Кіріспе

Microsoft компаниясының тоқтатылған кіріктірілген операциялық жүйесі Windows Embedded Compact, бұрын Windows Embedded CE, Windows Powered және Windows CE деп аталған, Microsoft компаниясымен мобильді және кіріктірілген құрылғылар үшін әзірленген тоқтатылған операциялық жүйе. Ол Windows Embedded отбасының бір бөлігі болды және қолға ұсталатын ПК, Pocket PC, Auto PC, Windows Mobile, Windows Phone 7 және басқа да бірнеше құрылғылар кластарының негізі болды. Windows Embedded Standard Windows NT негізінде құрылғаннан өзгеше, Windows Embedded Compact ерекше гибрид ядроны қолданады. Microsoft оны түпнұсқа жабдық өндірушілеріне (OEM) лицензиялайды, олар өздерінің пайдаланушы интерфейстерін және тәжірибелерін өзгертіп, жасай алады, ал Windows Embedded Compact мұны іске асыру үшін техникалық базаны ұсынады. Windows Embedded Compact-тің соңғы нұсқасы x86 және ARM процессорларын тікелей тақталық қолдау пакетімен (BSP) қолдайды. MIPS және SHx архитектуралары 7.0 нұсқасына дейін қолдау көрсетілген, ал 7.0 нұсқасы MIPS II архитектурасында жұмыс істей береді. Windows Embedded Compact 2013 – Windows CE-нің соңғы нұсқасы. Ол 2018 жылдың 9 қазанына дейін негізгі қолдауға ие болды, ал кеңейтілген қолдау 2023 жылдың 10 қазанында тоқтатылды; алайда, OEM-дерге лицензия сату 2028 жылға дейін жалғасады.

Ерекшеліктері

Windows CE жадысы аз құрылғылар үшін оңтайландырылған; Windows CE ядросы бір мегабайт жадпен жұмыс істей алады. Құрылғылар көбінесе дискіде сақтаусыз конфигурацияланады және соңғы пайдаланушының кеңейтуіне мүмкіндік бермейтін "жабық" жүйе ретінде конфигурациялануы мүмкін (мысалы, ROM-ға жазылуы мүмкін). Windows CE нақты уақыт операциялық жүйенің анықтамасына сәйкес келеді, детерминистік үзіліс кешігуімен. 3-ші нұсқадан бастап жүйе 256 басымдық деңгейін қолдайды және басымдық инверсиясын шешу үшін басымдық мұрагерлігін пайдаланады. Орындаудың негізгі бірлігі – жіп. Бұл интерфейсті жеңілдетуге және орындалу уақытын жақсартуға көмектеседі. "Pegasus" кодтық атымен әзірленген алғашқы нұсқада Windows сияқты графикалық интерфейс және Microsoft-тың көптеген танымал қолданбалары болды, олардың барлығы сол кездегі ладоньды компьютерлердің кішкентай сақтауы, жадысы және жылдамдығы үшін бейімделген. Содан бері Windows CE компоненттік негіздегі, кіріктірілген, нақты уақыт операциялық жүйесіне айналды. Ол енді тек қолға ұсталатын компьютерлерге ғана бағытталмайды. Көптеген платформалар негізгі Windows CE операциялық жүйесіне негізделген, соның ішінде Microsoft-тың AutoPC, Pocket PC 2000, Pocket PC 2002, Windows Mobile 2003, Windows Mobile 2003 SE, Windows Mobile 5, Windows Mobile 6, Smartphone 2002, Smartphone 2003, Portable Media Center, Zune, Windows Phone 7 және көптеген өнеркәсіптік құрылғылар мен кіріктірілген жүйелер. Windows CE тіпті Sega Dreamcast үшін таңдалған ойындарды және Gizmondo қолға ұсталатын құрылғысының операциялық жүйесін қамтамасыз етті. Windows CE-нің басқа Microsoft операциялық жүйелерінен ерекшелігі – оның көп бөлігі бастапқы код түрінде ұсынылады. Алдымен бастапқы код бірнеше сатушыларға ұсынылды, осылайша олар оны өздерінің жабдықтарына бейімдей алды. Содан кейін Platform Builder (Windows CE операциялық жүйесінің бейнесін жасау және интеграциялауға арналған біріктірілген орта, немесе CE негізіндегі операциялық жүйелерді жекелендіру) сияқты өнімдер бастапқы код түрінде бірнеше компоненттерді жалпы жұртшылыққа ұсынды. Дегенмен, нақты жабдық ортасына бейімделуді қажет етпейтін бірқатар негізгі компоненттер (процессор отбасынан басқа) әлі де тек бинарлық түрде таралды. Windows CE 2.11 консольді және Windows CE нұсқасын қолдайтын алғашқы кіріктірілген Windows нұсқасы болды.

Visual Studio-ның атауы

Microsoft Visual Studio 2012, 2013 және 2015 Windows Embedded Compact 2013 үшін қолданбаларды және Platform Builder әзірлеуін қолдайды. Microsoft Visual Studio 2008 және одан бұрынғы нұсқалары Windows CE/Windows Mobile ескі нұсқаларына арналған жобаларды қолдайды, олар эмулятор ретінде немесе кабель арқылы нақты мобильді құрылғыға қосылып, орындалатын бағдарламалар мен платформалық бейнелерді құрайды. CE бағдарламасын әзірлеу үшін мобильді құрылғы міндетті емес. NET Compact Framework C# және Visual Basic (.NET) тілдеріндегі жобалармен NET Framework-тің бір бөлігін қолдайды, бірақ басқарылатын C++ тілін қолдамайды. NET Compact Framework-ті пайдаланатын "басқарылатын" қолданбаларға 8 МБ немесе одан да көп жадысы бар құрылғылар қажет, ал басқарылмайтын қолданбалар кішкентай құрылғыларда да сәтті жұмыс істей алады. Visual Studio 2010-да Windows Phone Developer Tools кеңейтім ретінде қолданылады, бұл Windows Phone 7 қолданбаларын Visual Studio ішінде жобалауға және сынауға мүмкіндік береді.

Паскаль мен Лазарды босату

Free Pascal 2.2.0 нұсқасында Windows CE портын ARM және x86 архитектураларын қолдайтын етіп енгізді. Кейіннен Windows CE жүйелік файлдары Free Pascal негізіндегі жылдам қолданба жасау (RAD) құралы Lazarus-пен пайдалануға аударылды. Windows CE қолданбалары Lazarus интеграцияланған даму ортасында (IDE) жобаланып, кодталады және сәйкес кросс-компилятор арқылы құрастырылады.

Платформаны жасаушы

Бұл бағдарламалау құралы платформаны (BSP + Kernel), құрылғы драйверлерін (ортақ бастапқы код немесе тапсырыс бойынша жасалған) және қосымшаларды құруға арналған. Бұл жүйені іске қосу үшін қажеттінің бәрін бір жерден табуға мүмкіндік береді. Сондай-ақ, Platform Builder мақсатты микропроцессор үшін (SuperH, x86, MIPS, ARM және т.б.) бағдарламалық жасақтаманы дамыту жиынтығын (SDK) экспорттауға қолданылады, оны төменде аталған басқа да құралдар жиынтығымен бірге пайдалануға болады.

Басқалар

Embedded Microsoft Visual C++ (eVC) – Windows CE үшін енгізілген қосымшаларды әзірлеуге арналған құрал. Оны Platform Builder-ден экспортталған SDK немесе Platform Builder-дің Platform Manager қосылымын пайдалану арқылы жеке қолдануға болады. CeGcc жобасы GNU C, GNU C++ және Windows CE-ге бағытталған binutils сияқты GNU әзірлеу құралдарын ұсынады; MinGW негізіндегі стандартты Windows CE платформасы SDK-сі және POSIX жүйелерінен бағдарламаларды көшіруге оңайырақ болуы мүмкін newlib негізіндегі SDK-дан таңдау үшін 2 SDK бар. CodeGear Delphi Prism Visual Studio-да жұмыс істейді, сондай-ақ .NET Compact Framework-ті қолдайды, осылайша мобильді қосымшаларды әзірлеуге пайдалануға болады. Ол RemObjects Software жасаған Oxygene компиляторын қолданады, ол .NET, .NET Compact Framework және Mono платформаларын мақсат етеді. Оның командалық жол компиляторы тегін қолжетімді. Basic4ppc – Embedded Visual Basic-ке ұқсас бағдарламалау тілі, .NET Compact Framework-ті мақсат етеді және Windows CE және Windows Mobile құрылғыларын қолдайды. GLBasic – Windows CE және Windows Mobile сияқты көптеген платформаларға компиляцияланатын BASIC диалектісін оңай үйренуге және пайдалануға болады. Оны C/C++ кодын жазу арқылы кеңейтуге болады. LabVIEW – графикалық бағдарламалау тілі, көптеген платформаларды, соның ішінде Windows CE-ді қолдайды. MortScript – GPS әуесқойлары арасында танымал, жартылай стандартты, өте жеңіл, автоматтандыру SDK. Өз тілінде жазылған скрипттерді пайдаланады, синтаксисі VBScript немесе JScript-тен өзгеше. AutoHotkey – Windows CE үшін қолжетімді, ашық бастапқы кодты макрос жасау және автоматтандыру бағдарламалық қамтамасыз етуінің порты. Ол жүйелер сарапшысы Джонатан Максиан Тимканг әзірлеген макростар мен қарапайым графикалық интерфейсті құруға мүмкіндік береді.

Windows Mobile, Pocket PC және смартфонмен байланысы

Windows CE, Windows Mobile және Pocket PC жиі бір-бірін алмастырып қолданылады, себебі олардың ортақ бастауы бар. Бірақ бұл тәсіл толыққанды дұрыс емес. Windows CE – бірнеше құрылғылар кластарының негізі болып табылатын модулдік/компоненттік операциялық жүйе. Осы модульдердің кейбіреулері басқа компоненттер мүмкіндіктерінің бір бөлігін ұсынады (мысалы, терезелерді қолдау деңгейінің өзгешелігі; DCOM-мен COM арасындағы айырмашылық), ал кейбіреулері бөлек (растрлік немесе TrueType қаріптерінің қолдауы), тағы басқалары басқа компонентке қосымша мүмкіндіктер қосады. Әркімге осы компоненттердің барлығын және жеке платформаны жасауға қажетті құралдар жиынтығын (Платформа құрастырушы) сатып алу мүмкіндігі бар. Excel Mobile (бұрын Pocket Excel) сияқты бағдарламалар осы жиынтыққа кірмейді. Дегенмен, Pocket Word-тің ескі нұсқасы және басқа да бірнеше ескі бағдарламалар мысал ретінде қосылған. Windows Mobile – Windows CE негізінде құрылған платформалардың жиынтығы ретінде ең жақсы сипатталады. Қазіргі таңдағы Windows Mobile компаниясының үш негізгі платформасы: Pocket PC (қазір Windows Mobile Classic), Smartphone (Windows Mobile Standard) және Pocket PC Phone Edition (Windows Mobile Professional). Әрбір платформа Windows CE компоненттерінің әртүрлі бөліктерін пайдаланады, сондай-ақ оларға сәйкес құрылғылар үшін қосымша мүмкіндіктер мен бағдарламаларды қамтиды. Pocket PC және Windows Mobile – Microsoft анықтаған, жалпы PDA пайдалануға арналған арнайы платформалар, олар Microsoft анықтаған бағдарламалық және аппараттық талаптардың минималды жиынтығынан (Professional Edition, Premium Edition) тұрады. Pocket PC құрылғысын өндіру ережелері, Windows CE негізіндегі платформаны өндіру ережелерінен қатаңырақ. Pocket PC-нің ерекшеліктері – негізгі пайдаланушы интерфейсі ретінде сенсорлық экран және оның өте ыңғайлы көлемі. CE 3.0 – Pocket PC 2000 және Pocket PC 2002 платформаларының негізі. CE 3.0-дың жаңа нұсқасы – CE.net. Smartphone платформасы – ұялы телефондар үшін жасалған, көптеген мүмкіндіктерге ие операциялық жүйе және интерфейс. SmartPhone бизнес қолданушыларына электрондық пошта сияқты өнімділік мүмкіндіктерін, ал тұтынушыларға мультимедиа мүмкіндіктерін ұсынады. SmartPhone интерфейсі джойстикпен басқаруға және PhonePad енгізуіне көп көңіл бөледі. SmartPhone құрылғылары сенсорлық экран интерфейсімен жабдықталмайды. SmartPhone құрылғылары көбінесе басқа ұялы телефондардың дизайнына ұқсас, ал Phone Edition құрылғылары үлкен дисплейі бар PDA дизайнын қолданады.