Кіріспе
1973 жылдың айы 1973 жылдың қаңтарында мынадай оқиғалар болды:
The following events occurred in January 1973:
1973 жылдың 7 қаңтары (жексенбі)
Бір апта бұрын полиция қызметкерін атып алғаннан кейін, бұрынғы "Қара пантералар" партиясының мүшесі Марк Эссекс АҚШ-тың Нью-Орлеанс қаласындағы Говард Джонсонның қонақ үйінде өз көзқарасы бойынша 19 адамды (олардың ішінде 10 адам полиция қызметкері) снайперлік мылтықпен атып өлтірді. Оның мотивтері "полицияның афроамерикалықтарды өлтіруіне кек алу" болды. Эссекс полициясының қара түстегі курсантын өлтіріп, ақ полицейді жаңа жыл қарсаңында өлімге ұшыратты. Бір күннің ішінде Эссекс екі қонақты, екі қонақ үй қызметкерін және тағы үш полиция қызметкерін өлтірді. Юта штаты АҚШ-тың ең жоғарғы соты 1972 жылы 29 маусымда Furman v. Georgia деген шешімінде барлық штаттарда өлім жазасын жойғаннан кейін, АҚШ-тың өлім жазасын қайта енгізген алғашқы штаттарының бірі болды. 1973 жылдың 1 шілдесінде жаңа заң күшіне енді, ол жоғары соттың өлім жазасына қатысты жаңа нормаларды бекітуін күтті. 1976 жылы 2 шілдеде Греггке қарсы Джорджиядағы шешімнен кейін Юта 1977 жылы 17 қаңтарда Гари Гилморды ату тобымен өлтіріп, өлім жазасын орындаған алғашқы штат болды. CBS телеарнасы 1971-72 NHL маусымы үшін Ұлттық хоккей лигасының теледидар құқықтары үшін NBC желісінен жеңіліп, жаңа Дүниежүзілік хоккей қауымдастығының ойынды трансляциялаған алғашқы АҚШ желісі болды. Бірінші ойында Виннипег Джетс Сент-Полдағы Миннесотадағы Миннесотаның жекпе-жекші қасиеттілеріне қарсы шығып, 6:2 есебімен жеңіске жетті. 1973 жылы Лагоста (Нигерия) 12 күн бойы 36 ел қатысқан "Барлық Африка ойындары" басталды. Алғашқы Бүкіл Африка ойындары 1965 жылы Конго Республикасында өтті. Мысыр ең көп медальді (23 алтын және жалпы 66 медаль) Нигерия екінші (18 алтын, 60 медаль) және Кения үшінші (тоғыз алтын, 27 медаль) иеленді. Британдық Дартс ұйымын Олли Крофт құрды. Жасыл орманның анимациялық сериясы жапон теледидарынан басталды. Өлім: Испанияның "Севилья" футбол клубының шабуылшысы Педро Беррузо ойынның алты минутында үйге қарсы "Понтеведра" клубына қарсы ойын барысында өлімге әкелген жүрек ауруына ұшырады.
The British Darts Organisation was founded by Olly Croft. The anime series Fables of the Green Forest began its run on Japanese television. Died: Pedro Berruezo, Spanish soccer football forward for Sevilla FC, suffered a fatal heart attack on the field six minutes into a match against the host team Pontevedra CF.
1973 жылдың 20 қаңтары (сенбі)
Португалияның африкалық колониясы Гвинеяның Португалиядан тәуелсіздігі үшін күрестің жетекшісі Амилкар Кабрал өзінің ұйымының екі бұрынғы мүшесі атып өлтірді. 1956 жылы Кабар Гвинея мен Кабо-Верде тәуелсіздігі үшін Африка партиясының (PAIGC) негізін қалаушылардың бірі және 1963 жылдан бастап оның басшысы болды, Гвинея республикасынан (және бұрынғы француз колониясынан) операцияларды басқарады. Ол Гвинеяның астанасы Конакридегі үйінің алдында болған кезде өлтірілді. Гвинея-Бисау сегіз айдан кейін өзінің тәуелсіздігін жариялады, оның кіші інісі Луис Кабрал. Кеңес Одағының үкіметі елден заң жүзінде көшіп кету үшін жоғары ақыны, иммигранттарға "білім алу салығын" ресми түрде жариялады. Жоғарғы Кеңестің бюллетенінде Президиум президенті Николай В. Подгорныйдың 1972 жылы 3 тамыздағы жарлығы жарияланды. Кеңес үкіметі азаматтарға тегін білім берді деген теорияға сүйене отырып, "салық" білім деңгейіне, сондай-ақ жұмыс өтіліне негізделген және орташа есеппен 8000 кеңес рублін (ресми түрде АҚШ долларымен 10 000 доллар) құрады, бұл инженер немесе дәрігердің бес жылдағы жалпы табысын білдіреді. АҚШ президенті Ричард Никсон екінші мерзімге сайланды. Өзінің инаугурациялық сөзінде Никсон өзінің өкілеттігін бастамас бұрын "Американың рухы түрегіп, шет елдерде соғыс аяқталмайтындай көрінгені және отандық қақтығыстардан күйзелгенін" айтты, бірақ "Біз бүгін осы жерде кездескенде әлемдегі бейбітшіліктің жаңа дәуірінің табалдырығында тұрмыз" деп сұрады және "Біз бұл бейбітшілікті қалай қолданамыз?" Джон Ф. Кеннедидің 1961 жылғы инаугурациялық сөзінде қолданылған сөйлемді қайталай отырып, Никсон: "Өз өмірімізде әрқайсымыз үкімет мен үшін не істейді, бірақ мен өзім үшін не істей аламын?" деп сұрайық деді. Мексикалық боксшы Ромео Аная Панама қаласында WBA чемпионы, Панамалық Энрике Пиндерді жеңіп, батамвейт бойынша әлем чемпионы атанды. Туған жылы: Бельгия королевасы Матильда, 2013 жылдан бері король Филипп пен корольдің әйелі; Уккледе Матильда д'Удекем д'Акоз ретінде.
1973 жылдың 21 қаңтары (жексенбі)
Аэрофлоттың 6263 рейсі 39 жолаушы мен экипажмен бірге, Кеңес Одағының Ресей Федеративтік Социалистік Республикасындағы Пермь халықаралық әуежайына жақындаған кезде қарға ұшып құлады. Пермнен 92 шақырым қашықтықтағы Петухово маңындағы қиыр жерлерге ұшыраған Антонов Ан 24Б ұшағының соққысынан төрт адам ғана қаза тапса, 35 аман қалғандар құтқаруды күтіп жатып мұздап өлді.
1973 жылдың 27 қаңтары (сенбі)
АҚШ-тың Вьетнам соғысына араласуы Париж бейбіт келісімдеріне қол қоюмен аяқталды. Ле Дюк То да, Генри Киссинджер де, солтүстік Вьетнам мен АҚШ үшін келіссөз жүргізгендер, "Соғысты тоқтату және Вьетнамда бейбітшілікті қалпына келтіру туралы келісімге" қол қою үшін қатысқан жоқ. Парижде Солтүстік Вьетнам үкіметі мен Вьетконг делегаттары АҚШ өкілдеріне 555 американдық әскери тұтқындардың тізімін ұсынды, ал АҚШ Оңтүстік Вьетнам үкіметі тұтқындаған 26000 Солтүстік Вьетнам және Вьетконг тұтқындарының тізімін ұсынды. АҚШ Қорғаныс министрлігі 1925 адамның жоғалғанын білген, ал 1370 әскери қызметші "жеке іс-әрекетінде жоғалған" ретінде тұрақты түрде саналады. Атауларды қарағаннан кейін АҚШ Қорғаныс министрлігі өкілі арқылы "бұрынғы әскери тұтқындар тізіміне 56 адам енгізілген" деп мәлімдеді. Түркияның Лос-Анджелестегі консулдықтарының бас консулы мен вице-консулын армян геноцидінен аман қалған 77 жастағы адам өлтірді. 48 жастағы бас консул Мехмет Байдар мен вице-консул Бахадир Демирді 77 жастағы армяндық америкалық Гурген Яникиан 55 жыл бұрын Османдық түріктердің Яникианның 26 отбасын және кем дегенде 600 000 армянды өлтіргеніне кек алу үшін атып өлтірді. Яникан екеуін де Калифорния штатының Санта-Барбара қаласындағы "Билтмор" қонақ үйіне шақырып алып, жаралап, содан кейін әрқайсысын атып өлтіреді. АҚШ-тың қорғаныс министрі Мелвин Р. Лэрд АҚШ қарулы күштерінің барлық ерікті ұйымға айналатынын және АҚШ азаматтарын бұдан былай шақырмайды деп мәлімдеді. Өлген: АҚШ армиясының подполковнигі Уильям Нольде, 43 жаста, Мичиган штатының Маунт-Плезант қаласында, Оңтүстік Вьетнамдағы Ан-Люк қаласында түнгі вьетнамдықтар артиллерия атысынан жергілікті уақыт бойынша кешкі сағат 9:00-де, Парижде келісілген атысты тоқтату күшіне енуінен 11 сағат бұрын қаза тапты. Полковник Нольде Вьетнам соғысында өлген соңғы жауынгер болды .
At Paris, the government of North Vietnam and delegates from the Viet Cong presented U. S. representatives a list of 555 American prisoners of war that it was prepared to release, while the U. S. provided a list of 26,000 North Vietnamese and Viet Cong prisoners that were being held by the South Vietnamese government. The U. S. Department of Defense was aware of 1,925 missing personnel, and 1,370 servicemen would be listed permanently as "missing in action." After reviewing the names, the U. S. Department of Defense said through a spokesman, "there are 56 men that we had previously carried on our list of prisoners of war" who were not on the list provided. The consul general and vice consul of the Turkish consulate in Los Angeles were assassinated by a 77 year old survivor of the Armenian genocide. Consul General Mehmet Baydar, 48, and Vice Consul Bahadir Demir were shot to death by a 77 year old Armenian American, Gourgen Yanikian, in retaliation for the Ottoman Turks murder of 26 members of Yanikian's family and at least 600,000 Armenians more than 55 years earlier. Yanikian lured both men to cottage at the Biltmore Hotel in Santa Barbara, California, wounded them, and then killed each one with a gunshot to the head. Outgoing U. S. Secretary of Defense Melvin R. Laird announced that the United States armed forces would become an all volunteer organization and that no further draft of U. S. citizens would take place. Died: U. S. Army Lieutenant Colonel William Nolde, 43, of Mount Pleasant, Michigan, was killed by North Vietnamese artillery fire at An Lộc in South Vietnam, at 9:00 in the evening local time, 11 hours before the ceasefire agreed upon in Paris took effect. Colonel Nolde became the last combat death in the Vietnam War