Жаһандық климатты зерттеу бағдарламасы (WCRP) – климатты зерттеуді үйлестіретін халықаралық ұйым. 1980 ж. құрылған, мақсаты ғылыми ынтымақтастық пен стандарттарды дамыту.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Климаттық зерттеулер ұйымы
Climatological research organization
Дүниежүзілік климаттық зерттеулер бағдарламасы (WCRP) – жаһандық климаттық зерттеулерді үйлестіруге көмектесетін халықаралық бағдарлама. WCRP 1980 жылы Дүниежүзілік метеорологиялық ұйым (ДМҰ) және Халықаралық ғылым кеңесі (ICSU) бірлесіп ұйымдастырған, ал 1993 жылдан бастап ЮНЕСКО-ның Үкіметаралық океанографиялық комиссиясы (IOC) да демеушілік етеді. Бағдарламаны үш демеуші қаржыландырады, сондай-ақ елдер мен басқа да донорлар да қаржылай үлес қосады. WCRP осы қаражатты ғылыми семинарлар мен конференцияларды ұйымдастыруға, сонымен қатар халықаралық деңгейде климат ғалымдары арасындағы ынтымақтастықты қолдауға пайдаланады. Оның сарапшылар тобы климаттық деректерге арналған халықаралық стандарттарды әзірлейді және халықаралық климаттық зерттеулердегі болашақ басымдықтарды анықтайды.
The World Climate Research Programme (WCRP) is an international programme that helps to coordinate global climate research. The WCRP was established in 1980, under the joint sponsorship of the World Meteorological Organization (WMO) and the International Council for Science (ICSU), and has also been sponsored by the Intergovernmental Oceanographic Commission (IOC) of UNESCO since 1993. The programme is funded by its three sponsors and additional contributions by nation states or other donors. WCRP uses these funds to organize science workshops or conferences and support collaboration between climate scientists at an international level. Its expert groups also develop international standards for climate data and propose future emphasis areas in international climate research, among others.
Тарих
Дүниежүзілік климаттық зерттеулер бағдарламасы (WCRP) 1980 жылы құрылды, Халықаралық ғылым кеңесі (ISC) – 2018 жылдың шілдесінде қайта ұйымдастырылғанға дейін Халықаралық ғылым кеңесі (ICSU) деп белгілі болды – және Дүниежүзілік метеорологиялық ұйым (WMO) оның негізін қалаушы демеушілері болды. 1993 жылы ЮНЕСКО-ның Үкіметаралық океанографиялық комиссиясы (IOC) демеуші ретінде қосылғанда демеушілік шеңбері кеңейді. 40 жылдан астам уақыт бойы WCRP климат ғылымын дамытуға зор үлес қосты. Ол климат зерттеушілерінің жаһандық климатты бақылау, модельдеу және болжау мүмкіндіктерін бесiлiмді дәлдікпен арттыруға көмектесті. Бұл саясат пен шешім қабылдауға көмектесетін, сондай-ақ түрлі салалардағы қолданушылар үшін практикалық қолданбаларды қолдайтын маңызды климаттық ақпаратты ұсынуға әкелді. WCRP-ның үлесінің маңыздылығы "25 жылдық брошюра", "WCRP фильмі: халықаралық климат ғылымының 40 жылы" және "Дүниежүзілік климаттық зерттеулер бағдарламасы (WCRP) 40 жылдығын тойлайды" сияқты жарияланымдарда көрсетілген.
The World Climate Research Programme (WCRP) came into existence in 1980, with the International Science Council (ISC)—known as the International Council for Science (ICSU) until its reorganization in July 2018—and the World Meteorological Organization (WMO) acting as its founding sponsors. The sponsorship circle widened in 1993 when the Intergovernmental Oceanographic Commission (IOC) of UNESCO joined as a sponsor. Over a span of more than 40 years, the WCRP has been instrumental in propelling the advancement of climate science. It has fostered the ability of climate scientists to monitor, simulate, and forecast the global climate with unparalleled accuracy. This has led to the provision of essential climate information that aids policy and decision making, as well as supports various practical applications for end users across multiple sectors. The significance of the WCRP's contributions is documented in celebratory publications such as the "25th Anniversary Brochure," the "WCRP Film: 40 years of international climate science," and articles like "The World Climate Research Programme (WCRP) celebrates its 40th anniversary."
Мандат
WCRP-нің мақсаты "климат жүйесін және климаттың өзгергіштігі мен өзгеру себептерін жақсырақ түсіну" және "климаттың болжамдылығын анықтау; сондай-ақ, адам қызметінің климатқа тигізетін әсерін анықтау" деп белгіленген. Бағдарлама климатты зерттеулерді тікелей қаржыландырмайды, бірақ кейде зерттеулерді қаржыландыратын мекемелермен жаһандық зерттеулерге қатысты басымдықтарды талқылауы мүмкін. Бағдарламаға ресми ғылыми басшылықты үш ұйымдастырушы агенттіктердің өзара келісімімен таңдалған 18 ерікті ғалымнан құралған Бірлескен ғылыми комитет (БҒК) жүзеге асырады. Күнделікті операцияларды Женева қаласындағы Дүниежүзілік метеорологиялық ұйымда орналасқан, шамамен 8 толық штаттан тыс қызметкерден тұратын хатшылық қамтамасыз етеді.
WCRP's objective is stated as "a better understanding of the climate system and the causes of climate variability and change" and "to determine the predictability of climate; and to determine the effect of human activities on climate". The programme does not fund climate research directly, but may at times exchange views with research funding agencies on global research priorities. Official scientific guidance for the programme is provided by a Joint Scientific Committee (JSC) consisting of 18 volunteer scientists selected by mutual agreement between the three sponsoring organizations. Everyday operations are supported by a secretariat of around 8 full time staff, hosted by the World Meteorological Organization in Geneva.
Іс-шаралар мен жобалар
WCRP-нің ең ірі қызметтері – оның төрт «Негізгі жобасы» (SPARC, CLIVAR, CliC және GEWEX деп аталады). Климат ғылымындағы қоғамдық маңызы бар нақты сұрақтарға бағытталған қосымша «Үлкен сын-текелер» бар. WCRP жұмыс тобының маңызды нәтижелерінің бірі – әлемдік климат модельдерін салыстыруды стандартизациялап, үйлестіретін, сондай-ақ IPCC бағалау есептерінің климаттық болжамдары үшін маңызды база болып табылатын, біріктірілген модельдерді салыстыру жобасы.
WCRP's largest activities are its four "Core Projects" (called SPARC, CLIVAR, CliC, and GEWEX), Additional "Grand Challenges" target specific questions of societal interest within climate science. One particular output by a WCRP task team is the Coupled Model Intercomparison Project, which standardizes and coordinates regular comparisons of the world's climate models and which provides an important basis for the IPCC Assessment Reports' climate projections.
Стратосфералық процестер мен олардың климатқа әсері
Стратосфера мен тропосферадағы процестер және олардың климаттағы ролі (SPARC) – бағдарламаның негізгі жобасы. 1992 жылы құрылған SPARC, екі он жылдан астам уақыт бойы Жер жүйесі процестерін түсінуге қатысты жоғары деңгейдегі ғылыми зерттеулерді үйлестіріп келеді. Нақтырақ айтқанда, SPARC атмосферадағы химиялық және физикалық процестердің климатқа және климаттың өзгеруіне қалай әсер ететінін зерттейтін, халықаралық жаңағы зерттеулерді ынталандырады және жеңілдетеді.
Stratosphere troposphere Processes and their Role in Climate (SPARC) is a core project of the programme. Founded in 1992, SPARC has coordinated high level research activities related to understanding Earth system processes for over two decades. More specifically, SPARC promotes and facilitates cutting edge international research activities on how chemical and physical processes in the atmosphere interact with climate and climate change.