Кіріспе

Шелтер-Айленд – АҚШ, Нью-Йорк штатының Саффолк округінде, Лонг-Айлендтің шығыс жағында орналасқан қала. 2020 жылғы АҚШ халық санауы бойынша халық саны 3 253 адамды құрады.

География

Shelter Island Лонг-Айлендтің Солтүстік және Оңтүстік салаларының арасында жатыр. Ол үш жағынан Shelter Island Sound және төртінші жағынан Gardiners Bay шығалағымен қоршалған. Гринпорттан солтүстікке (шамамен сегіз минуттық сапар) немесе Норт-Хейвеннен оңтүстікке (шамамен бес минуттық сапар) пароммен жетуге болады. Екі паром қатынасы аралынан өтетін Нью-Йорк штатының 114-ші тас жолымен байланыстырылған. Shelter Island-тың ауданы шамамен құрайды. Көптеген кең аумақтар қорғалатын батпақты жерлер, табиғат қорығы болып табылады. Аралдың үштен бірі табиғатты қорғау қорына тиесілі, ол жабайы күйде сақтау үшін арналған. Қорғау аумағында 1,5 мильден (2 км) 11 мильге (18 км) дейін ұзындығы бар төрт табиғат және құс бақылау жолы, сондай-ақ көзі нашар адамдар үшін қол жетімді Брайль әрпімен жазылған жол бар. АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, Shelter Island-тың жалпы ауданы 28,7 шаршы миль (74 км2), оның ішінде 12,2 шаршы миль (32 км2) құрлық, ал 16,5 шаршы миль (43 км2) (57,49%) су алабын құрайды.

Демография

2000 жылғы санақ бойынша қалада 2228 адам, 996 үй шаруашылығы және 656 отбасы тұрды. Алайда, жаз айларында халық саны 8000-нан асып кетуі мүмкін. Халық тығыздығы құрады. 2370 тұрғын үйдің орташа тығыздығы болды. Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 96,32% ақ нәсілді, 0,72% қара немесе афроамерикалық, 0,04% американдық индейлер, 0,49% азиялық, 0,09% басқа нәсілдерден және 2,33% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 2,38% құрады. 996 үй шаруашылығының ішінде 20,3% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрды, 56,1% заңды некеде тұратын жұбайлар, 7,2% әйел басқаратын үй шаруашылығы, ал 34,1% отбасы емес. Барлық үй шаруашылығының 28,8% жеке адамдардан тұрды, ал 17,8% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз тұратын адамдардан құралды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,24 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,75 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 18 жасқа дейінгілер 18,1%, 18-24 жас аралығындағылар 4,0%, 25-44 жас аралығындағылар 20,1%, 45-64 жас аралығындағылар 29,1% және 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер 28,6%. Орташа жас 49 жасқа тең. Әр 100 әйелге 91,9 еркек шақ келді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 90,8 еркек шақ келді. Үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 53 011 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 63 750 доллар болды. Ер адамдардың орташа табысы 41 508 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 36 316 долларды құрады. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 30 346 доллар болды. Отбасылардың 4,7% және халықтың 7,7% кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 14,0% және 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендердің 1,4% кірді.

Ауылдар (инкорпорированные)

Деринг шығанағы, аралдың солтүстік бөлігінде.

Көршіліктер (құрамына кірмеген)

Harbor View, аралдың батыс жағында орналасқан, Батыс Нек шығайнағына қарап тұрады және 1950 жылдардан бері салынған үйлерден құралған. Бұл жер бұрын "Cackle Hill" деп аталған ірі жұмыртқа шаруашылығының бір бөлігі болған, мұнда екі үй болған. Біріншісі – қазіргі Harbor View қауымдастығының жанында 17 акр жерді алып жатқан сарай. Екіншісі, кішкентай шаруашылық үйі, Cackle Bluff төбесінде тұрған және қауымдастықты дамыту алдында бұзылған. Шаруашылықта тауық және лима бұршағы өсірілген. Тұрғындары: Бастапқы құрылысшылардың бірнеше баласы әлі де осы маңайда үйлерге немесе жерлерге ие. Бұл аудан ертедегі квир (LGBTQ+) құқық қозғалысы үшін маңызды орын болған. Ауданның алғашқы тұрғындарының көпшілігі квир құқықтарын қорғаушылар болған, олардың көпшілігі АИТС эпидемиясы кезінде қайтыс болды. Shelter Island, Shelter Island поселкесі, аралдың оңтүстік жағында орналасқан. Shelter Island Heights, аралдың солтүстік жағында. Heights 1800 жылдардың соңында методист лагері ретінде дамыған. Жеке меншік қауымдастық, оны Shelter Island Heights мүліктік иелері корпорациясы басқарады, ол жолдарға және Солтүстік паром компаниясына ие. 1993 жылы Heights тарихи аудан ретінде Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілді. Виктория стиліндегі архитектураға 141 ғимарат және бір құрылыс кіреді. Silver Beach, аралдың оңтүстік-батыс жағындағы жарым аралда орналасқан, батыста Peconic шығанағына және шығыста West Neck шығайнағына қарап тұрады. Silver Beach үй иелері қауымдастығының мүшелері бірлесіп, 18 акрлық орманды қорық сияқты бірнеше үлкен учаскелерге ие, ол құстарды қорғау үшін пайдаланылады және Shell Beach-ке жол ашады, онда құбырлы плисканың (Piping Plover) үлкен, қорғалған ұялау орны бар. Silver Beach-тің дамуы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін басталды, көптеген үйлер сол кездегі шағын коттедждер, бірақ кейбіреулері кеңейтілген. Westmoreland, аралдың батыс жағында, жеке демалыс лагері ретінде салынған. Бұл аралдағы сирек қалған ат шаруашылықтарының бірі және жеке әуежай бар. Нью-Йорк штатының бұрынғы губернаторы Хью Кэридің үйі Westmoreland-та, сондай-ақ комедия актері Луи С.К.-нің жазғы үйі орналасқан. Nostrand Parkway аралдың батыс жағалауымен, Peconic шығанағының ашық суларына қарай созылады. Онда 1800 жылдардың соңында Батыс Нек Паркі деп аталған дамуға қатысты бірнеше ескі үйлер бар. Басты жол, Nostrand Parkway, Батыс Нек Паркін дамытқан адамның атымен аталған.

Тарих

Бұл аралда бұрыннан-ақ Лонг-Айленд бұғазының солтүстігінде тұрған халықтарға жақын жергілікті тайпалар мекендеген. Еуропалықтармен алғашқы кездесу кезінде аралды Манхансет тайпасы мекендеген, олар алгонкин тілінде сөйлейтін және Пеквот және Жаңа Англияның басқа алгонкин тайпаларымен туыс болған. Манхансет индейлері аралды бастапқыда "Аралдармен қоршалған арал" деп атаған, бұл атаудың мағынасы осылай аударылады.

Shelter Island Heights құрылды

Shelter Island Heights 1871 жылы Бруклин бизнесмендерінің бір тобы Фредерик Чейз иелігін сатып алып, осы мақсат үшін пайдаланғаннан кейін, лагерьлік жиналыстарға арналған жазғы курорт ретінде дамыды. Оны Методист Епископтық шіркеуінің Shelter Island Grove және Camp Meeting қауымдастығы құрды. Сегіз жыл бойы лагерьдегі жиналыстар Джеймспортқа көшірілгенге дейін аралда өтті. Осы кезеңде Роберт Моррис Коупленд 1875 жылы салынған Union Chapel-ді жобалады. 1984 жылы ол Ұлттық тарихи орындар тізіміне (NRHP) енгізілді. Shelter Island Heights Copeland-тің жоспарланған дамуы болды. Үйлер классикалық американдық стильде салынды: Stick Eastlake, Queen Anne және Colonial Revival. 1872 жылдан 1880 жылға дейінгі сегіз жыл ішінде, лагерьдегі жиналыстар өткен кезде, Хайтс ауданында 70-ке жуық жазғы коттедж салынды. 1890 жылға қарай аудан архитектуралық тұрғыдан қалыптасты, содан бері тұрғын үйлер көп өзгерген жоқ. Shelter Island Heights 1993 жылы NRHP және Нью-Йорк штатының тарихи орындар тізімінде тарихи аудан ретінде тіркелді. 20-шы ғасырдың басында аралда балық өңдеу заводтары әлі де жұмыс істеді. Біреуі Бернс-роудтың соңында, екіншісі – қазіргі Тутхилл-роудтың жанындағы Big Ram Island-та орналасқан. Кейбір жазғы демалушылар Нью-Йорк қаласынан кемемен келді. White Hill Shelter Island Heights-тағы Солтүстік паромнан жоғары орналасқан. Онда Prospect Hotel салынды. Өртеніп кеткеннен кейін қайта салынды, бірақ 1942 жылы тағы да өртеніп қирады. Бүгінде бұл жерде қалалық саябақ орналасқан.

1900 жылдан кейінгі өсім

Франсис Марион Смит (1846–1931) тау-кен өнеркәсібіндегі табыстары үшін «Боракс королі» деп танымал болды. Смит отбасымен бірге 1892 жылы аралда үй сатып алды. Ол үйді 30-дан астам бөлмеге дейін кеңейтіп, Presdeleau («су жағасында» деген мағына беретін француз тілінде) деп атады. 1906 жылға қарай ол аралдың оңтүстік жағындағыдан да көп жерге ие болды. Смит шығанағы мен Смит көшесі оның құрметіне аталды. Смит Калифорниядан елендерді әкеліп, өз «елендер паркінде» аң аулау үшін пайдаланды; олардың ұрпақтары әлі де аралдың кейбір аймақтарында кездеседі. Оның иелігінің қалдықтары – темір бетоннан жасалған тіреу қабырғалары және 1898 жылы Эрнест Л. Рэнсом салған «жапондық» стильдегі жаяу көпір, ол Меркл көшесінің артында орналасқан. 19 ғасырда Шелтер аралында мүлігі болған тағы бір миллионер – Артемас Уорд (1848–1925), бұқаралық жарнаманың алғашқы қадамдарын жасаған адам. Уорд Нью-Йорк қаласының жоғары орналасқан пойыздарында, метросында және трамвайларындағы барлық жарнаманы монополиялап, миллиондаған доллар тапқан. Уордтың аралдың оңтүстік жағында үлкен мүлігі болды. Уорд өзінің бес атасы, американдық революциялық соғыстағы қолбасшы генерал-майор Артемас Уордтың (1727–1800) өмірбаянын жазды. Жылдар бойы сот ісіне тартылғаннан кейін, Уордтың аралдың Шорвуд айманындағы бастапқы иелігінің қалдықтары (мұнда сарай, ресми итальян бағы және бетонды су мұнарасы бар) жаңартылды. Сарай жағдайында, ол бұрынғы түріне келтіру үшін жартылай «демонтаждалды». Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін аралдағы даму баяулады. 1920 жылдары жазғы лагерьлер ашылды, оның ішінде Rocky Point Road-та орналасқан Біріккен методист шіркеуінің лагері және демалыс орталығы – Camp Quinipet. Вест-Нек-Харборда Альберт және Фред Дикерсон қазіргі Монклер колониясы деп аталатын жерге үйлер салды. Silver Beach, Ram Island және Hilo Farms-та да үйлер салынды. Ұлы депрессиядан кейін кейбір жазғы коттедждер тасталып, шіруге берілді. Қалпына келтіру процесі баяу болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ғана жазғы демалысқа келгендердің саны көбейе бастады. 1950 жылдары аралдағы фермерлер кооперативі лима бұршағын өсірді. Бұл Шелтер аралындағы коммерциялық егіншіліктің соңғысы болды. 1960 және 1970 жылдары Shelter Island-ке жыл бойы тұратын отбасылар көбейе бастады. Джерардтар отбасы Сахемнің мойнындағы мүлікті иеленді, ол 200 жылдан астам уақыт бойы Николл отбасына, кейін қаржыгер Отто Канға тиесілі болған. 1980 жылдың қаңтарында жерді Табиғатты қорғау қоры сатып алды, оны мәңгілікке табиғи парк ретінде сақтау мақсатында; орманды сатып алу үшін қажетті қаражаттың жартысы аралда Mashomack қорығын құру үшін жиналды. Shelter Island-та әлі де Америка революциясы кезінде осы жерде тұрған отбасылардың ұрпақтары бар көптеген тұрғындар бар. Кейбір жазғы демалысқа келгендердің бес буындық тарихы бар.

Үкімет және саясат

1996 жылғы президенттік сайлауда Лонг-Айленд аймағындағы Боб Доулға дауыс берген жалғыз елді мекен осы қала болды. Бірақ 2004 жылы Джон Керри жақындағы тарихта алғаш рет "Шелтер Айленд" қаласында демократтардың жеңісін қамтамасыз етті, алайда ол төрт жыл бұрынғы сайлауда Ал Гор алған дауыс санына жете алмады. "Шелтер Айленд" қаласы Демократиялық партияның қатарынан бірнеше жеңісін көрді; 2008 және 2012 жылдары Барак Обама "Шелтер Айленд" қаласынан жеңіске жетті, 2016 жылғы президенттік сайлауда Хиллари Клинтон "Шелтер Айленд" қаласынан жеңіске жетті, ал соңғы сайлауда, 2020 жылғы президенттік сайлауда "Шелтер Айленд" қаласы Джо Байденге дауыс берді.