Кіріспе

Бағдарламалық жасақтаманы әзірлеу ортасы
Eclipse IDE

Eclipse – компьютерлік бағдарламалауда қолданылатын интеграцияланған даму ортасы (IDE). Ол негізгі жұмыс кеңістігінен және ортаны бейімдеу үшін кеңейтілетін плагиндік жүйеден тұрады. Eclipse Java-ны әзірлеу үшін екінші ең танымал IDE болып табылады және 2016 жылға дейін ең танымал болды. Eclipse негізінен Java тілінде жазылған, ал негізгі мақсаты Java қосымшаларын әзірлеу болып табылады, бірақ плагиндер арқылы басқа бағдарламалау тілдеріндегі қосымшаларды да жасауға болады, олардың ішінде Ada, ABAP, C, C++, C#, Clojure, COBOL, D, Erlang, Fortran, Groovy, Haskell, JavaScript, Julia, Lasso, Lua, NATURAL, Perl, PHP, Prolog, Python, R, Ruby (Ruby on Rails шеңберімен қоса), Rust, Scala және Scheme тілдері бар. Сондай-ақ, оны LaTeX (TeXlipse плагині арқылы) және Mathematica бағдарламалық жасақтамасы үшін құжаттарды әзірлеуге де пайдалануға болады. Даму орталарына Java және Scala үшін Eclipse Java әзірлеу құралдары (JDT), C/C++ үшін Eclipse CDT және PHP үшін Eclipse PDT кіреді. Бастапқы код IBM VisualAge-ден шыққан. Java әзірлеу құралдарын қамтитын Eclipse бағдарламалық жасақтаманы әзірлеу жиынтығы (SDK) Java әзірлеушілеріне арналған. Пайдаланушылар Eclipse Platform үшін жазылған плагиндерді орнату арқылы оның мүмкіндіктерін кеңейте алады, мысалы, басқа бағдарламалау тілдері үшін әзірлеу құралдары жиынтықтарын, сондай-ақ өз плагиндерін жазып, үлестеуге болады. Eclipse 3.0 (2004 жылы шығарылды) нұсқасынан бастап плагиндер OSGi-нің іске асырылуы Equinox-ты қолдана отырып, "жинақтар" ретінде орнатылады және басқарылады. Eclipse SDK – Eclipse Public License шарттарымен шығарылған, бірақ GNU General Public License-пен үйлеспейтін, тегін және ашық кодты бағдарламалық қамтамасыз ету. Бұл GNU Classpath-пен жұмыс істейтін алғашқы IDE-лердің бірі болды және IcedTea ортасында да қатесіз жұмыс істейді.

Тарих

Eclipse Smalltalk-қа негізделген VisualAge интеграцияланған даму ортасы (IDE) өнімдерінің отбасынан туындады. 2001 жылдың қараша айында Eclipse-ті ашық кодты бағдарламалық жасақтама ретінде дамыту мақсатымен консорциум құрылды. Ол кезде IBM компаниясы шамамен 40 миллион доллар инвестиция салған болатын. Алғашқы мүшелері: Borland, IBM, Merant, QNX Software Systems, Rational Software, Red Hat, SuSE, TogetherSoft және WebGain. 2003 жылдың соңына қарай басқарушылардың саны 80-нен асты. 2004 жылдың қаңтар айында Eclipse Foundation құрылды. Eclipse 3.0 (2004 жылдың 21 маусымында жарық көрді) OSGi қызмет платформасының талаптарын жұмыс істеу уақыты архитектурасы ретінде таңдады. Аспаптық есептеулер қауымдастығы 2012 жылдың 26 сәуірінде Eclipse-ті 2011 жылғы ACM бағдарламалық жүйе сыйлығымен марапаттады.

Лицензиялау

Eclipse Public License (EPL) — Eclipse жобаларының негізгі лицензиясы болып табылады. Кейбір жобаларға екі лицензия қажет болуы мүмкін, олар үшін Eclipse тарату лицензиясы (EDL) қолжетімді, алайда бұл лицензияны қолдануға өтініш беру қажет және әрбір жағдай жеке қарастырылады. Eclipse бастапқыда Common Public License бойынша шығарылған, бірақ кейін Eclipse Public License бойынша қайта лицензияланды. Free Software Foundation бұл екі лицензияның да ашық кодты бағдарламалық қамтамасыз ету лицензиялары екенін, бірақ олардың GNU General Public License (GPL) лицензиясымен үйлесімсіз екенін мәлімдеді.

Атауы

Ли Накманның айтуынша, сол кезде IBM-нің Rational бөлімшесінің бас технологиялық қызметкері (2003 жылы құрылған), "Eclipse" атауы (кем дегенде 2001 жылдан бері) Sun Microsystems компаниясымен сөз ойыны емес еді, себебі атау берілген кезде өнімнің басты бәсекелесі Microsoft Visual Studio болды, және Eclipse оны басып озуға тиіс еді. Eclipse-тің әртүрлі нұсқаларына ғылыммен байланысты әртүрлі атаулар берілген. Юпитер планетасының серіктері – Каллисто, Европа және Ганимедтің аттарымен аталатын нұсқалардан кейін, осы серіктерді ашқан Галилейдің атымен нұсқа шықты. Содан кейін грек мифологиясынан Гелиос және жаңбырдың жеті түсінің бірі – Индиго сияқты күнмен байланысты екі атау пайда болды. Одан кейінгі нұсқа, Юнона, үш мағынаға ие: рим мифологиясындағы тұлға, астероид және Юпитер планетасына ұшатын ғарыш кемесі. Кеплер, Луна және Марс астрономия тақырыбын жалғастырды, ал Неон мен Оттегі химиялық элементтер тақырыбын құрады. "Фотон" атауы күнмен байланысты атауларға оралуды білдірді. 2018 жылдан бастап, жаңа бір уақытта шығару стратегиясына сәйкес болу үшін әліпбилік схемадан бас тартылды. Жаңа нұсқалар тоқсан сайынғы шығарылымдарды көрсететін YYYY MM форматында аталады, бастапқы нұсқа 4.9 – 2018 09 деп аталды.

Серверлік платформа

Eclipse Tomcat, GlassFish және көптеген басқа серверлерде әзірлеуді қолдайды және көбінесе қажетті серверді (әзірлеу үшін) IDE-ден тікелей орнату мүмкіндігіне ие. Ол қашықтан түзетуді қолдайды, бұл пайдаланушыға айнымалыларды бақылауға және қосылған серверде іске қосылған бағдарламаның кодын қадамдық түрде қарауға мүмкіндік береді.

Веб-құралдар платформасы

Eclipse Web Tools Platform (WTP) жобасы – Eclipse платформасының веб және Java EE қолданбаларын жасауға арналған құралдармен кеңейтілген нұсқасы. Ол әртүрлі тілдер үшін код және графикалық редакторларды, дамытуды жеңілдетуге арналған шеберлер мен кіріктірілген қолданбаларды, сондай-ақ қолданбаларды орнату, іске қосу және сынауды қолдау үшін құралдар мен API-лерді қамтиды.

Қолданбаның өмірлік циклын басқару

Eclipse-тегі қолданбаның өмірлік циклын басқару (ALM) және тапсырмаларды басқару үшін Mylyn ('/m//aɪ//l//ɪ//n/') деп аталатын қосымша компонент қажет, ол тапсырмаға бағытталған интерфейстің ашық кодты жүзеге асыру болып табылады. Ол тапсырмаға бағытталған интерфейсті ендіретін құралдарға арналған API ұсынады. Бағдарламалық жасақтаманы әзірлеушілерге көптеген әртүрлі тапсырмалармен (мысалы, қателер, мәселелер туралы хабарламалар немесе жаңа мүмкіндіктер) тиімді жұмыс істеуге көмектеседі. Тапсырмалар Mylyn-ге интеграцияланады. Интеграцияланған барлық тапсырмалар үшін Mylyn пайдаланушының әрекеттерін қадағалайды және қолдағы тапсырмаға қатысты ақпаратты анықтауға тырысады. Ол Eclipse интерфейсін осы тапсырма контекстісіне сәйкес ақпаратқа бағыттау үшін пайдаланады. Mylyn Bugzilla, Trac, Redmine, Mantis, JIRA, Unfuddle және GitHub сияқты репозиторийлермен интеграциялана алады. Ол іздеу, прокрутка және навигацияны азайту арқылы өнімділікті арттыруға бағытталған. Тапсырма контекстін нақты көрсету арқылы Mylyn көп тапсырмалылықты, жоспарлауды, бұрынғы жұмысты қайта пайдалануды және тәжірибемен бөлісуді жеңілдетуге арналған. Жобаның атауы миелиннен алынған, ол нейрондардың аксондарын қоршап тұратын электр оқшаулағыш қабаты. Бұл жобаның бастапқы атауы "Mylar" boPET пленка компаниясының тауарлық белгісін қайталады, сондықтан Eclipse Foundation жобаның атын өзгертті.

Ерекшеліктері

Eclipse IDE мүмкіндіктеріне синтаксис бояуы бар мәтін редакторы, код жазуға көмек, кодты толықтыру, кодты қайта құру, «Жылдам түзету» ұсыныстарымен кодты талдау және кодты жөндеу мүмкіндіктері кіреді. OSGi-ге толық қолдаумен қатар, Java 9 нұсқасынан бастап JPMS қолдауы да қосылды. Java компиляторы ескертулерінен өзге, код сапасын және тұрақтылығын арттыру үшін SpotBugs және Sonar сияқты қосымша плагиндерді пайдалануға болады. Ant, Maven, Make және CMake сияқты құрастыру құралдарына қолдау Maven pom.xml форматы арқылы Eclipse-тің бастапқы жоба файл пішімін ауыстыру мүмкіндігін қамтиды.

Баламалық үлестірулер

Eclipse жобасында бірнеше балама таратулар бар.

PHP әзірлеу құралдары

PHP Hypertext Preprocessor (PHP) әзірлеу құралдары жобасы Eclipse платформасы үшін базалық құрылымды ұсынады. Жоба кодты толықтыру, PHP-ны әзірлеу және оны кеңейтуді жеңілдету сияқты барлық даму компоненттерін қамтиды. Ол қолданыстағы Eclipse Web Tools Platform (WTP) және Dynamic Languages Toolkit (DLTK) мүмкіндіктерін пайдаланады.

Android әзірлеу құралдары

Android Development Tools (ADT) 2015 жылы Google Eclipse IDE үшін жасаған плагинін дамытуды тоқтатқаннан кейін, Eclipse қорының Andmore: Development Tools for Android деп аталатын плагинімен алмастырылды. Бұл Android қолданбаларын жасауға арналған біріктірілген ортаны ұсынады. ADT/Andmore Eclipse мүмкіндіктерін кеңейте отырып, дамытушыларға жаңа Android жобаларын құруға, қолданба интерфейсін жасауға, Android Framework API негізінде пакеттерді қосуға, Android SDK құралдарын пайдаланып қолданбаларын түзетуге және қол қойылған (немесе қол қоймаған) apk файлдарын экспорттап, қолданбаларын таратуға мүмкіндік береді. Оны тегін жүктеуге болады. Google-дің ADT-і 2015 жылға дейін Android үшін ресми IDE болды, бірақ оны Eclipse-тің Andmore және ресми Android Studio алмастырды. 2024 жылдың қазіргі күніне дейін жоба тоқтап қалған сияқты көрінеді, 2017 жылдан бері ешқандай жаңалық жоқ.