Кіріспе

Неміс баспасы Голдманн (бұрынғы Вильгельм Голдманн Publishing) Мюнхендегі баспа және Random House Publishing Group құрамына кіреді, өз кезегінде Bertelsmann тобына жатады. Олар Германиядағы ең көп сатылатын коммерциялық баспалар, әсіресе қағаз түрінде. Бүгінде баспа үйі Bertelsmann компаниясының еншілес компаниясы Penguin Random House баспасының бір бөлігі болып табылады.

Лейпцигте құрылған

Баспахананы 1922 жылы Лейпцигте бұрын басқа жариялаушылар үшін аралаушы агент болып жұмыс істеген Вильгельм Голдман құрды. Жаңа баспа алғаш рет көркем кітаптар мен оқиғалы романдарды басып шығарды және алғашқы табысын 1920 жылдардың ортасында Эдгар Уоллес детектив романдарымен атап өтті. Бұған Heinrich Hussmann-тің кітаптың өрнекті заманауи дизайны және Голдманның дәстүрлі матадан жасалған кітаптарға қосымша арзан "брошюралық басылым" шығарғаны, бұл кейінірек теміржол вокзалдарындағы кітап дүкендері үшін әзірленген кіші кітаптардың алғашқы түрі болды. Ұлттық социализм дәуірінде Голдман экологиялық және экономикалық мәселелер бойынша ғылым кітаптарын жариялады; сол кезеңнің жоғары айналымы авторларына, мысалы, Антон Зишка, Уолтер Палл, Пол Август Шмиц және Фердинанд Фрид кірді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Голдман әскерлерді қолдау үшін арнайы басылымдар шығарып, артықшылықты қағаздан пайдаланды. 1943 жылдың желтоқсан айында Лейпцигтің Россмарктегі баспахана әуе шабуылынан толығымен қирағанмен, ол соғыстың аяқталуына дейін сақталды. Соғыстан кейін Вильгельм Голдманн 1946 жылы ақпанда "фашистік кітап" деген айыппен Кеңес құпия полициясымен тұтқындалып, төрт жыл бойы сотсыз Мюльберг және Бухенвальд арнайы лагерьлерінде ұсталды. Осы уақыт аралығында баспа 1949 жылдың соңына дейін өндірісін жалғастырды.

Мюнхендегі жаңа бастама

1950 жылдың қаңтар айында Вильгельм Голдман босатылғаннан кейін Батыс Германияға көшіп барып, Мюнхеннен баспасын басқарды. Ол өзін арзан қағаз кітаптар шығаруға көбірек арнады: 1952 жылы алғашқы Голдман қалталы триллерлері жарық көрді (олардың басым қаптамасының түсі үшін Қызыл серия деп те аталады); бір жылдан кейін сары Голдман қағаз кітаптары (сары сызық) дүниежүзілік әдебиеттің классиктерімен және қазіргі көркем әдебиетпен басталды. Бұл баспаның бейінін шамамен үш онжылдық бойы қалыптастырды. Кейіннен басқа да сериялар пайда болды, мысалы ғылыми фантастика әдебиеті (Голдманның ғарыш кітаптары) және фантастикаға жатпайтын кітаптар мен нұсқаулықтар. Қатты қаптамалы кітаптар саласында Голдманн көркем кітаптар, жұмыс басылымдары және 1955 жылдан бастап атластарды (Голдманның Үлкен Әлем Атласы, Голдманның Қол Атласы) (Луиджи Висинтин, Герберт Байер, Вильгельм Голдман) жариялауды жалғастырды. 1970 жылы Голдман жалпы тиражы 110 миллионнан астам данаға жететін 2900 атаудан астам кітап шығарды. 1970 жылдардың ортасында олар сату жағынан орташа, ал өнім атаулары бойынша Федеративтік Республикадағы ең ірі қорапты кітап шығарушылардың бірі болды. 1974 жылы оның негізін қалаушы қайтыс болғаннан кейін, баспа тоқтап қалды. Голдман 1980 жылдары Doctor Who романдарының неміс тіліндегі аудармаларын жариялады, көбінесе Далектерге қатысты әңгімелер.

Бағдарлама

Голдман алғаш рет Эдгар Уоллес шығармаларын жариялады. Осыған байланысты Вильгельм Голдман қылмыс терминіне құқық алуға тырысты. Генрих Гуссманн, кейіннен Курт Гундерманн кейінірек сахналық көріністерге қолданылған ерекше кітап мұқабаларын жасады. Қызыл серияның басты назар аударатын бөлігі ағылшын тіліндегі қылмыс фантастикасы болды, онда мұқабалар сәйкес түсте жасалды. Сериалдың алғашқы атағы - Эдгар Уоллес жазған "Бұқаның бетпердесі" ("The Frog with the Mask") болды, ол Агата Кристимен бірге сериалға үстемдік етті. Белгілі авторлар: Билл Брайсон, Джой Филдинг, Элизабет Джордж, Владимир Каминер, Ричард Дэвид Прехт, Люсинда Райли, Майкл Роботхам және Донна Тарт. Жақында Голдманн Publishing британдық автор Е. Л. Джеймстің "Елу реңкті" трилогиясымен танымал болды, тек Германияда 2013 жылдың көктеміне дейін жеті миллионнан астам дана сатылды. Голдманн брендімен қатар, баспа 1980 жылдан бастап мистика, руханилық және баламалы медицина туралы кітаптар шығарды, алдымен Голдманн Эзотерикалық, кейіннен Голдманн Аркана деп аталды. 1998 жылдан бастап "Goldmann" компаниясы "Mosaic" брендімен нұсқаулықтар шығарады. 1998 жылы түпнұсқа Голдманн Эзотерикасы Аркана Верлагқа айналды, себебі бүкіл индустрияның неміс жазушыларына деген күш-жігерінің артуы болды. Бұл марапатты 1963, 1965 және 1967 жылдары, соңғы рет 1980 жылы тапсырған болатын. Баспада бірнеше авторларды атап өтті, соның ішінде Лизелот Аппель, Хельмут Громмер, Ирен Родриан, Макс Ульрих, Герма Коста және Луис Вайнерт Уилтон. 1998 жылы Голдман "Голдманн лексиконы" атты 24 томдық энциклопедиясын шығарды.