Кіріспе

GNOWSYS (Білімдік желілендіру және ұйымдастыру жүйесі) – жалпыға ортақ таралған желіге негізделген жад/білімді басқарудың сипаттамасы. Ол семантикалық веб-мазмұнын жасау және қолдау үшін қолданба ретінде әзірленген. Ол Python тілінде жазылған. Ол Django қосымшасы ретінде іске асырылған. GNOWSYS жобасын 2001 жылы Нагарджуна Г. бастады, ол "Хоми Баба" ғылым білім беру орталығында (HBCSE) жұмыс істеген кезде. GNOWSYS жады түйінге бағытталған кеңістік ретінде құрылған. Түйін басқа түйіндермен байланыс арқылы сипатталады. Түйіндер «көршілік» деп аталатын күрделі дерек құрылымы бойынша ұйымдастырылады және өңделеді.

Қолданбалар

Қолданба веб-негізделген білімді ұсыну және мазмұнды басқару жобаларында, құрылымдалған білім базаларын жасауда, электрондық глоссарийлерді, сөздіктерді және энциклопедияларды дайындауда, ірі веб-сайттарды немесе сілтемелерді басқаруда, кітаптарды қоса алғанда, кез келген нысандардың кітапханасы үшін онлайн каталогты құруда, онтологияларды жасауда, кез келген объектілерді жіктеу және байланыстыруда және тағы да басқаларда қолданылуы мүмкін. Бұл құрал сонымен қатар әртүрлі түсініктер немесе бағдарламалық пакеттер арасындағы тәуелділікті басқарумен онлайн оқыту жүйесі үшін де көзделіп отыр. Мысалы, Debian пакеттері арасындағы тәуелділік қатынастары gnowledge порталы арқылы көрсетілген.

Құралымдар кластары

Ядро білімді ұсынудың өте ұсақ түйіндерін – термин, предикаттар және аргументтер, ережелер, аксиоматикалық жүйелер, еркін ұсталатын абзацтар және одан да күрделі құрылымды, дәйекті композицияларды тұрақты сақтауға қолдау көрсету үшін жасалған. GNOWSYS-тегі барлық компоненттік сыныптар күрделілігіне қарай үш топқа бөлінеді, олардың алғашқы екі тобы бірінші реттік логикадағы барлық мүмкін жақсы құрылған формулаларды беруге қолданылады.

Шарттары

«Объект», «Объект түрі» декларативтік білім үшін, «Оқиға», «Оқиға түрі» уақытша объектілер үшін, ал «Мета типтер» жоғарғы онтологияны көрсету үшін қолданылады. Бұл топтағы объектілер – білім инженері білдіргісі келіп, білім базасында сақтағысы келетін кез келген нәрсе, яғни олар сөздердің тақырыбы болып табылады. Осы компоненттік кластардың мысалдары «instance of» немесе «subclass of» қатынастарын көрсете отырып немесе көрсетпей сақталуы мүмкін.

Предикаттар

Бұл топ декларативтік білімді білдіру үшін «Relation» және «Relation Type», ал процедуралық білімді білдіру үшін «Function» және «Function Type» құрайды. Бұл топ білім базасында сақталған әртүрлі мысалдар арасындағы сапалық және сандық қатынастарды көрсетеді. Предикаттарды нақтылау олардың логикалық қасиеттері, қатынастар, кванторлар және кардиналдығы осы предикат объектілерінің монадтық предикаттары ретінде сипатталуы мүмкін.

Құрылыстар

‘System’, ‘Encapsulated Class’, ‘Program’ және ‘Process’ – күрделі құрылымдардың тағы бір негізгі сыныптары, оларды қайталап біріктіру арқылы күрделі жүйелерді құруға болады. ‘System’ компоненттік класы білім базасында онтологиялар, аксиоматикалық жүйелер, адам денесі, көлік құралы сияқты күрделі жүйелерге құрастырылған ұйғарымдар жиынтығын сақтайды, дәйектілік тексеруімен немесе онсыз. ‘Encapsulated Class’ кластарды құру үшін декларативтік және мінез-құлық объектілерін икемді түрде құрастыруға арналған. ‘Program’ – кез келген толық бағдарламаның немесе компоненттік кластың логикасын ғана емес, сонымен қатар білім базасындағы қолжетімді мінез-құлық мысалдарынан және кіріктірілген байланыстардан (шарттар, циклдар) құралған түрде веб-қызметтер ретінде орындауға мүмкіндік береді. ‘Process’ – уақыт объектілерін реттілік, бір мезгілделік, синхронды немесе асинхронды сипаттамалармен құрылымдауға арналған. Деректер қорындағы әрбір түйін өзінің суперкласы, субкласы, мысалы, және объектінің ролі бар басқа да қатынастар сияқты көршілік ақпаратты предикаттар түрінде сақтайды. Бұл мүмкіндік, бір жағынан, графиктерді құру және қорытындылар жасауды, ал екінші жағынан, тәуелділіктер мен навигациялық жолдарды есептеуді жеңілдетеді. Барлық деректер мен метадеректер орталық каталогта индекстеледі, бұл ресурстарды іздеуді және табуды тиімді етеді.