Кіріспе

Олдбери ( /ˈɔːldbəri/) – Англияның Гертфордшир графтығындағы ауыл және азаматтық приход. Ол Бэкингемшир және Бедфордшир шекараларына жақын, Чилтерн тауларының Болборн аңғарында, табиғи сұлулығымен ерекшеленетін аймақта орналасқан. Ең жақын қалалар – Тринг және Беркхамстед. Тар аңғардан жоғары қарай Бриджвотер монументі және Ұлттық трастқа тиесілі және басқарылатын Эшридж иелігі орналасқан. Олдбери – ескерткіш аймақ ретінде тағайындалған, ауылды қоршаған жердің көп бөлігі орта ғасырдың соңынан бері өзгеріссіз сақталған. Ауыл танымал түсірілім аламы болып табылады, онда бірнеше типік тарихи ерекшеліктері сақталған: орталықта жасыл алаң және көл; жақын жерде жақсы сақталған айып тұру орны және қамшылау бағанасы, сондай-ақ Әулие Иоанн Баптист шіркеуі бар. Ауылда жанды қоғамдық өмір бар, оның ішінде көптеген жергілікті қоғамдар мен клубтар жұмыс істейді. Тұрғындар ауылдағы оқиғалар туралы "Алдбери Outlook" журналы арқылы хабардар болады, ол жергілікті тұрғындармен жылына он рет жарық көреді. Ауылда дүкен мен пошта бөлімі, екі паб, үш кафе, Англия шіркеуіне қарасты бастауыш мектеп, спорт алаңы мен теннис корты, сондай-ақ жақын жердегі Стокс гольф клубы бар. Олдберидің көркем жарасымды ортасы және Тринг теміржол станциясына жақындығы оны Гертфордширдегі ең ізгілікке лайық жерлердің біріне айналдырады. Ол дәстүрлі сыртқы түріне байланысты "шоколад қорапшасы" сияқты ауыл деп аталады.

Тарих

Елді мекен 1086 жылғы Domesday Book-та Aldeberie деп тіркелген. "Батыл сарбаз" атты паб ғасырлар бойы сырахана болып жұмыс істеді, алғашқы жазба деректер 1752 жылға дейін жетеді. Шіркеудегі ескерткіштер белгілі бір поместье отбасыларының мәнін көрсетеді, оның ішінде сер Ральф Вернидің (1546) отбасы, олар шіркеудегі солтүстік капеллаға ие, сондай-ақ Томас Хайдтың (1570) және оның ұлы Джорджтың (1580) жерлері бар отбасы да бар. Олдбериден солтүстік-батысқа қарай Олдбери Ноуэрс Чилтерн жоталарының бір бөлігін құрайды. Одан Риджвей көне жолдары және темір дәуірінен қалған Гримнің орларының екі бөлігі өтеді.

Этимология

"Алдбери" атауы көне ағылшын тіліндегі ald (ескі) burh (бекініс) сөздерінен шыққан.

Олдбери елордасы

Эдвард Исповедник тұсында Олдбери усадьбасын корольдің тегнесі Альвин иеленді, ал 1086 жылға қарай Мортен графы Роберттің қолына өтті. Норман дәуірінің көп бөлігінде усадьба Беркхамстед усадьбасының "ішкі құқығымен" (жартылай жалдама ақысы төленетін) байланыста болды. Әртүрлі кіші дворяндар одан кейін иеленді, содан кейін 1530 жылдары Динам отбасының трасты арқылы Уильям Фицвильямдың (Лондон шерифі) әйеліне тиесілі болды. Жасалған үлестерді Хайдтың Джон Хайд сатып алды, ол Дорсеттен шыққан, Эксчекер сотының қызметкері, усадьбаны жалға алған және 1545 жылы қайтыс болған. Усадьбаның бірнеше сот тізімдері Қоғамдық жазба кеңсесінде сақталады, қазір ол Ұлттық мұрағаттың бөлігі.

Сток үйі немесе Сток сарайы (бұрынғы ла Сток)

Жер иегері Уильям де Мандевилл 1176-1177 жылдары Олдберидегі "ла Сток" жеріне ие болды. Бұл жер 1270 жылы қайтыс болған Джон де ла Стокқа тиесілі болған. Феодалдық міндеттер туралы жазбалар 1273 жылы жерді Генри Сэмпсон иеленгенін көрсетеді. 17 ғасырға дейін Стокстың соңғы айтылуы 1318 жылы Филипп де Айлсбери Уильям де Дунхамстедке Стоккингге деп аталатын жер учаскесін берген кезде тіркелді. Мүлік содан кейін кезегімен Хейтон, Уитбред және Гордон отбасыларына өтті. Стокс мүлкінің мұрагері Джеймс Адам Гордон (1854 жылы қайтыс болды) шотланд жазушысы сэр Уолтер Скоттың досы болды, және автордың Гордонға Стокс үйінде қонаққа келгені айтылады. Уордтар Стокста тұрғанда, ол сол кездегі жетекші зиялылар мен жазушыларды, оның ішінде олардың немерелері Алдус Хаксли мен Джулиан Хакслиді, күйеу баласы Джордж Маколей Тревелянды және Эрик Блэрді (Джордж Оруэлл) қабылдаған, гүлденген әдеби ортаға айналды. Мэри Уорд 1920 жылы қайтыс болды, ал Стокс мұрагері, саясаткер Арнольд Уордқа өтті. 1944 жылы Стокс қыздар мектебіне айналды. 1972 жылы Playboy журналының иесі Виктор Лоунес оны сатып алғанда, Стокс үйі белгілі бір даңққа ие болды. Онда шалқыған, шулы кештер ұйымдастырылды, оларға аздап киінген қыздар қызмет көрсетті. Кештерге сол кездегі танымал тұлғалар, соның ішінде Питер Кук, Джон Клис, Кристофер Рив, Джек Николсон, Кит Мун және Тони Кертис қатысты. Лоунес қайтыс болғаннан кейін үй сатылып, қонақ үй мен гольф алаңына айналды. Бүгінде ол жарыс аттарын жаттықтырушы Уолтер Суинберннің үйі.

Лаунселиннің үйі

Бұл жалпы жер, шалғын және 5 шиллингтік жалдама ақысынан тұрды және 1361 жылы Роджер Ланселеннің мұрагеріне бір жұп ақ қолғаптармен қызмет ету шартымен еркін сокаж құқығында берілді. Джон, Уильям Айннелдің ұлы, 1361 жылы осы иелікке ие болып қайтыс болды және осы уақыттан бастап ол Трингтегі Пендли иелігімен бірге өткен сияқты көрінеді.

Шіркеу

Қасиетті Иоанн Крестительдің приход шіркеуі ерте ағылшын стилінде салынған. 1203 жылы Уильям де Брокланд шіркеуді Сент-Мария, Миссенден монастырының канондарына табыс еткен. Хоры мен нефтің бір бөлігі 13 ғасырға дейін соққан, бұл 14 ғасырда кеңейтілген көне романдық шіркеудің бөлігі деп саналады. Шіркеу 1866–1867 жылдары В. Браунингтің жөндеуінен өтті, ол солтүстік аркададан екі романдық арканы алып тастады және сыртқы қабырғаларын кремнезный үйінді және Тоттернхоу тасымен жапты. Шіркеу Пендли капелласымен, сондай-ақ Верни капелласымен танымал, ол нефтің шығыс жағында орналасқан әсем ескерткіш капелласы. Ол 1575 жылы орнатылған, бірақ оның тарихы одан да ертерекке барып жетеді; Эдмунд Верни қабірді таратылған Ашридж монастырынан мұнда көшіріп, сондай-ақ Ашриджден әкелінген әсем тас парклоз экранымен қоршады. Еден ортағасырлық энкаустикалық плиткалармен жабылған. Кішкентай капеллада Теуксбери шайқасында қаза тапқан ақсүйек сэр Роберт Уитингхэмнің (1471 жылы қайтыс болған) мүсіндік тас қабірі орналасқан (төменде суреттелген). Ол әйелімен бірге жатқан күйде, толық қару-жарақпен бейнеленген. Оның аяқтарының жанында шашымен жабылған мифтік жаратылыс – жабайы адам және оның әйелінің аяқтарының жанында арғымақ жатыр. Қабырғада Пендли Манорының иесі сэр Ричард Андерсонға (1635–1699) және оның әйелі Елизаветаға (1631–1698), виконт Хьюэтттің қарындасына арналған кешірек орнатылған ескерткіш орналасқан. Андерсондар мраморлы пілястрлармен шеңберленген, сегменттік фронтонмен жабылған екі бюст түрінде бейнеленген.

Батыл сарбаз

17 ғасырдағы шағын үйлер бірнеше ғасыр бойы сырахана ретінде қызмет еткен. Алғашқы жазба дерек 1752 жылға дейін жетеді, сол кезде "Royal Oak" деп аталған паб Джон Барнстың өсиетімен қалдырылған. Одан кейін Исаак Делл Мастер ие болды, оның "ID" әріптері мен "1769" жылы негізгі алдыңғы терезесінің жанындағы кірпіште қашалған. 1803 жылы атауы "Трупер сыраханасы" деп өзгерді – бұл Веллингтон герцогы әскерімен осы жерде тактикалық мәселелерді талқылау үшін кездескеніне байланысты болған деген әңгіме бар. 1970 жылдары "Playboy" атты компанияның бас директоры Виктор Лоунес "Валиант Трупер" сыраханасының тұрақты тұтынушысы болды. 2023 жылы паб қайта жаңартылып ашылды, ал 2024 жылы оған іргелес кафе ашылды.

Қауымдық кеңес

Олдбери еншілес кеңесі – жергілікті әкімшілік орган, ол Олдбери ауылының өзін және Тринг стансасындағы шағын елді мекенін қамтиды. Саксон дәуірінде Олдбери Гертфордширдің жүздіктерінің бірі – Дакорумда жатқан. 1973 жылы Гертфордширдің Дакорум ауданы құрылды, оған Олдбери де кірді, және ол қайта өңдеу, жоспарлаудың жоғары органы, сондай-ақ белгілі бір бизнес және ойын-сауық қызметтерін ұсынады.

Көлік

Тринг темір жол станциясы ауылдың батысында 1.6 шақырым (2 км) қашықтықта, Олдбери приходының шегінде орналасқан. West Midlands Trains компаниясы оңтүстікке және солтүстікке қарай, Милтон-Кинс Орталық станциясына дейін жолаушылар пойыздарын жиі қатынатады. Олдбериге 387 автобус маршруты арқылы, темір жол станциясы арқылы Трингке дейін қосылыс бар.