Кіріспе

Ферменттер класы Нитрат редуктазалар - нитратты нитритке дейін төмендететін молибдоферменттер. Бұл реакция өсімдіктердің көбісінде белок өндіру үшін өте маңызды, өйткені нитрат тыңайтылған топырақта азоттың басым көзі болып табылады.

Эукариоттық

Эукариоттық нитрат редуктазалары - молибдоэнзимдердің сульфит оксидазалар тұқымдасына жатады. Олар NADH немесе NADPH-дан нитратқа электронды көшіреді.

Прокариоттық

Прокариоттық нитрат редуктазалар DMSO редуктазалар молибдоэнзимдер тұқымдасына жатады және олар үш топқа жіктеледі, олар ассимиляторлық нитрат редуктазалар (Nas), тыныс алу нитрат редуктазалары (Nar) және периплазмалық нитрат редуктазалары (Nap). Бұл ферменттердің белсенді орны - екі птерин молекуласының төрт тиолат функционалдық топтарына байланған молибден ионы. Молибден ионының координациялық сферасы бір амин қышқылының жанама тізбектерімен және оттегі және/немесе күкірт лигандтарымен толықтырады. Нэпте молибден цистеин жақтау тізбегімен, ал Нарда аспартат жақтау тізбегімен белокқа ковалентті түрде қосылады.

Құрылымы

Прокариоттық нитрат редуктазалардың екі негізгі түрі бар, олар трансмембраналық нитрат редуктазалар (NAR) және периплазмалық нитрат редуктазалар (NAP). NAR жасушалық мембрана арқылы протонның транслокациясына мүмкіндік береді және протонның қозғаушы күші арқылы АТФ-ның пайда болуына ықпал етеді. NAP оны жасай алмайды. Трансмембраналық респираторлық нитрат редуктазасы үш кіші бірліктен тұрады: 1 альфа, 1 бета және 2 гамма. Ол Escherichia coliдегі NRA ферментінің орнын баса алады, бұл оған нитратты анаэробтық тыныс алу үшін электрон қабылдағыш ретінде пайдалануға мүмкіндік береді. Талассиозира висфлоги диатомосында протонды насос ретінде жұмыс істейтін (анеробикалық тыныс алу жағдайына ұқсас) трансмембраналық нитрат редуктазасы табылды. Жоғары өсімдіктердегі, балдырлар мен саңырауқұлақтардағы нитрат редуктазасы - әр мономерде бес консервацияланған домендері бар гомодимерлі цитозольді ақуыз: 1) мономолибдоптерин кофакторын қамтитын Mo MPT домені, 2) димерлік интерфейс домені, 3) цитохром b домені және 4) цитохром b редуктаза фрагментін қалыптастыру үшін 5) FAD-пен байланысатын доменменмен біріктіретін NADH байланысу домені. Плазмалық мембрананың сыртқы бетінде орналасқан гликофосфатидил инозитолмен бекітілген нұсқасы бар. Оның қызметі анық емес.

Механизм

Прокариоттық периплазмалық нитрат редуктазасында нитрат анионы Mo ((IV) -ге байланады. Қысқыл тасымалдау нитрит босатумен Mo ((VI) оксо аралық береді. Мо оксиді мен протонолиздің азаюы оксо топты алып тастайды, Мо ((IV) регенерацияланады. Прокариоттық нитратты азайту механизміне ұқсас, эукариоттық нитрат редуктазасында нитраттағы оттегі (IV) тотықсу күйінде Mo-ға байланады, гидроксид ионын ығыстырып жібереді. Mo d орбитальдық электрондар бұрылып, Mo ((VI) мен оттегінің арасында көп байланыс пайда болады, бұл нитритті шығарады. Моо-ВИ) қос байланысы тотыққышқа интрамолекулалық тасымалдау тізбегінен өткен NAD-P) H арқылы азаяды.

Реттеу

Нитрат редуктазасы (NR) жарық, нитрат және мүмкін теріс кері байланыс механизмі әсерінен индукцияланатын транскрипциялық және трансляциялық деңгейлерде реттеледі. Біріншіден, нитратты сіңіру нитратты тамыр жүйесінен қабылдау арқылы басталады, нитрат редуктазасымен нитритке дейін азаяды, содан кейін нитрит нитрит редуктазасымен аммиакқа дейін азаяды. Аммиак GS GOGAT жолға кіреді және амин қышқылдарына қосылады. Өсімдік стресске ұшыраған кезде, аминокислоталарға қосылатын NR арқылы нитратты азайтудың орнына, нитрат азот оксидіне дейін азаяды, бұл өсімдікке көптеген зиянды әсер етуі мүмкін. Осылайша, нитрат редуктаза белсенділігін реттеудің маңызы - өндірілетін азот оксиді мөлшерін шектеу.

Нитрат редуктазаның инактивациясы

Нитрат редуктазаның инактивациясы көптеген қадамдар мен ферменттің инактивациясына көмектесетін көптеген түрлі сигналдарды қамтиды. Нақты айтқанда, шпинатқа, нитрат редуктазасын инактивациялаудың алғашқы қадамы - 543 серин қалдықтары бойынша NR-ді фосфорилирлеу. Нитрат редуктазасын инактивациялаудың соңғы кезеңі - 14 3 3 адаптерлі белокпен байланысу, ол Mg2+ және Ca2+ әсерінен басталады. Жоғары өсімдіктер мен кейбір балдырлар серин қалдықтарын фосфорилирлеу арқылы және одан кейін 14 3 3 протеинін байлау арқылы NR- ді посттрансляциялық реттейді.

Аноксикалық жағдайлар

Аноксикалық жағдайларда нитрат қабылдау және нитрат редуктаза белсенділігін өлшейтін зерттеулер жүргізілді, белсенділік деңгейі мен аноксияға төзімділік айырмашылығы бар ма. Бұл зерттеулер нитрат редуктазаның азотты жағдайда өсімдіктердің аз ауаға төзімділігін жақсартатынын көрсетті. Нитрат редуктазасын биотірілгіштердегі нитрат концентрациясын тексеру үшін қолдануға болады. Нитрат редуктазасы шай жапырақтарында амин қышқылдарын өндіруді ынталандырады. Оңтүстік Үндістанның жағдайында, түрлі микроэлементтермен (Zn, Mn және B) және Mo-мен шашыратылған шай өсімдіктері шай сабақтарының аминокислоталарын арттырып, өнімнің өнімділігін арттырды.