Кіріспе
Лоди (['loʊdaɪ] Лодай) – АҚШ-тың Висконсин штатындағы Колумбия округіне қарасты қала. 2022 жылғы АҚШ халық санағы бойынша халық саны 3 209 адамды құрайды. Лоди Мэдисон қалалық статистикалық аймағының бір бөлігі.
Lodi ('/l//oʊ//.//d//aɪ/ LOHdye) is a city in Columbia County, Wisconsin, United States. The population was 3,209 at the 2022 United States census. Lodi is part of the Madison Metropolitan Statistical Area.
Тарих
Лоди қаласының көркейтілген аймағы алғашқы қоныс салушылар Марстон мен Джордж Бартоломей 1845 жылы келгенге дейін ұзақ жылдар бойы Америка үндістерінің мекені болған. 1846 жылы Плезант-Вэлли учаскесін құрған округтік үкімет құрылды. Лоди қаласы 1849 жылы құрылды. Исаак Палмер 1846 жылы Висконсин территориясының Плезант-Вэлли учаскесінде Лоди ауылын негіздеді. Ол оны Италиядағы Лоди қаласының құрметіне атады. Палмер осы мұздық аңғарды су энергиясының мүмкіндіктеріне байланысты ауыл орны ретінде таңдады. Сол жылы Спринг-Крикте ағаш өңдеу тісті машинасы жұмыс істеді, ал 1850 жылы астық тісті машинасы салынды.
География
Лоди (43.314296, −89.530994) координаталарында орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 1.77 шаршы миль (5 км²), оның барлығы құрлық. Лоди батпағынан басталып, Лоди қаласының ортасынан өтіп, Висконсин көліне құятын Спринг Крик – жергілікті бұлақ суларымен толыған қоңыр форель өзені. Өзеннің бір бөлігі қыста мұздамайды, сондықтан қоңыр форель мен су құстары, әсіресе қаз тұрғындары үшін қоректену орыны болып табылады. Лоди қаласы Спринг Крик өзенінде тұратын қазды, тұрғындары "Сюзи қаз" деп атаған, өздерінің талсманы ретінде қабылдаған. Қала Лоди ауданымен толық қоршалған.
2010 жылғы санақ
2010 жылғы халық санағы бойынша қалада 3050 адам, 1224 шаруашылық және 796 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 1272 тұрғын үйден орташа есеппен құралды. Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 96,3% ақ нәсілді, 0,3% афроамерикалық, 0,5% американдық индейлер, 1,0% азиялық, 0,1% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,8% басқа нәсілдер және 1,0% екі немесе одан көп нәсілдің өкілдері. Кез келген нәсілге жататын халықтың 2,0% -ы испан немесе латын американдықтарды құрады. 1224 шаруашылықтың 34,0% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 49,3% -ы бірге тұратын жұбайлар, 10,8% -ы күйеуі жоқ әйелдер, 5,0% -ы әйелі жоқ ерлер, ал 35,0% -ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 30,2% жеке адамдардан тұрады, ал 13,6% -ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрады. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,44 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,04 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 40,4 жасқа тең. Тұрғындардың 26,4% -ы 18 жасқа дейін, 6,6% -ы 18 мен 24 жас аралығында, 24,3% -ы 25 пен 44 жас аралығында, 27,2% -ы 45 пен 64 жас аралығында, ал 15,5% -ы 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 48,9% ер адам және 51,1% әйел адам.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы санақ бойынша қалада 2882 адам, 1141 үй шаруашылығы және 745 отбасы тұрды. Халық тығыздығы бір шаршы мильге 2008,6 адам (778,1/км²) құрады. Тұрғын үй бірліктерінің орташа тығыздығы 835,7 бірлік бір шаршы мильге (323,7/км²) тең болды, барлығы 1199 тұрғын үй болды. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 98,27% ақ нәсілді, 0,17% қара немесе афроамерикалық, 0,28% американдық индейлер, 0,24% азиялық, 0,03% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,31% басқа нәсілдер және 0,69% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 1,01% испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 1141 үй шаруашылығының ішінде 35,1%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 53,3%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 8,7%-ында күйеуі жоқ әйелдер, ал 34,7%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 28,8%-ы жеке адамдардан тұрды, ал 14,2%-ында 65 жасқа толған және жалғыз тұратын адамдар бар. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,44 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,03 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 18 жасқа дейінгілер 26,6%, 18-24 жас аралығындағылар 5,8%, 25-44 жас аралығындағылар 31,9%, 45-64 жас аралығындағылар 20,2% және 65 жасқа жоғарылар 15,4%. Орташа жас 36 жас болды. Әр 100 әйелге 90,2 еркек шақ келді. 18 жасқа және одан жоғары әйелдердің әр 100-іне 88,0 еркек шақ келді. Қала бойынша үй шаруашылығының орташа табысы 51 357 доллар, ал отбасының орташа табысы 57 763 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 37 049 доллар, ал әйелдердің 27 063 доллар болды. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 23 546 долларға тең. Халықтың шамамен 1,6%-ы және отбасылардың 2,7%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 1,4%-ы және 65 жасқа жоғарылардың 9,5%-ы. 2018 жылы Лоди тұрғындарының орташа үй шаруашылығының табысы 72 944 долларды құрады. Лоди үй шаруашылықтарының табысы Шорвуд үй шаруашылықтарынан (72 903 доллар) және Ваукау үй шаруашылықтарынан (72 917 доллар) сәл жоғары болды. Дегенмен, Лоди тұрғындарының 7,0%-ы кедейлікте өмір сүреді.
Қазғы Сюзи
Сузи қаз 1948 жылдан бері қаланың ресми талисманы болып табылады. Лоди қаласының орталығындағы Висконсин тас жолының 113-шы нөміріндегі шағын өзен жағасындағы саябақта келушілер жабайы қаздарға тамақтандыру үшін автоматтан құрғатылған жүгері сатып ала алады. Алайда, бұл автоматтары уақыт өте қолданыстан шығып қалды. Осы аймақта бұрынғы Лоди тұрғыны Энгл Кнерзердің есімі жазылған кішкентай тас себет орналасқан, және әр жыл сайын сол себетке қаз ұя салады. 1948 жылы алғаш рет сол жерге қоныстанған қазды полиция бастығының немересі "Сузи" деп атады. Жыл сайын "Сузи қаз күні" мерекесі тойланады, оның ең қызықты бөлігі – резеңке қаз жарысы. Қатысушылар кішкентай резеңке қазға ақы төлейді. Мыңдаған қаз өзенге жіберіліп, финиш сызығына қарай "жарысады", ал жеңімпаздар олардың келген орнына қарай жүлделермен марапатталады. Күнді мерекелеуге шеру, Гуарес паркіндегі іс-шаралар, Бас көшеде және Гуарес паркінде шашлык сататын орындар, сондай-ақ паркте сыра бағы кіреді.
Лоди ауыл шаруашылығы жәрмеңкесі
Лоди – Висконсин штатындағы өз жәрмеңкесі бар үш қаланың бірі. Бұл тегін жәрмеңке шілде айының бірінші жұмасында басталып, жексенбіге дейін жалғасады. Көрмеге мал бағалау, мектептік өнер туындылары, нан пісіру сайыстары және жергілікті ұйымдардың көрме стендтері кіреді. Карнавалдық көңіл көтерулер мен ойындар ұйымдастырылған. Тартылыс ошақтарына трактор тарту, қирату дербиі, тікелей музыкамен сыра бағы және жоғары мектеп түлектерінің софтбол турнирі кіреді. 2015 жылы Лоди ауыл шаруашылық жәрмеңкесі 150 жылдығын тойлады, осы мерекеге арналған шара бір күнге ұзартылды.
Мұз дәуірі жолы
Лодди арқылы Мұз дәуірі ұлттық көрікті жолының бір бөлігі өтеді. Аймақтағы жолдың ең ұзын бөлігі шамамен 6,2 мильді құрайды. Ол Робертсон жол бастамасынан басталады, Лодидің оңтүстігінде, 60 батыс тас жолынан Лоди Спрингфилд жолынан. Жолдың бірнеше басқа бөлімдері Лодиде немесе оның жанында орналасқан, соның ішінде Ловеринг пен J тас жолының қиылысында 1,3 мильдік бөлім және Висконсин көліндегі Colsac III паромнан солтүстікке қарай 21 мильдік бөлім.
Әуежай
Лоди Лейкленд әуежайы (FAA ID 9WN5) қала орталығынан солтүстікке қарай 1.6 шақырым (1 миль) қашықтықта орналасқан, мемлекеттік меншіктегі жалпы авиациялық әуежай. Әуежай Лоди қаласына тиесілі және жергілікті ұйым тарапынан басқарылады.
Темір жол
Висконсин және Оңтүстік (маркасы WSOR) темір жолы қаладан өтіп, Барабу мен Ридсбургке солтүстікке, ал Дейн, Ваунаки және Мэдисонға оңтүстікке қарай бағыт алады. Бұл темір жол бөлігі бұрын CNW магистралі болған, 1872 жылы Лодиге жеткен және 1873 жылы толық құрылысы аяқталған. Ол Милуоки мен Фонд-Дю-Лакты байланыстырды, ал қалааралық саяхат C&NW арқылы арадағы қалаларда жүзеге асырылды. Бастапқыда екі жол салынған, бірақ бүгінгі күні осы бағыттағы көптеген жерлерде тек біреуі ғана сақталған. 1995 жылы CNW-мен біріккеннен кейін ол қысқа мерзімге Union Pacific Railroad-қа тиесілі болды, ал 1996 жылы Висконсин мен Оңтүстік Мэдисон аймағындағы бұрынғы CNW желісіне құқықтарды беру туралы келісімге қол қойды. Қазіргі кезде желі Лоди арқылы Мэдисоннан Ридсбургке дейін созылады, ал осы бағытта жүретін пойыздар L463 деп белгіленеді. Бұрынғы Union Pacific және Burlington Northern локомотивтері, қазір WSOR-ға тиесілі, әлі де аймақта кездеседі, бірақ көпшілігі қайта боялған. Темір жолдың алғашқы жылдарында Лодиде пойыздар сумен және отынмен толықтырылатын, жүк пен жолаушыларды қабылдап-жіберетін және телеграмма жібере алатын депо болған. Депо мен жанындағы жемшөп зауыты көп бұрын қиратылған, бірақ оның негізі мен платформасы Чирч-стрит пен Саук-стрит арасындағы өтпел жерде сақталған, ал олардың орнында бос жатқан жер қалған. Lodi Canning Company компаниясы әлі де негізінен консервіленген көкөністер мен өсімдік өнімдерінен тұратын жүктерді тасымалдауға қабілетті. Зауыттың қосымша жолында рельстерді жөндеуге арналған жабдықтар, мысалы, тығыздағыш машиналар мен вагондар сақталады.