Кіріспе

Жүйенің қызмет ету мерзімін болжау факторлары

Прогнозтық айнымалы – жүйенің денсаулық жағдайымен байланысты өлшенетін немесе бағаланатын, оның қалған пайдалы өмірін болжауға қолданылатын шама. Идеалды прогнозтық айнымалыны оңай өлшеу немесе есептеуге болады, және ол жүйенің техникалық қызмет көрсету немесе алмастыру қажет болғанға дейін қанша уақыт жұмыс істей алатынын дәл бағалайды. Нақты прогнозтық айнымалылар көбінесе белгілі бір дәлсіздікпен белгілі, өлшеу қиын болуы мүмкін, және жүйенің денсаулық жағдайымен байланысы толық болмауы мүмкін. Прогнозтық айнымалыларға мысалдар: көліктің жасы және жүріп өткен қашықтығы – көлік неғұрлым ескі болса және оны неғұрлым көп айдаса, соғұрлым тозуы күтіледі. Бұл прогнозтық айнымалылар пайдалы, бірақ идеалды емес, себебі олар көлікке жасалған техникалық қызмет көрсетудің үлгілілігі, оны қалай айдаған, қандай ауа райында пайдаланған және т.б. сияқты басқа факторларды ескермейді. Дегенмен, оларды өлшеу, түсіну және тексеру оңай, ал көліктің механикалық жағдайын терең талдау қымбатқа түседі, арнайы білімді талап етеді және тексеруге қиындық тудырады.

Климаттық ғылымда

Климат ғылымында бұл термин компьютерлік модельдің физикалық теңдеуді интеграциялау арқылы есептейтін айнымалыны білдіреді, әдетте атмосфералық модельдерде бұрқасындық, дивергенция, температура, беткі қысым және су буының концентрациясы сияқты. Прогноздық деп модель тікелей болжайтын кейбір шамаларға немесе айнымалыларға айтылады, мысалы атмосфералық немесе мұхит модельдеріндегі температура, су буы, тұздылық, тереңдік; яғни модельдің нәтижесі ретінде тікелей алуға болатын айнымалылар. Ал, салыстырмалы ылғалдылық сияқты, модельдің прогноздық айнымалыларынан – температура мен су буынан есептелетін, туынды айнымалылар ретінде бөлек есептеуді қажет ететін басқа айнымалылар да бар.