Сандия ұлттық зертханасы: тарихы, ғылыми бағыттары және қызметі
Sandia National Laboratories
Сандия ұлттық зертханасы: Ядролық қауіпсіздік, жаңа технологиялар, суперкомпьютерлер, Z машинасы және ғылыми зерттеулер. Білім беру бағдарламалары да бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нью-Мексико штатының Альбукерке қаласындағы ұлттық зертхана. 1949 жылы құрылған SNL – "көп мақсатты зертхана". Оның жұмысы шамамен 70 салаға жетеді, оның ішінде ядролық үстемдік, қару-жарақтарды бақылау, ядролық қаруды таратпау, қауіпті қалдықтарды кездеру және климаттың өзгеруі сияқты мәселелер қарастырылады. Сандияда есептеу биологиясы, физика, материалтану, баламалы энергия, психология, МЭМС және когнитивтік ғылымдарды қоса алғанда, түрлі зерттеу бағдарламалары жүргізіледі. Ең танымал жетістіктері – әлемдегі алғашқы және ең жылдам суперкомпьютерлер ASCI Red және ASCI Red Storm болды. Қазіргі таңда әлемдегі ең ірі рентген генераторы Z Machine мұнда орналасқан, ол материалдарды экстремалды температура мен қысым жағдайында сынау үшін жасалған. Сандия академиялық, мемлекеттік және коммерциялық ұйымдармен серіктестік келісімдері арқылы зерттеулер жүргізеді, сондай-ақ бірнеше бағдарлама арқылы білім беру мүмкіндіктері ұсынылады, оның ішінде Тарихи қара колледждер мен университеттеріндегі үздік академиялық зерттеулер мен таланттарды қолдау (START HBCU) бағдарламасы және Сандия Университеттерімен ынтымақтастық желісі (Пурдью университеті, Остин қаласындағы Техас университеті, Джорджия Технология институты, Иллинойс университеті Урбана-Шампайн және Нью-Мексико университетімен бірлесе жұмыс істейді).
National laboratory in Albuquerque, New Mexico. Established in 1949, SNL is a "multimission laboratory" Its work spans roughly 70 areas of activity, including nuclear deterrence, arms control, nonproliferation, hazardous waste disposal, and climate change. Sandia hosts a wide variety of research initiatives, including computational biology, physics, materials science, alternative energy, psychology, MEMS, and cognitive science. Most notably, it hosted some of the world's earliest and fastest supercomputers, ASCI Red and ASCI Red Storm, and is currently home to the Z Machine, the largest X ray generator in the world, which is designed to test materials in conditions of extreme temperature and pressure. Sandia conducts research through partnership agreements with academic, governmental, and commercial entities; educational opportunities are available through several programs, including the Securing Top Academic Research & Talent at Historically Black Colleges and Universities (START HBCU) Program and the Sandia University Partnerships Network (a collaboration with Purdue University, University of Texas at Austin, Georgia Institute of Technology, University of Illinois Urbana–Champaign, and University of New Mexico).
Құқықтық мәселелер
2007 жылдың 13 ақпанында Нью-Мексико штатының соты Sandia корпорациясын бұрынғы желілік қауіпсіздік сарапшысы Шон Карпентерді жұмыстан босатуға байланысты 4,7 миллион доллар көлемінде залап төлеуге жауапты деп тапты. Ол өз басшыларына жүздеген әскери нысандар мен қорғаныс мердігерлерінің желілеріне бұзылулар енгенін, соның ішінде Марс барлау орбиталық жобасы бойынша жүздеген құпия Lockheed құжаттарының ұрланғанын хабарлаған. Басшылары оған тергеуді тоқтатып, ақпаратты пайдаланбауды бұйырғаннан кейін, ол АҚШ Армиясының барлау қызметтеріне, содан кейін Федералдық Тергеу бюросына (ФТБ) ұлттық қауіпсіздік бұзылуларын жою үшін жүгінді. Sandia басшылары оның бұл әрекеттерін бірнеше айдан кейін анықтағаннан кейін, оның қауіпсіздік рұқсатын алып тастап, жұмыстан босатты. 2014 жылы жүргізілген тергеу көрсетті, Sandia Corp. лабораториялық операциялар есебінен 2 миллиард долларлық келісімшартты жаңартуға байланысты лоббилік іс-шараларға қаржы жұмсаған. Sandia Corp. және оның бас компаниясы Lockheed Martin 4,8 миллион доллар айыппұл төлеуге келісті.
On February 13, 2007, a New Mexico State Court found Sandia Corporation liable for $4.7 million in damages for the firing of a former network security analyst, Shawn Carpenter, who had reported to his supervisors that hundreds of military installations and defense contractors' networks were compromised and sensitive information was being stolen including hundreds of sensitive Lockheed documents on the Mars Reconnaissance Orbiter project. When his supervisors told him to drop the investigation and do nothing with the information, he went to intelligence officials in the United States Army and later the Federal Bureau of Investigation to address the national security breaches. When Sandia managers discovered his actions months later, they revoked his security clearance and fired him. In 2014, an investigation determined Sandia Corp. used lab operations funds to pay for lobbying related to the renewal of its $2 billion contract to operate the lab. Sandia Corp. and its parent company, Lockheed Martin, agreed to pay a $4.8 million fine.
Техникалық бағыттар
SNL/NM бес техникалық аймақтан (TA) және бірнеше қосымша сынақ аймақтарынан тұрады. Әр TA-ның өзіндік ерекше операциялары бар; алайда, Sandia-дағы кейбір топтардың операциялары бір TA-дан көп болуы мүмкін, команданың бір бөлігі бір мәселені бір тұрғыдан зерттейді, ал сол команданың басқа бөлігі басқа ғимаратта немесе басқа аймақта орналасып, басқа арнайы жабдықпен жұмыс істейді. Әр аймақтың сипаттамасы төменде берілген. TA I операциялары негізінен үш қызметке бағытталған: қару жүйелерін жобалау, зерттеу және әзірлеу; қару жүйелерінің компоненттерін шектеулі өндіру; және энергетикалық бағдарламалар. TA I нысандарына бас кітапхана мен кеңселер, зертханалар және әкімшілік және техникалық қызметкерлер пайдаланатын шеберханалар кіреді. TA II 1948 жылы ядролық қарулар үшін химиялық жарылғыш негізгі зарядтарды құрастыру және кейіннен ядролық қаруларды өндірістік көлемде құрастыру үшін құрылған нысан. TA II-дегі қызметтерге бұрынғы ғылыми-зерттеу және даму қызметтерінде пайдаланылған нысандарды және полигондарды залалсыздандыру, жою және қалпына келтіру кіреді. 1998 жылдың наурыз айында басталған Классификацияланған қалдықтар полигонының қалпына келтіру жұмыстары 2000 қаржы жылында аяқталуға жақын келді. Жарылғыш компоненттерді сынау нысаны – Explosive Component Facility – бұрынғы TA II сынақтарының көп бөлігін, сондай-ақ басқа алыс сынақ аймақтарында бұрын жүргізілген кейбір сынақтарды біріктіреді. Access Delay Technology Test Facility (Қосуды кешіктіру технологиясын сынау нысаны) да TA II-де орналасқан. TA III TA V-ке жанасып, оның оңтүстігінде орналасқан [екеуі де TA I-ден оңтүстікке қарай шамамен жеті миль (11 км) қашықтықта орналасқан]. TA III нысандарына кең ауқымды жобалау сынақ нысандары кіреді, мысалы, ракета шана жолдары, центрифугалар және сәулелі жылу нысаны. TA III-дегі басқа нысандарға қағаз жою машинасы, балқыту және қатыру зертханасы және радиоактивті және аралас қалдықтарды басқару нысаны (RMWMF) кіреді. RMWMF төмен деңгейдегі және аралас қалдықтарды жинақтау және сақтау үшін орталық өңдеу нысаны болып табылады. 1998 жылдың қыркүйегінде басталған Химиялық қалдықтар полигонының қалпына келтіру жұмыстары TA III-де жалғасуда. TA IV, TA I-ден оңтүстікке қарай орналасқан, бірнеше инерциялық тұтқындау синтезі зерттеулері мен импульстік қуат зерттеу нысандарынан тұрады, соның ішінде жоғары энергиялы сәулелендіру мегавольт электронды көзі (Hermes III), Z нысаны, қысқа импульсті жоғары интенсивті наносекундтық X сәулелендіргіш (SPHINX) нысаны және Сатурн үдеткіші. TA IV сонымен қатар компьютерлік ғылымдар мен танымдық зерттеулерге де арналған. TA V екі зерттеу реакторы, интенсивті гамма сәулелендіру нысаны (кобальт 60 және цезий 137 көздерін пайдаланады) және ыстық камера нысанынан тұрады. SNL/NM жоғарыда аталған бес техникалық аймақтан тыс сынақ аймақтарына да ие. Бұл сынақ аймақтары, жиынтығында Coyote сынақ алаңы деп аталады, TA III-тен оңтүстік-шығысқа және/немесе Манзанита тауларының батыс жағындағы каньондарда орналасқан. Coyote Canyon сынақ алаңындағы нысандарға Күн мұнарасы нысаны (34.9623 N, 106.5097 W), Lurance Canyon Burn Site және Әуе кабельдік нысаны кіреді.
SNL/NM consists of five technical areas (TA) and several additional test areas. Each TA has its own distinctive operations; however, the operations of some groups at Sandia may span more than one TA, with one part of a team working on a problem from one angle, and another subset of the same team located in a different building or area working with other specialized equipment. A description of each area is given below. TA I operations are dedicated primarily to three activities: the design, research, and development of weapon systems; limited production of weapon system components; and energy programs. TA I facilities include the main library and offices, laboratories, and shops used by administrative and technical staff. TA II is a facility that was established in 1948 for the assembly of chemical high explosive main charges for nuclear weapons and later for production scale assembly of nuclear weapons. Activities in TA II include the decontamination, decommissioning, and remediation of facilities and landfills used in past research and development activities. Remediation of the Classified Waste Landfill which started in March 1998, neared completion in FY2000. A testing facility, the Explosive Component Facility, integrates many of the previous TA II test activities as well as some testing activities previously performed in other remote test areas. The Access Delay Technology Test Facility is also located in TA II. TA III is adjacent to and south of TA V [both are approximately seven miles (11 km) south of TA I]. TA III facilities include extensive design test facilities such as rocket sled tracks, centrifuges and a radiant heat facility. Other facilities in TA III include a paper destructor, the Melting and Solidification Laboratory and the Radioactive and Mixed Waste Management Facility (RMWMF). RMWMF serves as central processing facility for packaging and storage of low level and mixed waste. The remediation of the Chemical Waste Landfill, which started in September 1998, is an ongoing activity in TA III. TA IV, located approximately south of TA I, consists of several inertial confinement fusion research and pulsed power research facilities, including the High Energy Radiation Megavolt Electron Source (Hermes III), the Z Facility, the Short Pulsed High Intensity Nanosecond X Radiator (SPHINX) Facility, and the Saturn Accelerator. TA IV also hosts some computer science and cognition research. TA V contains two research reactor facilities, an intense gamma irradiation facility (using cobalt 60 and caesium 137 sources), and the Hot Cell Facility. SNL/NM also has test areas outside of the five technical areas listed above. These test areas, collectively known as Coyote Test Field, are located southeast of TA III and/or in the canyons on the west side of the Manzanita Mountains. Facilities in the Coyote Canyon Test Field include the Solar Tower Facility (34.9623 N, 106.5097 W), the Lurance Canyon Burn Site and the Aerial Cable Facility.