Кіріспе

Адам қонысы Милуокиде, Висконсин штаты, Америка Құрама Штаттары Меномони аңғары немесе Меномони өзені аңғары - Висконсин штатының Милуоки қаласында Меномони өзенінің оңтүстік бұрылысы бойындағы U пішінді жер формациясы. Мичиган көліне және басқа да су жолдарымен оңай қатынасқа ие болғандықтан, бұл көршілікте тарихи тұрғыдан қаланың мал қоймалары, өңдеу зауыттары, кеме қатынасы және басқа да ауыр өнеркәсіптер орналасқан. Бұл өзеннің ластануының басты көзі болды. Мұздықтың еріген суы 10 000 жыл бұрын Висконсин мұздықтарының Мичиган көлі шегінгенде және ұзындығы 6 шақырым, ені 1,5 шақырым жерді ерозияға ұшыратып, Меномоне алқабын құрды. Бүгінде ол 6 - көше виадугымен өзенге құятын жердің маңында және батысында Миллер Парк стадионымен шектеледі. Өзендік Милваукиді екіге бөліп, алқабынан өтетін бірнеше виадуктарға кіруді шектейді. Тарихи тұрғыдан оңтүстік жағында ақ адамдар басым, ал солтүстік жағында қара адамдар басым болғандықтан, алқабы азаматтық тәртіпсіздік кезінде әлеуметтік және нәсілдік бөліну ретінде танылған. 1960 жылдары Джеймс Гроппи әкесінің қатысуымен Милуокиде сегрегацияға қарсы наразылық акциялары ұйымдастырылып, осы символикалық бөліністі басып өтуге арналған бірнеше әділ тұрғын үй науқандары ұйымдастырылды. Содан бері 16-шы көше виадугы оның құрметіне қайта аталды.

Ертедегі қоныстанушылар

Бір кезде құйылатын жердің батпақтарында және өзен жағалауында жапайы күріш мол өскен, оны меномоне (меномини деп те жазылады) индейлер "жақсы тұқым" деп атаған. Бұл ылғалды жерлер оларға өмір сүрудің негізгі элементтерін қамтамасыз етіп, ішкі жерлерге кіруге мүмкіндік берді. Кейінірек археолог Чарльз Браун аңғардың шетінде бес елді мекеннің болғанын анықтады. Тарихи деректерге сүйенсек, аңғарда тағы он төрт археологиялық нысан белгіленді, бірақ оңдолу жұмыстары жүргізілгендіктен, олардың ешқайсысы табылмайды. XIX ғасырда жер аударылған потаватомилер негізгі тұрғындар болды. Миссионер Жак Маркетт бұл аймақты зерттеген алғашқы еуропалық болып табылады, басқа француз канадалық тері саудагерлері 17 ғасырдың соңында келді. Бірінші тұрақты сауда бекетін 1795 жылы Жак Вио Солтүстік-Батыс компаниясында жұмыс істеген кезде құрды. Вио өзінің қорасын қазіргі Митчелл паркі орналасқан Меномоне алқабынан көретін жардың басына салған. Кейін оған 1818 жылы Соломон Джуно қосылды, ол Милуоки қаласына қосылған үш елді мекеннің бірін бастады.

Даму

Өзенді қайта құру Висконсин фермасының ішкі бөлігін портқа жеткізу үшін қаланың негізін қалаушы Байрон Килборн салған темір жолдармен басталды. 1862 жылы Милуоки планетадағы ең ірі бидай тасымалдаушы болды және осыған байланысты өнеркәсіп дамыды. Астық лифттері салынды және Милвакиде неміс иммигранттарының басым көптігіне байланысты арпа мен хмельді өңдеуге арналған сыра зауыттары пайда болды. Бірнеше күнжараханалар салынды, олардың ішінде Pfister & Vogel күнжараханасы Америкадағы ең ірі болып өсті. 1843 жылы Джордж Бернхэм мен оның інісі Джонатан 16-шы көшеге жақын жерде кірпіш салатын зауыт ашыды. Саз балшықтан берік, айқын қаймақ түстес кірпіш пайда болған кезде, басқа кірпішшілер осы ресурсты пайдаланып, пайдаға шықты. Қаланың көптеген ғимараттары осы материалды пайдаланып салынғандықтан, ол "Крем қаласы" деген лақап ат алды, ал керісінше, кірпіш "Крем Сити кірпіш" деп аталды. 1881 жылы Бёрнемде 200 адам жұмыс істейтін, жылына 15 миллион кірпіш шығаратын кірпіш жасау зауыты әлемдегі ең ірі зауыт болды.

Индустрияландыру

Ұн диірмендері, құйма зауыттары, сыра зауыттары, темір жолдар мен күнтізгіш зауыттары аңғарды одан әрі индустрияландырды. Бұл аймақтың балдырлары құрғап, Кинникинник пен Милуоки өзендері сумен тазартылған соң, аңғарға назар аударылды. 1869 жылы Меномони өзенін арналандыру және Книленд каналы, Холтон каналы, Меномони каналы, Оңтүстік Меномони каналы және Бернхам каналы сияқты бірнеше кеме арналарын салу бастамасы қолға алынды. Оңтүстік Меномоне каналының, Меномоне каналының, Книленд каналының және Холтон каналының бір бөлігі толтырылды, ал Бурхэм каналы 1980 жылдардың ортасында 11 -ші көшеде көпірмен кеңейтілгеннен кейін жүзуге жарамсыз болды. Тас - тастыдан түсіп жатқан судың көптігі аңғардың түбін 7 метрге көтереді, ал солтүстік жиегін 18 метрге төмендетеді. Өзендердегі қабырғалардың тік қиылыстары жұмсарып, темір жол желілері орнатылды. ХХ ғасырдың басында жапайы күріш пен су құстары өскен табиғи батпақтар ұмытылды. Алғашқы виадук 1878 жылы 6-шы көшеде аяқталды. Кейінірек 1908 жылы және 2002 жылы фотогендік дизайнды құрумен алмастырылды. Басқа өткелдер 1895 жылы 16-шы көше виадугымен (1929 жылы ауыстырылды), 1910 жылы 27-ші көше виадугымен және 1933 жылы 35-ші көше виадугымен жалғасты. 1879 жылы ет орауы қаладағы ең маңызды салаға айналды, ал Меномони аңғары Джон Планкинтон, Фредерик Лейтон және Филип Армор сияқты адамдар үшін маңызды жабдықтау нүктесі болды. Бағана үйлері Милваки мен Сент-Пол темір жолының қоймасына жақын аңғардың түбінде орналасқан. Жас Патрик Кудайи өз қызметін жоғарылатып, қазіргі Патрик Кудайи, Инк. компаниясының иесі болды. Кудайи өзінің жұмысын 1892 жылы Висконсин штатының Милуоки қалашығына көшірді. Өңдеу өнеркәсібімен қатар, дүкен тауарларын сақтау және өңдеу мен өндіріс салалары да пайда болды. Өзендікте Милваки жолы, Фолк корпорациясы, Катлер Хаммер, Харнишфегер корпорациясы, Чейн Белт компаниясы, Нордберг өндіріс компаниясы және басқа да өнеркәсіптік алыптар орналасқан. 1874 жылы бір суару зауыты "қателік болып табылатын" суару зауытын шығарып жатқан деп айыпталғанда, қатты ластану мен зиянды иістер проблемаға айналды. 1886 жылы өзенді аралап, барлық ласлықтың шығу тегін табу үшін үлкен алқа жиналды. Бір оқытушы "бұл таңертең кеме портқа келгенде, мен өліп қалмақшы болдым" деп айтты. Қала 1890 жылы қоқыс жағу залын да салды, ол зауыттармен, локомотивтермен және құю зауыттарымен бірге аңғарды қалың саңмен жауып тұрған қышқыл түтіннің бұлттарын сорғылады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін доңғалақтың экономикасы темір жол мен кеме тасымалынан мемлекетаралық автомобиль жолдарына ауысуына байланысты төмендеді. Милуоки де рецессия басталғанда Тотық белдеудің бір бөлігіне айналды, ал өнеркәсіптік жағынан дамыған Меномони алқабы ең көп зардап шекті. 1970 жылдардың аяғында Меномони алқабы көптеген адамдар үшін қаланың жүрегінде жағымсыз зақым болды.

Жасақтау

Мэрі Генри Майердің әкімшілігі кезінде қала қайта дамыту үшін жер сатып алды. Ол жолдарды жүк көліктерінің кіруіне қолайлы етіп, Канал көшесінің бойында муниципалды гараж салды, бірақ бұл белгілер жеткіліксіз болды. 1988 жылы қала әкімі Джон Норквист бастаған үйлестірілген шаралардан кейін ғана аңғарда жаңа өсім басталды. "Өзенді жаңарту" бастамасы Меномонее аңғарының жанданып, көгалдандыру үшін құрылды. Menomonee Valley Partners, Inc. коммерциялық емес ұйым 1999 жылы мемлекеттік-жекеменшік әріптестік арқылы пайда болды. Потаватоми қонақ үйі мен казино және Милуоки қалалық канализациялық ауданы сияқты зәкірлер дамуды ынталандырды. Маркет университеті негізгі кампустың оңтүстігінде өзеннің арғы жағына спорт алаңын салды, ал Эммпак Фудс аймақты мүсін бақшасымен көркейтуге көмектесті. Ханк Аарон штатының соқпағының бір бөлігі, сондай-ақ, Меномони өзені бойымен су жолына қоғамдық қолжетімділікті қайтару үшін асфальттандырылды. 2013 жылы 24 акрлық Үш көпір паркі 27 және 35-ші көшелер арасындағы Меномони өзенінің оңтүстік жағалауындағы бұрынғы темір жол ауласында ашылды, жақсартылған жолды, сондай-ақ жаңа көпір өткелдерін және жаңадан отырғызылған жергілікті өсімдіктерді қамтиды. Маркет алмасуын қайта құру жобасының қалдықтарын пайдалану арқылы жаңа саябаққа аймақтың геологиялық өткеніндегі камес, барабан және эскер сияқты типтік мұздық ерекшеліктеріне ұқсайтын жер бедері кіреді. Милуоки жолының тасталған аулалары жергілікті өсімдіктерді пайдалана отырып, жаңбыр суын ағызудың инновациялық буфері бар бизнес-паркке айналдырылды. 20 миллион долларлық жоба "қаланың тарихындағы ең ірі экологиялық тазалау" деп аталды. Бір кездегі ең үлкен теміржол стансаларының ескерткіші ретінде Chimney Park-та тұрған екі ескерткіш түтін үйіндісі өте тұрақсыз болғандықтан бұзылды. Harley Davidson 6th & Canal көшелерінде 75 миллион долларлық Harley Davidson мұражайын салды, ол 2006 жылдың 1 маусымында ашылды. Онда компанияның тарихи мотоциклдер мен корпоративтік архивтер жинағы, сонымен қатар мейрамхана, кафе және кездесулер орны бар. 2015 жылы Милуоки қаласы көптеген мүдделі тараптар мен қауым мүшелерімен бірлесіп, Висконсин және Бостондағы Грейс Ла мен Джеймс Даллманның сәулет практикасы ЛА Даллман бастаған Menomonee Valley 2.0 аймақтық жоспарын қабылдады. Бұл жаңартылған жоспарда жаңадан құрылған Menomonee Valley Partners коммерциялық емес ұйымы, сонымен қатар 6-шы көше виадугын аңғарға кіруді кеңейтетін көпірлермен алмастыру және бұрынғы Milwaukee Road Shops сайттарын Menomonee Valley Industrial Center-ке қайта дамыту.