Кіріспе

Электрондық амплитуданы шектейтін құрылғы
сигналды өңдеу

Электроникада лимитер – бұл белгіленген кіріс қуаты немесе деңгейінен төмен сигналдардың өзгеріссіз өтуіне мүмкіндік беретін, ал осы шектен асатын күшті сигналдардың жоғарғы нүктелерін (пиктерін) әлсірететін (төмендететін) схема. Шектеу – динамикалық диапазонды сығылудың бір түрі. Клиппинг – шектеудің ең жоғары дәрежесі. Шектеу – сигнал амплитудасының алдын ала белгіленген мәннен асып кетуіне жол бермейтін кез келген процесс. Лимитерлер тікелей дыбыс және хабар тарату салаларында кенеттен дыбыс деңгейінің өсуін болдырмау үшін қауіпсіздік құрылғысы ретінде жиі қолданылады. Сондай-ақ, лимитерлер дыбыс күшейту жүйелерінің кейбір бөліктерінде (мысалы, микшерлік пульттар мен қуат күшейткіштерінде) және кейбір бас күшейткіштерде, қажетсіз бұрмалауды немесе динамиктердің зақымдануын болдырмау үшін қорғаныш элементтері ретінде пайдаланылады.

Түрлері

Шектеу – сигналдың ең жоғары деңгейін шектеуге бағытталған әртүрлі өңдеулерді білдіруі мүмкін. Өңдеулердің күшін азайту ретімен клиппингтен басталады, онда сигнал әдеттегідей өтеді, бірақ белгілі бір шектен асып кеткен жағдайда кесіледі; шыңдарды кесудің орнына қысып тастайтын жұмсақ клиппинг; сигналдың белгілі бір амплитуданы басып өтуіне жол бермес үшін күшейткіштің күшеюі өте жылдам өзгертілетін, аудио деңгейін қысудың бір түрі – қатты шектеуіш; және күшейткіштің күшеюін қысу арқылы максималды шығысты азайтатын жұмсақ шектеуіш.

Әуе және әскери салада

Әскери екі жақты радиостанциялар мен ұшақтардың VHF дауыстық байланысы үшін дауыс шектегіші vogad деп аталады. Ол микрофонға жақын жердегі жоғары деңгейдегі фондық шуда жұмыс істеуге арналған. Бір түрі аудио сигналды ультрадыбыстық жиілікке көтеріп, осы сигналды күшті шектейді, содан кейін нәтижені қайта төмендетіп келтіреді. Жиіліктерді өзгерту кезінде бейне жоюды қолданатын гетеродиндеу әдісі пайдаланылады. Үпердыбыстық сигналды шектеудің артықшылығы – пайда болатын тақ гармоникалар төмендетілген кезде де жиілік диапазонынан шығып қалады. Бұл, мысалы, электрогитараның фуз-бокс сияқты стандартты күшті шектеуден өзгеше, онда гармоникалар жақсы естіледі. Бұл құрылмыз дауыстық байланысқа ерекше есім береді, ол күшті бұрмаланған болса да, айтылған сөздердің анықтығын сақтайды.

Аудио өндірісінде

Бас аспаптар күшейткіштері мен қуат күшейткіштері көбінесе қуат күшейткішін жүктемеден сақтау және динамиктерді қорғау үшін шектеуіш схемаларымен жабдылған. Электр гитара күшейткіштерінде әдетте шектеуіштер болмайды. PIN диодтары шектеуіш схемаларында энергияны көзіне қайтару немесе сигналды кесу үшін қолданылуы мүмкін. Мастеринг инженерлері аудио жазбаның естілетін дыбыс деңгейін арттыру үшін аудио мастеринг процесінде шектеуді және күшейтуді бірге қолданады.

FM радиосы

FM радио қабылдағышында әдетте шектеу функциясын атқаратын күшейткіштің кем дегенде бір сатысы болады. Бұл саты FM демодуляторына тұрақты сигнал деңгейін жеткізеді, кіріс сигналы деңгейінің өзгеруінің шығысқа тигізетін әсерін азайтады. Егер екі немесе одан көп сигнал бір уақытта қабылданып алынса, жоғары өнімділіктегі шектеу сатысы әлсіз сигналдардың шығысқа тигізетін әсерін күрт төмендетуі мүмкін. Бұл әдетте FM ұстау эффектісі деп аталады. FM демодуляторлары амплитуданың өзгеруіне көбінесе сезімтал болмайды, себебі негізгі жолақ жиілік ауытқуларында сақталады. Кейбір детекторлар, соның ішінде қатынас детекторлары, тізбек құрылымының ерекшелігіне байланысты күшейтуді шектейді. АМ радиосында ақпарат амплитудалық өзгерістерде орналасқан, ал бұрмалауға әкелетін және негізгі жолақтың дұрыс көрсетілмеуіне себеп болатын қате сигналдар болуы мүмкін.

Коммуналдық қызметтерде

Канадада суық ауа райы ережесі қолданылып тұрғанда, төлемді уақтылы төлемеген тұтынушылардың үйлеріне берілетін қуатты азайту үшін шектегіштер пайдаланылады. Шектегіштер пешке және бірнеше шамға жететін қуатты қамтамасыз етеді. Шектегіштермен келісімсіз әрекет жасау заңсыз.