Кіріспе

Шенандоа армиясы – Америка Азамат соғысы кезіндегі Одақ армиясының әскери армиясы. 1861 жылы Шенандоа департаменті ретінде алғаш құрылып, 1862 жылдың басында таратылды. Алайда, 1864 жылдың 1 тамызында Филип Шеридан басшылығымен қайта құрылғаннан кейін армия ең тиімді болды. 1864 жылғы үңір науқаны барысындағы армияның іс-қимылдары Вирджиния штатының Шенандоа үңірін Конфедерация армиясын азық-түлікпен қамтамасыз етуден айырды, бұл Америка Азамат соғысының аяқталуын жеделдетті.

18612

Майор-генерал Роберт Паттерсонның басшылығымен, көптеген әскерлерінің үш айлық мерзімі бітуге дейін, Пенсильвания департаменті Вирджиния штатының Шенандоа аңғарында Одақ армиясының жалғыз бөлігі ретінде әрекет етті. 2 шілдеде Хокс-Ран шайқасында тактикалық жеңіске жеткеннен кейін және 21 шілдедегі Булл-Ран шайқасындағы Одақтың жеңілісіне ықпал еткеннен кейін, мерзімі бітпеген полктері мен командирлері 1861 жылғы 25 шілдеде генерал-майор Натаниел П. Банкс басқаратын Шенноа департаментіне қосылды. Паттерсон да, Банкс та өздерінің құрамаларын ресми хаттарда Шенандоа армиясы деп атаған жоқ, ал Потомак армиясы 1862 жылғы 18 наурызда корпус жүйесін қабылдағанда Банкс басқаратын құрама "Бесінші корпус" деп қайта аталды.

1864 жыл

1864 жылдың 21 мамырында генерал-майор Дэвид Хантер Батыс Вирджиния департаментіне басшылық етуге тағайындалды. Хантер өз департаментінің далалық күштерін «Шенандоа армиясы» деп атады. Хантер 21 мамырдан 3 шілдеге дейін екі жаяу әскер дивизиясы мен екі кавалерия дивизиясынан тұратын Шенандоа армиясының қолбасшысы болды. Бірінші және екінші жаяу әскер дивизияларына тиісінше бригада генералдары Еремия С. Салливан және Джордж Крук басшылық етті. Бірінші және екінші кавалерия дивизияларына тиісінше бригада генералдары Джулиус Стахель (оның орнын Альфред Н. Даффи басты) және Уильям В. Аверелл басқарды. Мамыр айында Крук пен Аверелл дивизиялары Клойд тауы шайқасында тәуелсіз түрде шайқасты. Хантер Пьемонт шайқасында Салливан мен Стахель дивизияларын жеке басқарды. Барлық төрт дивизия Линчбург шайқасына біріктірілді. 3 шілдеде Джордж Крук екі жаяу әскер дивизиясының да басшылығын қабылдады және оларды «Канава армиясы» деп аталатын жаңа далалық армия деп белгіледі. Бұл күш 1864 жылдың 1 тамызында Юлисс С. Гранттың бұйрығымен құрылды, себебі Юбал Эрли және оның 15 000 сарбазы Вашингтон қаласына шабуыл жасады, әсіресе Монокаси қиылысындағы шайқаста Лью Уоллесті жеңіске жеткізді. Жаңа Шенандоа армиясы Одақтың VI корпусынан (Хорацио Г. Райт басқарған), XIX корпусынан (Уильям Х. Эмори) және Джордж Круктың Батыс Вирджиния армиясынан (VIII корпус) құралды. Ол Шериданның басшылығына берілді, оған Эрлиді кері қайтару, Конфедерация партизандарымен күресу және Вирджиниядағы Шенандоа аңғарына ену туралы бұйрық берілді. Эрли, әрқашан да епті стратегияшы болғандықтан, Шериданның үлкен күштеріне түсіп қалмау үшін өз күштерін жылжытып отырды. Оның шабуылы, егер болса, оңтүстік штаттардың рухын көтерді. Конфедерация генералы Роберт Ли Эрлидің барлық қажетті шараларды орындағанына көз жеткізіп, Эрлиге екі дивизиясын Ричмондқа қайтаруға және Шериданды байлап қоюға бұйырды. Бұл туралы білген Шеридан Эрли әлсірегенше күтті, содан кейін 19 қыркүйекте Уинчестердің үшінші шайқасында және 20-21 қыркүйекте Фишер төбесіндегі шайқаста шабуыл жасады. Бұл шайқастардың соңында Эрлидің күші тиімді түрде соғыстан шықты, ал Шеридан Шенандоа аңғарының Конфедерация үшін азық-түлік өндіру қабілетін жою туралы екінші реттік бұйрығын орындауға кірісті, фермаларды және 2000-нан астам диірмендерді өртеп жіберді. Шериданның 31 мыңдық армиясының қаупіне жауап ретінде қайтадан күшейтілген Эрли тағы да Шериданға қарсы қимыл жасады. Одақтың атты әскерлерінің бригада генералы Джордж Армстронг Кастердің басшылығымен Томс-Брук шайқасында жеңіске жеткеннен кейін, Эрлидің армиясы 19 қазанда Седар-Крик шайқасында Шериданға қарсы күтпеген шабуыл жасады. Бастапқыда сәтті болған Конфедерация одақтың қарсы шабуылымен кері қайтарылды және аңғар толығымен Одақтың бақылауына көшті. 1864 жылдың күзіндегі шайқастардан кейін Шенандоа армиясының көп бөлігі Петербургтегі Грантка және Грузиядағы Уильям Текумсе Шерманға жіберілді. Шеридан Грантка Аппоматтокс науқанына қосылды, онда Шеридан Шенандоа армиясына басшылық етті, оған Весли Мериттің басқаруындағы екі кавалерия дивизиясы кірді. 1865 жылдың сәуір айының соңында армияның басшылығы бригада генералы А.Т.А. Торбертке берілді, 1865 жылдың 12 шілдесіне дейін күш соңғы рет таратылды.