Кіріспе

Монтгомери округі – АҚШ-тың Мэриленд штатындағы ең көп халқы бар округ. 2020 жылғы халық санауы бойынша округтің халқы 1,062,061 адамды құрады, бұл 2010 жылдан 9,3%-ға артты. Округ орталығы – Роквилл, ал ең көп халқы бар елді мекен – Германтаун. Округ ел астанасы Вашингтон қаласына іргелес орналасқан және Вашингтон қалалық аймағының, сондай-ақ Вашингтон-Балтимор біріктірілген статистикалық аймағының құрамына кіреді. Округ тұрғындарының көп бөлігі Сильвер Спринг, Бетесда, Германтаун және Роквилл мен Гайтерсбург қалаларында тұрады. 2020 жылғы мәліметтер бойынша Монтгомери округіндегі орташа шаруашылық табысы АҚШ округтері арасында 20-шы орында тұр. 25 жастан асқан тұрғындардың 29,2%-ы жоғары білімнен кейінгі академиялық дәрежеге ие, бұл көрсеткіш бойынша округ көш бастап тұр. Вашингтон қалалық аймағындағы басқа округтар сияқты, бұл округта да АҚШ үкіметінің бірнеше кеңсесі, ғылыми зерттеу және оқу орталықтары, сондай-ақ бизнес кампустары орналасқан.

Этимология

Мэриленд штатының заң шығару органы Монтгомери округін Ричард Монтгомеридің құрметіне атады; округ бір кездері Фредерик округінің бір бөлігі болған жерлерден құрылды. 6 қыркүйек 1776 жылдан қолданысқа енгізілді, ал 2001 жылға дейін де қолданылды. 1976 жылы қабылданған округтің ұраны "Gardez Bien" – француз тілінде "Жақсы қараңыз" деген мағынаны білдіреді. Округ атауын алған адамның отбасының девизі де осы ұран.

Тарих

1688 жылға дейін, қазіргі Монтгомери округінің алғашқы жер учаскесі Карл I-нің жарлығымен бірінші лорд Балтиморға, Калверт әулетінің басшысына берілді. Округ құру мәселесі Томас С. Вуттонның назарында болды, ол 1776 жылғы 31 тамызда Мэриленд штатының Фредерик округінен жаңа округ құру туралы ұсыныс енгізді, бұл аймақ тұрғындарына өз істерін жеңілдетуге көмектесу үшін жасалды. Ұсыныс қабылданды, сол кездегі колониялық Мэриленд провинциясында Монтгомери округі деген жаңа әкімшілік бірлік құрылды.

География

АҚШ халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, округтің жалпы ауданы – , оның ішінде жер және (3,1%) су. Монтгомери округі толығымен Пьемонт үстіртінің ішінде орналасқан. Топографиясы көбінесе дөңгелектеу. Биіктіктер Потомак өзені бойындағы теңіз деңгейіне жақын ең төменгі нүктеден басталып, Дамасктың солтүстігіндегі округтің ең солтүстік бөлігінде шамамен 875 футқа дейін жетеді. Арадағы өзен аңғарлары мен төбелердің арасындағы биіктік айырмасы бірнеше жүз футқа жетеді. 1776 жылы Монтгомери округі құрылғанда, оның шекарасы "Потомак өзеніндегі Рок Крик сағасының шығыс жағынан басталып, аталған өзенмен Монокаси сағасына дейін, содан кейін Par's бұлағына дейін, одан әрі округтің шекараларымен бастапқы нүктеге дейін" деп белгіленген. Жаз айларында найзағайлар жиі болады және жылдық орташа 35 күндік күркіреген күннің көп бөлігін құрайды. Жазғы найзағайларда нөсер жауын жиі кездеседі, бірақ осы айларда құрғақшылықтың болу ықтималдығы жоғары, себебі жазғы жауын-шашын қысқыдан гөрі өзгермелірек. Орташа жылдық температура – . Жазғы (маусым-шілде-тамыз) күндізгі орташа ең жоғары температура шамамен ал, таңғы орташа ең төменгі температура шамамен. Қыста (желтоқсан-қаңтар-ақпан) бұл көрсеткіштер мен болады. Шығысқа қарайғы ыстық толқындар температураны шамамен және одан да жоғары көтере алады, ал арктикалық суық ауа температураны дейін төмендетуі мүмкін. Роквиллдегі рекордтық ең жоғары температура 1954 жылы тіркелген, ал рекордтық ең төменгі температура – . Дамасық сияқты солтүстіктегі биік жерлерде жылдық орташа қар жауын мөлшері шамамен құрайды. 2009–2010 жылғы маусымда Дамасыққа әсіресе қарлы қыста қатты қар жауды.

2020 жылғы халық санағы

+Монтгомери округі, Мэриленд штаты – Расалық және этникалық құрамыЕскерту: АҚШ халық санағы испан тілдес халқын/латиноамерикалықтарды этникалық категория ретінде қарастырады. Осы кестеде латиноамерикалықтар нәсілдік категориялардан тысқары қарастырылып, жеке категорияға жатқызылған. Латиноамерикалықтар кез келген расаға жатуы мүмкін. Раса / Этностық топ (NH = Испандық емес)Халқы 2010Халқы 2020% 2010% 2020Ақ раса (NH)478,765430,98049.27%40.58%Негрлер немесе афроамерикандықтар (NH)161,689192,71416.64%18.15%Американың жергілікті халықтары немесе Аляска тумалары (NH)1,5801,3770.16%0.13%Азия раса (NH)134,677162,47213.86%15.30%Тынық мұхиты аралдарының халқы (NH)4274400.04%0.04%Басқа раса (NH)3,6178,5890.37%0.81%Қосымша расалар (NH)25,62448,0802.64%4.53%Испандық немесе латиноамерикалықтар (кез келген раса)165,398217,40917.02%20.47%Барлығы971,7771,062,061100.00%100.00%

2010 жылғы санақ

2010 жылғы АҚШ халық санағы бойынша округте 971 777 адам, 357 086 үй шаруашылығы және 244 898 отбасы тұрды. Халық тығыздығы құрады, ал тұрғын үй бірліктерінің орташа тығыздығы болды. Округтің нәсілдік құрамы: 57,5% ақ нәсілді, 17,2% қара немесе афроамерикандық, 13,9% азиялық, 0,4% американдық үндістер, 0,1% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 7,0% басқа нәсілдер және 4,0% екі немесе одан көп нәсілділер. Испан немесе латын американдықтар халықтың 17,0% құрады. Монтгомери округінің халқының 8,1% Орталық Америкадан шыққан адамдар, ал олардың ішінде сальвадорлық американдықтар округ халқының 5,4% құрайды. Монтгомери округінде 52 000-нан астам сальвадорлық текті адам тұрады, сальвадорлық американдықтар округтің испан және латын американдық халқының шамамен 32% құрайды. Оңтүстік Америкадан шыққан адамдар округтің 3,8% құрайды, ал олардың ішінде перулік американдықтар ең ірі қауымдастық болып табылады, округ халқының 1,2% құрайды. 357 086 үй шаруашылығының 35,7% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 53,4% бірге тұратын некедегі жұбайлар, 11,3% күйеуі жоқ әйелдер, 31,4% отбасы емес, ал барлық үй шаруашылықтарының 25,0% жеке адамдардан тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,70 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,22 адам. Медианалық жас 38,5 жас.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы АҚШ халық санағы бойынша округте 873 058 адам тұрды. Округтың нәсілдік құрамы: 65,0% ақ нәсілді, 15,1% қара немесе афроамерикалық, 11,3% азиялық, 0,3% американдық үнді, 0,1% Тынық мұхиты аралдарынан, 5,0% басқа нәсілдерден және 3,5% екі немесе одан көп нәсілділер. Испандық немесе латын американдық тегі барлар халықтың 11,5% құрады. 324 565 шаруашылық бар, олардың 35% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 55,2% заңды некеде тұратын жұбайлар, 10,5% күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 30,9% отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 24,4% жеке тұлғалардан тұрады, ал 7,7% 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз адамдар тұрады. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,66 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,19 адам. Халықтың 25,4% 18 жасқа дейін, 6,9% 18-24 жас аралығында, 32,3% 25-44 жас аралығында, 24,2% 45-64 жас аралығында және 11,2% 65 жасқа толған немесе одан асқан адамдарды құрады. Орташа жас 37 жас. Әр 100 әйелге 92,1 еркек шақ келді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 88,1 еркек шақ келді. 2000 жылы Монтгомери округіндегі тұрғын үй бірліктерінің саны 334 632 болды. 2011 жылғы мәліметтер бойынша Монтгомери округі АҚШ-тағы үй шаруашылықтарының орташа табысы бойынша оншы орында, ал штат бойынша Говард округінен кейін екінші орында тұр. 2007 жылы үй шаруашылықтарының орташа табысы 89 284 доллар, ал отбасының орташа табысы 106 093 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 66 415 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 52 134 доллар болды. Округтың жан басына шаққандағы орташа табысы 43 073 доллар. Халықтың 3,3% отбасы және 4,6% кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 4,6% және 65 жасқа толған немесе одан асқандардың 4,6% кіреді.

Экономика

Монтгомери округі маңызды бизнес және зерттеу орталығы болып табылады. Ол Атлантика орталық аймағындағы биотехнологияның эпицентрі. Монтгомери округі АҚШ-тағы үшінші ірі биотехнология кластері ретінде үлкен кластерді және ірі корпоративтік компанияларды қамтиды. Биомедициналық зерттеулерді Джонс Хопкинс университетінің Монтгомери округі кампусы (JHU MCC) және Говард Хьюз медициналық институты (HHMI) сияқты мекемелер жүргізеді. Монтгомери округіндегі осы саладағы федералдық мемлекеттік органдарға Тамақ және дәрі-дәрмек басқармасы (FDA), Ұлттық денсаулық сақтау институты (NIH), Бірыңғай денсаулық сақтау қызметтері университеті (USUHS) және Уолтер Рид армиясының зерттеу институты кіреді. Округте көптеген ірі компаниялар орналасқан, оның ішінде Coventry Health Care, Lockheed Martin, Marriott International, Host Hotels & Resorts, Travel Channel, Ritz Carlton, Robert Louis Johnson Companies (RLJ Companies), Choice Hotels, MedImmune, TV One, BAE Systems Inc., Hughes Network Systems және GEICO. Округте орналасқан басқа да АҚШ федералдық мемлекеттік органдары: Ұлттық мұхиттық және атмосфералық басқарма (NOAA), Ядролық реттеу комиссиясы (NRC), АҚШ Энергетика департаменті (DOE), Ұлттық стандарттар және технологиялар институты (NIST), Уолтер Рид Ұлттық әскери медициналық орталығы (WRNMMC) және АҚШ Тұтынушылар өнімдерінің қауіпсіздігі комиссиясы (CPSC). Бетесда және Сильвер Спринг округтегі ең ірі қалалық бизнес орталықтары болып табылады; бірігіп, олар көптеген ірі қалалардың орталықтарымен бәсекелеседі.

Жолдар

18 ғасырдың басында өнімдерін нарыққа тасымалдағысы келген Монтгомери округінің шаруалары үшін нашар көлік қиындық тудырды. Монтгомери округінің алғашқы жолдары, көбінесе жеткіліксіз болған, 18 ғасырда салынды. Бір ерте жол Фредерик пен Джорджтаунды байланыстырды. Джорджтаун мен Монокаси өзенінің құйылысын байланыстыратын жол да болды. Камберлендке дейін жолды жалғастыру жоспарлары іске аспады. Тағы бір жол Монтгомери округінің сотын Сэнди Спринг пен Балтимормен, ал тағы бірі – Бладенсбург пен Аннаполиспен байланыстырды. Округтың алғашқы жол төлемі 1806 жылы бекітілді, бірақ құрылысы 1817 жылы басталды. 1828 жылы Джорджтауннан Роквиллге дейінгі жол төлемі аяқталды. Бұл Монтгомери округінің алғашқы асфальтталған жолы болды. Теміржол желісіне жақын негізгі бағыттар WMATA-ның Metrobus қызметімен қамтылған. Округ 2018 жылы 29 тас жолы бойында автобус жедел транзиті (BRT) жүйесін салуды бастады. Жүйе 2020 жылдан бері Сильвер Спринг пен Бертонсвилл арасында қызмет көрсетеді, қосымша бағыттар жоспарлануда. Corridor Cities Transitway – бұл Гайтерсбургтен Германтаунға және соңында Фредерик округіне дейін Қызыл желі дәлізін кеңейтуге бағытталған ұсынылып отырған BRT желісі.

Темір жол

Монтгомери округі үш жолаушылар теміржол жүйесімен қамтамасыз етілген, төртінші желі құрылыс кезеңінде. Амтрак, АҚШ-тың ұлттық жолаушылар теміржол жүйесі, Вашингтон Юнион Станциясы мен Чикаго Юнион Станциясы арасындағы Роквиллге дейін Capitol Limited пойызын іске қосады. MARC экспресс-пойыздар жүйесінің Brunswick желісі Silver Spring, Kensington, Garrett Park, Rockville, Washington Grove, Gaithersburg, Metropolitan Grove, Germantown, Boyds, Barnesville және Dickerson аялдамаларында тоқтайды, онда желі Фредерик және Мартинсбург тармақтарына бөлінеді. Вашингтон метрополитенінің Қызыл желісінің екі қалалық тармағы Монтгомери округін қамтиды. Ол CSX теміржолының батысқа қарайғы жанымен, Friendship Heights-тен Shady Grove-қа дейін 355-ші тас жолмен шамамен қатар жүреді. Шығыс жағы Вашингтон Юнион Станциясынан Silver Spring-ке дейін CSX теміржолының екі жолағы арасында, ал Silver Spring-тен Glenmont-қа дейін Georgia Avenue даңғылымен шамамен қатар жүреді. Қазіргі уақытта "Көккөк желі" жеңіл теміржол жүйесі салынып жатыр және 2026 жылы ашылуы күтілуде. Желі негізінен шығыстан батысқа қарай жүреді, Монтгомери және Принс-Джордж округтерін айналма жолға жақын орналасқан 21 стансамен байланыстырады. Көккөк желі төрт метро станциясымен, MARC пойыздарымен және Амтракпен тікелей байланысқа ие болады.

Ауа

Монтгомери округінің әуежайы (FAA GAI, ICAO KGAI), Гайтерсбургтегі жалпы авиациялық кешен, округтың басты әуежайы болып табылады. Дэвис әуежайы (FAA идентификаторы W50), жеке меншіктегі ұшу-қону жолағы, Лейтонсвиллде Хокинс Кремри-роудта орналасқан. Жақын маңдағы Рональд Рейган Вашингтон Ұлттық, Вашингтон Даллес Халықаралық және BWI әуежайларында коммерциялық авиақызметтер ұсынылады.

Білім

Монтгомери округіндегі білім беру Монтгомери округінің мемлекеттік мектептері, Монтгомери колледжі және басқа да оқу орындары арқылы жүзеге асырылады.

Монтгомери округінің мемлекеттік мектептері

Бастауыш және орта мемлекеттік мектептерді Монтгомери округінің мемлекеттік мектептері (MCPS) басқарады. Округтың мемлекеттік мектеп жүйесі Мэриленд штатындағы ең ірі мектеп округі болып табылады, ол шамамен 162 000 оқушыға 13 000 мұғалім мен 10 000 көмекші қызметкер арқылы қызмет көрсетеді. 2019 қаржы жылында мемлекеттік мектеп жүйесінің жұмыс бюджеті 2,6 миллиард доллар (~$ млрд.) құрады. MCPS сайланған Білім беру кеңесінің басшылығымен жұмыс істейді. Оның қазіргі мүшелері:

Есім-жөні Округ Мерзімі аяқталатын күні
Бренда Вольф 5-округ 2026
Карла Сильвестр Жалпы, Президент 2026
Грейс Ривера Овен 1-округ 2026
Шебра Л. Эванс 4-округ, Вице-президент 2024
Линн Харрис Жалпы 2024
Жули Янг 3-округ 2026
Ребекка Смондровски 2-округ 2024
Сами Саид Студент мүшесі 2024
Монифа МакКнайт Суперинтендант 2026

MCPS 2019 жылы алғашқы 'деректерді жою апталығын' өткізді, осы арқылы қажетсіз студенттік ақпаратты дерекқорынан жойды. Ата-аналар балаларын жас кезінде жасаған қателіктері үшін ересек күндерде жауапкершілікке тартудан қорғауға үміттенеді, сондай-ақ бір ата-ана айтқандай, "студенттік деректерді бақылау индустриялық кешенінен" қорғауға тырысады. Округ сонымен қатар технологиялық компаниялардан мектеп оқушылары туралы жинаған деректерін жыл сайын жоюды талап етеді. 2019 жылдың желтоқсан айында GoGuardian өзінің деректерін жойғаны туралы ресми сертификат жібергенін хабарлады, бірақ округ әлі де Google-дан растау күтуде.

Монтгомери колледжі

Сондай-ақ, округ Монтгомери колледжімен қамтамасыз етілген, ол ашық қолжетімді мемлекеттік колледж және 2020 жылғы қаржы жылына 315 миллион АҚШ доллары көлемінде бюджетке ие. Округтың өз мемлекеттік университеті жоқ, бірақ штаттық университет жүйесі Роквилдегі Шади Гроув университеттері деп аталатын оқу орталығын басқарады, ол штаттың бірнеше мемлекеттік университеттерінің бакалавриат және магистратура деңгейіндегі бағдарламаларына қол жеткізуді қамтамасыз етеді.

Монтгомери округінің қоғамдық кітапханалары

Монтгомери округінің қоғамдық кітапханалар жүйесі (MCPL) 23 жеке кітапханадан тұрады және 2015 жылғы бюджеті 38 миллион долларды құрады.

Дін

Монтгомери округі діни тұрғыдан алуан түрлі. 2010 жылы Монтгомери округінің халқы, Діндер деректері мұрағатының қауымдастығы мәліметінше, 13% католик, 5% баптист, 4% евангелистік протестант, 3% яһуди, 3% методист/пиетист, 2% адвентист, 2% пресвитериан, 1% епископальдық/англикан, 1% мормон, 1% мұсылман, 1% лютеран, 1% шығыс православие, 1% пентекост, 1% буддист және 1% индуист болды. Монтгомери округі Нью-Йорк қаласынан басқа АҚШ-тағы ең діни алуандығы жоғары округ болып табылады. 2020 жылғы Қоғамдық діндерді зерттеу институтының санағы (ресми АҚШ санағымен байланысы жоқ) Монтгомери округі үшін 0.880 діни алуандық көрсеткішін есептейді, онда 1 – толық алуандық (әр діни топтың тең үлесі), ал 0 – алуандықтың толық жоқтығын білдіреді. АҚШ-та Монтгомери округінен жоғары діни алуандық көрсеткішіне ие екі округ ғана бар, екеуі де Нью-Йоркте орналасқан. Жетінші күндік адвентистер шіркеуі Бас конференциясының кеңсесін Монтгомери округіндегі Сильвер-Спринг қаласында орналастырған.

Спорт

Округ Ұлттық әйелдер футбол лигасының «Вашингтон Спирит» командасының үйі болып табылады, бұл кәсіби футбол командасы үй ойындарын Бойдс қаласындағы Мэриленд футбол комплексі спорт кешенінде өткізеді. 2021 жылы «Спирит» өзінің жеті үй ойынын Вашингтондағы «Ауди Филд» стадионында және бес үй ойынын Вирджиния штатының Лисбург қаласындағы «Сегра Филд» стадионында өткізеді. 2022 жылдан бастап команда «Ауди Филд» стадионында өткізілетін ойындардың санын барынша арттыруға жұмыстейді. Бетесданың «Конгресс-Кантри Клубы» төрт ірі чемпионатты қабылдаған, оның ішінде үш рет АҚШ ашық чемпионаты өткен, соңғы рет 2011 жылы Рори Макилрой жеңіске жеткен. Клуб сондай-ақ PGA Tour-дың жыл сайынғы іс-шарасы болып табылатын «Quicken Loans National» турнирін өткізеді, ол кірісі Тайгер Вудс қорына аударылады. Бұрын, көршілес «Авенелдегі TPC» стадионында «Буз Аллен Классик» турнирі өткізілген. «Four Streams» мүшелері клубы Беаллсвиллдегі бұрынғы фермада орналасқан. «Бетесда Биг Трен», «Роквилл Экспресс» және «Сильвер Спринг-Такома Тэндэрболтс» командалары барлығы колледж деңгейіндегі ағаштан жасалған бейсболмен айналысады. Монтгомери округі Монтгомери округінің жүзу лигасына ие, бұл 4-18 жас аралығындағы жасөспірімдер арасындағы жарысқа қатысатын жүзу лигасы, ол округ бойыншағы қоғамдық бассейндерде орналасқан 90 командадан тұрады. Роквилдегі «Кинг Фарм Паркі» тәулігінің кез келген уақытында тегін ашық және қолжетімді, онда 16 станциялық «Банкшот Плейкорт» орналасқан, ол Роквилдегі «Банкшот Спорт Ұйымының» үй алаңы болып табылады және «Универсалды дизайнға негізделген толық әртүрлілік» идеологиясын қолдайды. Жүздеген қауымдастықтар түрлі мүмкіндіктері бар қатысушыларды қоғамдық спортқа тарту үшін «Банкшот Плейкорттарды» ұсынады. «Банкшот» баскетбол алаңдары Монтроз паркінде, JCC және басқа да орындарда орналасқан.

Монтгомери округінің ауыл шаруашылығы жәрмеңкесі

1949 жылдан бері Монтгомери округінің ауыл шаруашылығы жәрмеңкесі, штаттың ең ірі жәрмеңкесі болып табылады және округтағы шаруалар өмірін көрсетеді. Апталық іс-шарада отбасылық көңіл көтеру, аттракциондар, тірі жануарлар, ойын-сауық және тағамдар ұсынылады. Келушілер сондай-ақ жергілікті шаруалардың консервіленген және пісірілген тағамдарын, киім-кешегін, жамылғыларын және өнімдерін тамашалай алады.