатуға негізделген, кейде ескі жазбалармен үзілді. Алғашқы рет 19 мамырда жоспарланған, бірақ KHJ-дегі наразылық хабаршысы KFWB радиостанциясына қарсы шығу жоспарын ашқан, сондықтан KHJ дискоджикі Дон Стил Boss Radio форматын сол түстен кейін эфирге жіберді; KFWB KHJ идеясын ұрлаудан бас тартты. "Көп ән айт, аз сөйлес" деген форматты АҚШ-тағы басқа радиостанциялар тез қабылдады. Iberia Airlines компаниясының 401 рейсі Мадридтен Канар аралдарындағы Тенерифе әуежайына қонуға тырысқанда апатқа ұшырап, борттағы 49 адамның 30-ы қаза тапты. "Супер Констеллашн" ұшағы қатты тұманның астында қонуға тырысқанда, екінші рет ұшып, қону жолағынан 46 метр қашықтықта орналасқан ауыл шаруашылығы техникасына соқты. Америка мемлекеттері ұйымы (OAS) 14 - 5 дауыспен Доминикан Республикасын тәртіп қалпына келтірілгенше басып алу үшін "Америкааралық бейбітшілік күштерін" құруды мақұлдады. Бұл шараға қарсылық білдіргендер Чили, Эквадор, Мексика, Перу және Уругвай болды.
1965 жылдың 8 мамыры (сенбі)
Рэнди Матсон 21 метрден астам қашықтықта стандартты соққыны лақтыратын алғашқы адам болды . Техас штатының Колледж-Стейшн қаласындағы Техас А&М университетінде атлетика жарысында жарысқан Матсон шарды 70 фут, 7 1/4 дюйм (21,52 метр) лақтырды. Қазіргі рекорд 1990 жылы орнатылған - 75 фут, 10 дюйм (23,12 метр). Шығармашылық музыканттардың дамуы үшін қауымдастық (AACM) Чикагода құрылды.
1965 жылдың 15 мамыры (сенбі)
Батыс Германияның ең биік тауынан, Цугспицеден, Гармиш-Партенкирхеннің маңында орналасқан Шнефернерхаус қонақ үйіне қар көшкіні түсіп, ондаған шаңғышылар мен туристерді көміп тастады. Жоғалғандарды табуға дейін, билік өкілдері 90 адам қаза тапқан деп қорқып отырды; ақыр соңында, өлім саны он болды. Бұл курорт 1964-1965 жылдардағы маусымның соңғы аптасында болды және қардың еруі апатты туғызған кезде температура 60 градустан жоғары болды. Президент Джонсон АҚШ-тың ақша шаю ордасына 1935 жылдан бері алғаш рет күміс доллар өндіруді қайта бастауға бұйрық берді. Ол 45 миллион жаңа монета шаю керектігін және "олар елдің күміс доллар дәстүрлі түрде айырбастау құралы ретінде қолданылған аймақтарында таратылатындығын" айтты. Алайда күмістің жетіспеушілігі мен металл құрамы туралы күмәннің салдарынан доллар монеталары 1971 жылға дейін қайта енгізілмеді. G4C көлік сыртындағы костюмді біліктілікпен тексеру аяқталды. Бұл костюм негізінен G3C костюміне ұқсас болды, бірақ оған қосымша ципперді жабу, визуалды және физикалық қорғау үшін екі визиор, автоматты түрде бұғатталатын желдету параметрлері және жылу және микрометеорит қорғанысын қамтитын ауыр қаптама қабаты кіретін өзгерістер енгізілді. Алты G4C костюмі мамыр айының соңына дейін Gemini 4 ұшқыштар командалары үшін ұшыру алаңында болады.
1965 жылдың 18 мамыры (сексенбі)
Президент Джонсон ресми түрде бастады Head Start жобасы, $112,000,000 бағдарлама жазғы білім беру үшін жарты миллионнан астам американдық мектепке дейінгі жастағы балаларға аз қамтылған отбасылардан. Ақ үйдің хабарлауынша, "алғашқы 1676 жобада 9508 орталықта 375 842 ұл мен қызға 65 686 741 доллар жұмсалады", ал ақшаның басым бөлігі федералды гранттардан келеді. Dolby Laboratories компаниясын Лондонда америкалық өнертапқыш Рей Долби құрды, ол Dolby шуды азайту жүйесін және аудио жазу технологиясындағы басқа да жаңалықтарды ойлап тапты. Қайтыс болған: 40 жастағы Ели Коэн, Израиль тыңшысы, Сирияда көпшілік алдында өлім жазасына кесілді. Сот үкімі оның көйнесіне бекітілген Коэн Дамасктегі Шейітлер алаңында асылып өлтірілді. Оның денесі алты сағат бойы көрініп тұрды.
1965 жылдың 19 мамыры (сәрсенбі)
Gemini 4 миссиясына жоспарланған барлық сырттай жабдықтар, соның ішінде желдетуді басқару модулі, сырттай көпіршік құралы және қолмен ұсталатын маневрлік блок біліктілікке ие болды. Ұшу аппараттары мамыр айының соңында ұшуға дайын болған. Қалалық аңыз бойынша, НАСА қарындаштың орнына қажетсіз затты жасау үшін миллиондаған доллар жұмсаған, бірақ Фишер жеке қаржыландырылды және Америка мен Кеңес Одағының ғарыш бағдарламалары қарындаштарды сатып ала бастағанда, оның шығындарын қайтарып алды. Бұл қарындаштар қарындаш ұштарының сынуы, графит шаңы және тұтанғыш ағаш қауіптілігі үшін қажет болды; қарындаштар өздері алты долларға сатылды. 1966 жылы 15 қарашада АҚШ-тың No 3 285 228 патенті берілді. Бір ғана зымыран "ана-қыз" экспериментін сәтті ұшырып, ұшу кезінде бөлініп, ионосфера арқылы жеке-жеке көтерілген екі аспап пакеттерінің арасында радиосигналдарды жіберді. Пенсильвания мемлекеттік университетінің ғалымдары әзірлеген техниканы қолдана отырып, эксперимент төрт сатылы Jevelin (ARGO D0 4) арқылы сағат 11.11-де Вирджиния штатының Уоллопс аралындағы Ұлттық аэронавтика және ғарыш басқармасының Уоллопс аралы станциясынан ұшырылды. Нью-Йорк штатының Бруклин қаласында Key Food супермаркеті шатыры ескертусіз құлап, 25 жұмысшы мен сатып алушы жарақат алды.
1965 жылдың 21 мамыры (жұма)
Сан-Франциско гиганттарының шайқасы Рон Хербел, бір автор "белгіленген соққышының ережесіне сәйкес плакат бала болуға лайық" деп сипаттаған ойыншы, баскетбол лигасының бірінші матчында соққысыз өткеннен кейін, алғашқы 54-те соққысыз болды. Гиганттардың "Хьюстон Астрос" командасын 8-1 есебімен жеңіп алған Гербел өзінің алғашқы жабық ойынын "Астродомда" өткізді. Ол 1971 жылы мансабын ең төменгі соққы орташасы (.029) кез-келген мансаптық бас лигасының ойыншысы, сондай-ақ мансабында ERA 3.83 болды. Ең үлкен оқыту Берклиде (Калифорния) басталды, оған 30 000 адам қатысты Калифорния университетінің кампусында "Вьетнам күніне" жиналды. "Бұл өте ояу оқиға, - деп кейінірек бір тарихшы жазды, - Вьетнам күні комитетінің ұйымдастыруымен, либералды Америкаға деген қызығушылығын жойған және Оңтүстік-Шығыс Азиядағы қақтығыстан қорқып қалған студенттер мен наразылық білдірушілердің жиналысы университет басшыларын таңғалдырды және Вашингтонды алаңдата бастады".
1965 жылдың 26 мамыры (сәрсенбі)
АҚШ Сенаты 1965 жылғы дауыс беру құқығы туралы заңның өзгертілген нұсқасын 7719 дауыспен қабылдады. Заң жобасына қарсы дауыс бергендер 17 демократ және екі республикашыл болды, олардың барлығы АҚШ-тың оңтүстігінен. Заң жобасына түзетулер енгізіліп, сайлау салығын тыйым салуға жол берілмеді. Кейінірек бір автордың айтуынша, "Конгресс сайлау салығын дауыс берудің шарты ретінде қолдануға қарсы екенін мәлімдеген, бірақ ол салықтарды қолдануға тыйым салмады". Боливияның қаз-қарта өндірушілерінің ереуіліне байланысты бір апта бойы соғыс болғаннан кейін, президенттік өкілеттігі президент Рене Барриентос пен генерал Альфредо Овандо Кандияға тең бөлінеді, содан кейін жаңа азаматтық президенттік сайлау ұйымдастырылады. Барриентос 2 қаңтарда сайлауға қатысу үшін отставкаға кетеді. 1960 жылы қол қоюға ашылған жаңа SOLAS Конвенциясы (Теңіздегі адамдардың өміріне қауіп төндіру жөніндегі халықаралық конвенция) бүкіл әлем бойынша күшіне енді.
1965 жылдың 29 мамыры (сенбі)
Әлемдегі алтыншы ірі Самотлор мұнай кен орны Кеңес Одағында бұрғылаушылар алғаш рет мұнай тапқан кезде ашылды. Ресейдің Батыс Сібірдегі Тюмен облысында, Қазақ КСР-імен шекараға жақын жерде орналасқан Самотлор кен орны КСРО-дағы, кейін Ресейдегі ең ірі кен орны болды. Сиднейдегі Джорджс өзенінің арғы жағындағы Капитан Кук көпірі жеті аралықпен жол қозғалысына ашылды, оның ұзындығы 506 метрді құрайды. Туған жері: Бахтияр Худойназаров, Тәжікстанның кинорежиссері (2015 ж. қайтыс болды); Душанбе, Таджик КСР, Кеңес Одағы