Макро вирустары – MS Office сияқты бағдарламалардағы кодтар. Қауіпті файлдармен таралады, антивирустармен анықтау қиын. Қорғалу жолдары туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Компьютерлік вирустар макро тілінде жазылған. Компьютерлік терминологияда макровирус – бұл макро тілінде жазылған вирус: бағдарламалық қосымшаның ішінде орналасқан (мысалы, сөз өңдеушілер мен электрондық кестелер бағдарламаларында) бағдарламалау тілі. Microsoft Office, Excel, PowerPoint сияқты кейбір қосымшалар макробағдарламаларды құжаттарға енгізуге мүмкіндік береді, соның салдарынан құжат ашылғанда макролар автоматты түрде іске қосылады, бұл қауіпті компьютерлік нұсқаулардың таралуына ерекше мүмкіндік жасайды. Электрондық поштадағы күтпеген тіркемелерді ашудың қауіпті болуының бір себебі осы. Көптеген антивирустық бағдарламалар макровирустарды анықтай алады, бірақ макровирустың әрекетін анықтау қиын болуы мүмкін.
Computer virus written in a macro language
In computing terminology, a macro virus is a virus that is written in a macro language: a programming language which is embedded inside a software application (e. g., word processors and spreadsheet applications). Some applications, such as Microsoft Office, Excel, PowerPoint allow macro programs to be embedded in documents such that the macros are run automatically when the document is opened, and this provides a distinct mechanism by which malicious computer instructions can spread. This is one reason it can be dangerous to open unexpected attachments in e mails. Many antivirus programs can detect macro viruses; however, the macro virus' behavior can still be difficult to detect.
Негізгі қағидалар
Макро – бұл кейбір тапсырмаларды автоматтандыруға көмектесетін командалар мен әрекеттердің тізбегі, әдетте өте қысқа және қарапайым бағдарлама. Ол қалай жасалса да, сақталған командаларды орындау үшін оларды түсіндіретін жүйе қажет. Кейбір макро жүйелері жеке бағдарламалар болып табылады, ал басқалары күрделі қосымшалардың (мысалы, сөз өңдегіштердің) құрамына енгізіліп, пайдаланушыларға командалар тізбегін оңай қайталауға немесе әзірлеушілерге қосымшаны жергілікті қажеттіліктерге бейімдеуге мүмкіндік береді.
A macro is a series of commands and actions that helps automating some tasks usually a quite short and simple program. However they are created, they need to be executed by some system which interprets the stored commands. Some macro systems are self contained programs, but others are built into complex applications (for example word processors) to allow users to repeat sequences of commands easily, or to allow developers to tailor the application to local needs.
Операция
Макровирус электрондық пошта тіркемелері, сыртқы құрылғылар, желілер және Интернет арқылы таралуы мүмкін, және оны анықтау өте қиын. Макровирус бар файл ашылғаннан кейін, вирус жүйеге жұқтыруы мүмкін. Белсендірілгеннен кейін, ол басқа құжаттар мен үлгілерге еніп, оларды зақымдай бастайды. Бұл макроның қол жеткізе алатын ресурстарына байланысты жүйенің басқа бөліктерін де бұзуы мүмкін. Жұқтырылған құжаттарды басқа пайдаланушылармен және жүйелермен бөліскенде вирус таралады. Макровирустар пайдаланушының рұқсатынсыз жүйеге бағдарламалық жасақтаманы орнату үшін қолданылған, себебі оларды автоматтандырылған пернелерді басу арқылы Интернеттен бағдарламалық жасақтаманы жүктеу және орнату үшін пайдалануға болады. Дегенмен, мұндай жағдай сирек кездеседі, өйткені вирус жазушы үшін бұл тиімді емес, себебі орнатылған бағдарламалық жасақтама көбінесе пайдаланушылардың назарына ілігіп, жойылады. Макровирус операциялық жүйеге емес, қосымшаға байланысты болғандықтан, мақсатты қосымшаға қол жетімді кез келген операциялық жүйеде жұмыс істейтін компьютерді жұқтыра алады. Атап айтқанда, Microsoft Word Macintosh компьютерлерінде де қол жетімді болғандықтан, Word макровирустары Windows платформаларымен қатар кейбір Mac компьютерлеріне де шабуыл жасай алады. Макровирустың мысалы – 1999 жылдың наурыз айында пайда болған Melissa вирусы. Пайдаланушы Melissa вирусы бар Microsoft Word құжатын ашқанда, оның компьютері жұқтырылады. Вирус сол адамның электрондық пошта тізіміндегі алғашқы 50 адамға электрондық пошта арқылы өзін жібереді. Бұл вирусқа жылдам тарауға мүмкіндік берді. Барлық макровирустарды антивирустық бағдарламалар анықтап шыға бермейді. Электрондық пошта тіркемелерін және басқа құжаттарды ашқанда сақтық таныту, жұқтыру қаупін азайтады. Макровирустардың кең таралғандығына байланысты, Microsoft Office 2007 нұсқасынан бастап, Microsoft макростарды қамтитын Office файлдары үшін "m" әрпімен аяқталатын жеке файл кеңейтімдерін тағайындады, бұл пайдаланушылардың макровирустық файлдарды ашуын болдырмауға бағытталған. Microsoft Office-тің қазіргі нұсқалары интернеттен алынған файлдарда макростарды әдепкі бойынша бұғаттайды, бұл өзгеріс алғаш рет 2022 жылдың сәуір айында енгізілді.
A macro virus can be spread through e mail attachments, removable media, networks and the Internet, and is notoriously difficult to detect. Once a file containing a macro virus is opened, the virus can infect the system. When triggered, it will begin to embed itself in other documents and templates. It may corrupt other parts of the system, depending on what resources a macro in this application can access. When the infected documents are shared with other users and systems, the virus spreads. Macro viruses have been used as a method of installing software on a system without the user's consent, as they can be used to download and install software from the internet through the use of automated key presses. However, this is uncommon as it is usually not fruitful for the virus coder since the installed software is usually noticed and uninstalled by the user. Since a macro virus depends on the application rather than the operating system, it can infect a computer running any operating system to which the targeted application has been ported. In particular, since Microsoft Word is available on Macintosh computers, word macro viruses can attack some Macs in addition to Windows platforms. An example of a macro virus is the Melissa virus which appeared in March 1999. When a user opens a Microsoft Word document containing the Melissa virus, their computer becomes infected. The virus then sends itself by email to the first 50 people in the person's address book. This made the virus replicate at a fast rate. Not all macro viruses are detected by antivirus software. Caution when opening email attachments and other documents decreases the chance of becoming infected. Due to the prevalence of macro viruses, starting with Microsoft Office 2007, Microsoft assigned a separate set of file extensions ending in "m" to Office files containing macros in order to prevent users from opening macro virus infected files that were not intended to contain macros in the first place. Current versions of Microsoft Office block macros by default in files originating from the internet, a change that first appeared in April 2022.