Кіріспе

Джефферсон – АҚШ-тың Висконсин штатындағы Джефферсон округінің қаласы, сонымен қатар округ орталығы. Ол Рок және Кроуфиш өзендерінің қосылған жерінде орналасқан. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 7 793 адамды құрайды. Қаланың бір бөлігі Джефферсон ауданымен шектеседі.

Тарих

Джефферсонның орналасқан жері Рок өзені ұсынған су қуаты мен көлік мүмкіндіктерін пайдалану үшін таңдалды. 1839 жылы бұл Рок өзенімен жүзуге болатын ең алыс нүкте болды. Кейіннен өзеннің төменгі ағысына салынған көпірлер мұндай кеме қатынасын тоқтатты. Джефферсонның негізін қалаушылар Жаңа Англиядан, әсіресе Коннектикут, ауылдық Массачусетс, Вермонт, Нью-Гэмпшир және Мэн штаттарынан келген адамдар еді, сондай-ақ Америка революциясынан кейін көп ұзамай Жаңа Англиядан көшіп келген ата-аналары бар Нью-Йорк штатының солтүстігінен келгендер де болды. Бұл адамдар 1600 жылдары Жаңа Англияға қоныстанған ағылшын пуритандарының ұрпақтары – «янкилер» еді. Олар 1800 жылдардың басында солтүстік-батыс аймағының сол кездегі жабайы далаларына батысқа бет алған Жаңа Англия фермерлерінің бір тобын құрады. Көптегендері Эри каналының аяқталуы және Қара Шұңқыр соғысының аяқталуынан кейін келді. Олар қазіргі Джефферсонға келгенде, мұнда тек тығыз, бұрын ешкім отырмаған орман мен жабайы дала болды. Жаңа Англиялықтар фермалар, жолдар, мемлекеттік ғимараттар салып, пошта байланысын орнатты. Олар «янкилердің» Жаңа Англиялық құндылықтарын, соның ішінде білімге құштарлықты, көптеген мектептер ашуды және аболиционизмді ынталы түрде қолдауды әкелді. Олардың көпшілігі Конгрегационалистік шіркеудің мүшелері болды, бірақ кейбіреулері епископалдық шіркеуге жатты. Екінші Ұлы ояну кезіндегі рухани қозғалысқа байланысты, кейбіреулері методистерге, ал басқалары баптистерге ауысты, содан кейін қазіргі Джефферсонға көшіп келді. Джефферсон, Висконсин штатының көп бөлігі сияқты, өзінің алғашқы тарихының көп бөлігінде ерте Жаңа Англия мәдениетімен тығыз байланысты болды. Джефферсон 1857 жылғы Висконсин заң шығарушы органының заңымен ауыл ретінде, ал 1878 жылы қала ретінде құрылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Джефферсон округінің жәрмеңке алаңында неміс әскерінен соғыс тұтқындары үшін Джефферсон лагері орналастырылды. Джефферсон округінің жәрмеңке алаңында жаңа жәрмеңке алаңын жаңартудан бұрын ат-арба жарыстары өткізілді. Джефферсон аймағының көптеген тұрғындарының неміс тегін тойлау мақсатында 1971 жылы Gemuetlichkeit Days фестивалі басталды. Фестиваль алғаш рет қала орталығында орнатылған шатырларда өткізілді. Фестиваль тез өсіп, 1975 жылы Джефферсон округінің жәрмеңке алаңына көшірілді және содан бері жыл сайын өткізіліп келеді.

География

Джефферсон (43.003091, 88.807855) координаталарында орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы құрайды, оның ішінде құрлық және су. Джефферсон қаласының орталық бөлігіндегі биіктігі 242,93 метрді құрайды.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы санақ бойынша қалада 7338 адам, 2816 үй шаруашылығы және 1819 отбасы тұрды. Халық тығыздығы бір шаршы мильге 1645,9 адам (635,3/км²) құрады. Тұрғын үй бірліктерінің орташа тығыздығы 658,1 бірлік бір шаршы мильге (254,0/км²) тең болды, барлығы 2934 тұрғын үй болды. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 94,28% ақ нәсілді, 0,53% қара немесе афроамерикалық, 0,55% американдық үндістер, 0,46% азиялық, 0,03% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 3,04% басқа нәсілдерден және 1,12% екі немесе одан көп нәсілдерден. Халықтың 6,79% испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 2816 үй шаруашылығының ішінде 30,9%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 50,8%-ы бірге тұратын күйеу жұбайлар, 10,2%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үйлер, ал 35,4%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 28,3%-ы жеке адамдардан тұрды, ал 12,0%-ында 65 жасқа толған және жалғыз тұратын адамдар бар. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,41 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,96 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 18 жасқа дейінгілер – 22,8%, 18-24 жас аралығындағылар – 9,8%, 25-44 жас аралығындағылар – 31,4%, 45-64 жас аралығындағылар – 20,1%, ал 65 жасқа жоғарылар – 16,1%. Орташа жас 36 жасқа тең. Әр 100 әйелге 98,4 еркек шақ келді. 18 жасқа және одан жоғары әйелдердің әр 100-іне 94,7 еркек шақ келді. Үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 40 962 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 47 737 доллар болды. Ер адамдардың орташа табысы 32 500 доллар, ал әйелдердің 25 142 долларды құрады. Жан басына шаққандағы орташа табыс 19 124 долларға тең. Отбасылардың 5,4%-ы және халықтың 8,3%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 11,2%-ы және 65 жасқа жоғарылардың 7,0%-ы.

Білім

Джефферсон қаласында алты мектеп бар: екі бастауыш мектеп, бір орта мектеп, бір жоғары мектеп және екі жеке мектеп. Мектептердің атаулары: Шығыс бастауыш мектебі, Батыс бастауыш мектебі, Джефферсон орта мектебі, Джефферсон жоғары мектебі, Сент-Джон католик және Сент-Джон лютеран. Шығыс бастауыш мектебі 1939 жылы Ұлы депрессия кезінде мемлекеттік жұмыс жобасы ретінде салынған. Джефферсон жоғары мектебінің әнұраны – JHS студенттеріне арналған сөздермен «Висконсин туралы» әуенінің нұсқасы.

Экономика

Valero Renewables – Джефферсон қаласында орналасқан этанол зауыты. Бұдан басқа, Purina мысық азығын өндіретін зауыт және Generac Power Systems зауыты да бар.