Кіріспе
Бұл 1965 жылғы саяси оқиғалар тізімі.
This is a list of events in 1965 in politics.
Қаңтар
14 қаңтар Солтүстік Ирландияның премьер-министрі мен Ирландия Республикасының Taoiseach 43 жылдан кейін алғаш рет кездеседі. 20 қаңтар Линдон Б. Джонсон АҚШ президенті қызметіне толық мерзімге кіріседі. 20 қаңтар Индонезия президенті Сукарно Индонезия үкіметінің Біріккен Ұлттар Ұйымынан шығу туралы хабарлайды.
Ақпан
18 ақпан Гамбия Ұлыбританиядан тәуелсіздік алды. 21 ақпан Нью-Йорк қаласында афроамерикалық мұсылман дін қызметкері және адам құқықтары жөніндегі белсенді Малкольм Х қанымен құрбан болды. 23 ақпан Латвиялық ұшқыш, жаппай кісі өлтіруші және бұрынғы нацистік қызметтес Гербертс Кукурс Моссад агенттері тарапынан ресми емес жолмен өлімге кесілді.
Наурыз
7 наурыз, Қанды жексенбі: Алабама штатының 200-ге жуық әскері Сельма, Алабама қаласында 525 азаматтық құқықтарды қорғаушылардың Монтгомери штатының астанасына қарай жасаған шеруіне шабуыл жасады. 8 наурыз АҚШ-тың 3500-дей теңіз жауынгері Оңтүстік Вьетнамның Дананг қаласына келді, осылайша Вьетнамдағы алғашқы американдық жауынгерлік әскері болды. 9 наурыз Мартин Лютер Кинг жетекшілігімен Сельмадан Монтгомериге (Алабама штаты) жасалған екінші шеру, "Теріс сейсенбі" деп аталды, Қанды жексенбі күні болған оқиғаның орнындағы көпірде тоқтады, дұға оқып, Сельмаға қайтып оралды. 16 наурыз Полиция Монтгомериде, Алабама штатында 600 Студенттік зорлық-зомбылықсыз үйлестіру комитетінің шерушілерімен қақтығысты. 17 наурыз Алабама штатының Сельма қаласында 7 және 9 наурыз күндері болған оқиғаларға жауап ретінде президент Линдон Б. Джонсон 1965 жылғы дауыс беру құқығы туралы заңның негізін құрайтын заң жобасын Конгреске жіберді. Заң Сенатта 26 мамырда, Палатада 10 шілдеде қабылданды және президент Джонсон 6 тамызда қол қойды. 18 наурыз АҚШ-тың федералды судьясы SCLC-нің Монтгомериге (Алабама штаты) "әділетсіздікті жою" үшін петиция тапсыруға заңды құқығы бар екенін шешті. 20 наурыз 1965 жылы Үнді-Пакистан соғысы басталды. 22 наурыз Николае Чаушеску бұрынғы көшбасшы Георге Георгиу Деждің сол жылдың басында қайтыс болғаннан кейін Румыния Коммунистік партиясының бірінші хатшысы болды. 23 наурыз Мароккодағы үлкен студенттік демонстрацияға наразылық білдірген халық қосылды, олар полиция мен әскери күшпен таратылды. 25 наурыз Мартин Лютер Кинг және 25 000 азаматтық құқық қорғаушысы Сельмадан (Алабама штаты) Монтгомеридегі астанаға дейінгі 4 күндік шеруді сәтті аяқтады. 30 наурыз 1962 жылғы 12 желтоқсанда қол қойылған екінші ОДЕКА хартасы күшіне енді.
Сәуір
9 сәуір Батыс Германия парламенті нацистік соғыс қылмыстарына қатысты мерзімді ұзартады. 17 сәуір Вьетнам соғысына қарсы студенттердің демократиялық қоғам үшін жасаған алғашқы шеруі Вашингтонға 25 000 наразыны жинады.
24 сәуір 1965 жылғы Ереван демонстрациялары Ереванда армян геноцидін мойындау талабымен басталды. 24 сәуір Доминикан Республикасында, биліктен қуылған президент Хуан Бошқа адал офицерлер мен азаматтар елді басқарып отырған оңшыл хунтаға қарсы тұрып, уақытша үкімет құрды. Қуылған әскери үкіметке адал күштер келесі күні қарсы төңкеріс жасады, содан кейін азаматтық соғыс басталды.
28 сәуір АҚШ әскерлері Доминикан Республикасын басып алды. 29 сәуір Австралия Оңтүстік Вьетнам үкіметін қолдау үшін жаяу әскер батальоны жіберілетінін хабарлады.
April 24 The 1965 Yerevan demonstrations start in Yerevan, demanding recognition of the Armenian genocide. April 24 In the Dominican Republic, officers and civilians loyal to deposed President Juan Bosch against the right wing junta running the country, setting up a provisional government. Forces loyal to the deposed military imposed government stage a countercoup the next day, and civil war breaks out
April 28 U. S. troops occupy the Dominican Republic. April 29 Australia announces that it is sending an infantry battalion to support the South Vietnam government.
Мамыр
1 мамыр Боб Аскин Джек Реншоудың орнына Жаңа Оңтүстік Уэльс премьер-министрі болады. 12 мамыр Батыс Германия мен Израиль дипломатиялық қатынастар орнатады. 22 мамыр Калифорния штатының Беркли қаласындағы бірнеше жүз Вьетнам соғысына қарсы наразылық білдірушілер тағы 19 әскери билетті өртеп, әскери комиссариатқа қарай шеру ұйымдастырады. Линдон Джонсонның суреті ілінеді.
Маусым
10 маусым Вьетнам соғысы – Донг-Шоай шайқасы: Шамамен 1500 Вьетконг Донг-Шоайға минометтен шабуыл жасап, әскери штабы мен оған іргелес қарулы жасақтардың базасын басып алады. 19 маусым Алжирде Хуари Бумедине басқаратын Революциялық кеңес Ахмет Бен Белланы қан төгілмейтін төңкерілген оқиға арқылы биліктен ығыстырады. 20 маусым Алжир полициясы биліктен алынған президент Ахмет Бен Белланы қолдап, наразылық білдіріп көшеге шыққан халықтың демонстрациясын таратып жібереді. 22 маусым Токиода Жапония мен Корея Республикасы арасындағы негізгі қатынастар шарты қол қойылды.
Шілде
1 шілдеде Достастық құрылды. 15 шілдеде Грекия премьер-министрі Георгиос Папандреу мен оның үкіметі король Константин II тарапынан қызметтен босатылды. 26 шілдеде Мальдив аралдары Ұлыбританиядан толық тәуелсіздік алды. 27 шілдеде Эдвард Хит британдық консервативтік партиясының жетекшісі болды. 28 шілдеде АҚШ президенті Линдон Б. Джонсон Оңтүстік Вьетнамдағы АҚШ әскерлерінің санын 75 000-нан 125 000-ға дейін арттыру және ай сайынғы әскерге шақыру санын 17 000-нан 35 000-ға дейін екі еседен астамға көбейту туралы жарлық жариялады. 30 шілдеде АҚШ президенті Линдон Б. Джонсон 1965 жылғы әлеуметтік қамсыздандыру заңына қол қойып, Medicare және Medicaid жүйелерін құрды.
Тамыз
4 тамыз Кук аралдары өз конституциясымен Жаңа Зеландиямен байланысты еркін мемлекетке айналады. 6 тамыз АҚШ президенті Линдон Б. Джонсон 1965 жылғы Дауыс беру құқығы туралы заңға қол қойып, сауаттылықты тексеру және басқа да кемсітуші дауыс беру тәжірибелерін заңсыз деп жариялайды. 9 тамыз Сингапур Малайзиядан бөлініп шығады. 11 тамыз Лос-Анджелесте Уоттс көтерілісі басталып, 34 адамның қаза болуына және 3000-нан астам адамның тұтқындалуына соққаннан кейін 16 тамызда аяқталады. 18 тамыз Вьетнам соғысы – «Старлайт» операциясы: 5500 АҚШ теңіз жаяу әскері Куанг Нгай провинциясындағы Ван Туонг түбегіндегі Вьетконгтың бекінісін жойып, соғыстағы алғашқы ірі американдық құрлықтағы шайқасты өткізеді. 19 тамыз Франкфурттағы Аушвиц процесінің қорытындысы бойынша 66 бұрынғы СС офицері өмір бойына, ал тағы 15-і кішірек жазаға кесіледі. 20 тамыз Нью-Гэмпшир штатының Кин қаласынан шыққан епископальдық семинарияның студенті Джонатан Майрик Дэниелс азаматтық құқықтар қозғалысында жұмыс істеген кезде Алабама штатының Хейнвилл қаласында қаза табады. 31 тамыз Президент Джонсон әскери билеттерді өртеуге 5 жылға дейін бас бостандығынан айыру және 1000 доллар айыппұл салу туралы заңға қол қояды.
Қыркүйек
2 қыркүйек Пакистан әскерлері Кашмирдің үнділік секторына енді, ал үнді әскерлері Лахорға басып кіруге тырысты. 9 қыркүйек БҰҰ Бас хатшысы У Тан Пәкістан президенті Әйүп Ханмен келіссөздер жүргізді. 9 қыркүйек У Тан Біріккен Ұлттар Ұйымына мүшелікке Қытайды ұсынды. 9 қыркүйек АҚШ Тұрғын үй және қала құрылысы департаменті құрылды. 14 қыркүйек Екінші Ватикан соборының төртінші және соңғы сессиясы ашылды. 16 қыркүйек Қытай өз шекара аймағындағы үнділік қауырсындарға наразылық білдірді. 16 қыркүйек Иракта премьер-министр Ариф Абд ар-Разақтың төңкеріс жасау әрекеті сәтсіз аяқталды. 17 қыркүйек Грекия королі Константин II екі жылдық саяси дағдарысты аяқтау үшін премьер-министр Стефанос Стефанопулоспен жаңа үкімет құрды. 18 қыркүйек Кеңес Одағының премьер-министрі Алексей Косыгин Үндістан мен Пәкістан жетекшілерін Кеңес Одағында келіссөздер жүргізуге шақырды. 19 қыркүйек Пакистан күштері Чавинда шайқасында шешуші жеңіске жетіп, үнділік әскердің шабуылын тоқтатып, Сиалкот майданында жағдайды тұрақтандырды. 21 қыркүйек Гамбия, Мальдив және Сингапур Біріккен Ұлттар Ұйымының мүшелері болып қабылданды. 24 қыркүйек Аденнің британдық губернаторы конституцияны жойып, нашар қауіпсіздік жағдайына байланысты протекторатты тікелей басқаруға көшті. 28 қыркүйек Фидель Кастро АҚШ-қа көшкісі келетіннің бәріне рұқсат беретінін жариялады. 30 қыркүйек Индонезия армиясы, генерал Сухартоның басшылығымен, коммунистік төңкеріс әрекетін басып тастады (Жаңа тәртіпке өту және 30 қыркүйек қозғалысы).
24 қаңтар
Уинстон Черчилль, Ұлыбританияның бұрынғы премьер-министрі (1940–1945) және (1951–1955).
21 ақпан
Нью-Йорк қаласында афроамерикалық мұсылман дін қызметкері және адам құқықтары үшін күрескен белсенді Малкольм Х қаныпешене өлтірілді.
11 наурыз
Джеймс Риб, американдық унитариандық-универсалистік министр, пастор және азаматтық құқықтар қозғалысы кезіндегі белсенді. Сельмадан Монтгомериге жасалған науқанға қатысқанда оны ақ нәсілшілдер өлтірді.