CSNET: Америкалық ғылыми желінің даму тарихы

Кіріспе

Компьютерлік ғылым желісі (CSNET) – 1981 жылы АҚШ-та жұмысын бастаған компьютерлік желі. Оның мақсаты – қаржыландыру немесе рұқсаттама шектеулеріне байланысты ARPANET-ке тікелей қосыла алмайтын академиялық және ғылыми-зерттеу институттарының компьютерлік ғылым кафедралары үшін желілік мүмкіндіктерді кеңейту болды. Ол ұлттық желілер туралы хабардар етуді және оларға қолжетімділікті таратуда маңызды рөл атқарды және жаһандық Интернеттің даму жолындағы маңызды кезеңге айналды. CSNET 1981 жылдан 1984 жылға дейінгі алғашқы үш жылдық кезеңде Ұлттық ғылым қорынан қаржыландырылды.

Тарих

Лоуренс Ландвебер Висконсин университетінде (Мэдисон) университеттер консорциумы атынан CSNET-тің бастапқы ұсынысын дайындады (Джорджия Тех, Миннесота университеті, Нью-Мексико университеті, Оклахома университеті, Пердью университеті, Калифорния университеті, Беркли, Юта университеті, Вирджиния университеті, Вашингтон университеті, Висконсин университеті және Йель университеті). АҚШ Ұлттық ғылым қоры (NSF) Делавэр университетінің Дэвид Фарберден сараптама сұрады. Фарбер бұл тапсырманы электрондық поштаны әзірлеуде белсенді болған өзінің аспиранты Дэйв Крокерге жүктеді. Жоба қызықты, бірақ оны маңызды түрде жетілдіру қажет болды. Ақырында, бұл ұсыныс Винтон Серф пен DARPA-ның қолдауын алды. 1980 жылы NSF желіні іске қосу үшін 5 миллион доллар бөлді. Бұл сол кезде NSF үшін өте ірі жоба болды. Келісімшарт бойынша, желі 1986 жылға дейін өзін-өзі қамтамасыз етуі тиіс еді. CSNET толыққанды жұмыс істегеннен кейін, жүйелер мен желінің үздіксіз жұмысы 1984 жылға дейін Ричард Эдмистон басқаратын командаға берілді. Питер Деннинг, Дуглас Комер және Пол МакНаббтан тұратын Пердью командасы ARPANET инфрақұрылымынан тыс жерлерге Telenet сияқты X.25 желілері арқылы қосылуға мүмкіндік беретін ядролық интерфейстерді жобалау және құру үшін жауапты болды. Бұл механизм TCP/IP желілік стектері бар жүйелерге X.25 желілік құрылғысын пайдалануға мүмкіндік берді, ал IP дерек пакеттері динамикалық түрде бөлінген X.25 сеанстары арқылы жіберілді. Пердью және ARPANET-ке қол жеткізе алатын басқа да орталықтар ARPANET-ке кіретін шлюздер ретінде қызмет етті, бұл ARPANET-ке қосылмаған орталықтарға электрондық пошта, telnet, ftp және желілік қолжетімділіктің басқа түрлері арқылы тікелей ARPANET-ке кіруге мүмкіндік берді. 1981 жылы үш орталық қосылды: Делавэр университеті, Принстон университеті және Пердью университеті. 1982 жылы 24 орталық қосылды, ал 1984 жылға қарай 84 орталыққа дейін кеңейді, оның ішінде Израильдегі бір орталық та болды. Одан кейін Австралия, Канада, Франция, Германия, Корея және Жапониядағы компьютерлік ғылым факультеттерімен байланыс орнатылды. CSNET ақырында 180-нен астам мекемені біріктірді. Желіде тегін бағдарламалық жасақтама таратудың алғашқы тәжірибелерінің бірі – netlib, CSNET-те қолжетімді болды. CSNET Ұлттық ғылым қоры желісінің (NSFNet) алға басушысы болды, ол ақырында Интернеттің негізгі бөлігіне айналды. CSNET 1989 жылға дейін дербес жұмыс істеді, содан кейін ол Bitnet-пен бірігіп, Ғылыми-зерттеу және білім беру желілері корпорациясын (CREN) құрды. 1991 жылы NSFNET және NSF демеушілік еткен аймақтық желілердің табысы CSNET қызметтерін қажетсіз етіп жіберді, және CSNET желісі 1991 жылдың қазан айында жабылды.

Lawrence Landweber at the University of Wisconsin–Madison prepared the original CSNET proposal, on behalf of a consortium of universities (Georgia Tech, University of Minnesota, University of New Mexico, University of Oklahoma, Purdue University, University of California, Berkeley, University of Utah, University of Virginia, University of Washington, University of Wisconsin, and Yale University). The US National Science Foundation (NSF) requested a review from David J. Farber at the University of Delaware. Farber assigned the task to his graduate student Dave Crocker who was already active in the development of electronic mail. The project was deemed interesting but in need of significant refinement. The proposal eventually gained the support of Vinton Cerf and DARPA. In 1980, the NSF awarded $5 million to launch the network. It was an unusually large project for the NSF at the time. A stipulation for the award of the contract was that the network needed to become self sufficient by 1986. Once CSNET was fully operational, the systems and ongoing network operations were transferred to a team led by Richard Edmiston at Bolt Beranek and Newman (BBN) of Cambridge, Massachusetts by 1984. The Purdue team, consisting of Peter Denning, Douglas Comer, and Paul McNabb, was responsible for designing and building the kernel interfaces that would allow sites outside of the ARPANET infrastructure to connect via public X.25 networks, such as Telenet. The mechanism allowed systems with TCP/IP network stacks to use an X.25 network device, with IP datagrams being sent through dynamically allocated X.25 sessions. Purdue and other sites with ARPANET access would act as gateways into the ARPANET, allowing non ARPANet sites to have email, telnet, ftp, and other forms of network access directly into the ARPANET. By 1981, three sites were connected: University of Delaware, Princeton University, and Purdue University. By 1982, 24 sites were connected expanding to 84 sites by 1984, including one in Israel. Soon thereafter, connections were established to computer science departments in Australia, Canada, France, Germany, Korea, and Japan. CSNET eventually connected more than 180 institutions. One of the earliest experiments in free software distribution on a network, netlib, was available on CSNET. CSNET was a forerunner of the National Science Foundation Network (NSFNet) which eventually became a backbone of the Internet. CSNET operated autonomously until 1989, when it merged with Bitnet to form the Corporation for Research and Educational Networking (CREN). By 1991, the success of the NSFNET and NSF sponsored regional networks had rendered the CSNET services redundant, and the CSNET network was shut down in October 1991.

Құралымдары

CSNET жобасының үш негізгі құралы болды: электрондық пошта тарату қызметі (Делавэр және RAND), атау қызметі (Висконсин) және TCP/IP X.25 туннельдеу технологиясы (Пурдью). Алғашқы қолжетімділік электрондық пошта тарату арқылы, Делавэр және RAND шлюздері арқылы телефон желісі немесе X.29/X.25 терминалдық эмуляция арқылы болды. Көп ұзамай CSNET қолжетімділігіне TCP/IP қосылды, соның ішінде X.25 арқылы жұмыс істеу мүмкіндігі де болды. Электрондық пошта тарату қызметі Crocker әзірлеген MMDF бағдарламалық құралының телефонға арналған арнасының атымен Phonenet деп аталды. CSNET атау қызметі есім, лауазым немесе мекеме сияқты әртүрлі пайдаланушы атрибуттарына сүйене отырып, электрондық пошта мекенжайларын қолмен және автоматты түрде іздеуге мүмкіндік берді. X.25 туннельдеуі мекемеге коммерциялық X.25 қызметі (Telenet) арқылы ARPANET-ке тікелей қосылуға мүмкіндік берді, осы арқылы мекеменің TCP/IP трафигі ARPANET пен коммерциялық X.25 желілері арасындағы релелік қызмет атқаратын CSNET компьютеріне туннельдендірілді. CSNET сонымен қатар қашықтан орналасқан жерлерге SLIP сессияларын қажеттілікке қарай автоматты түрде бастау немесе ажырату үшін қоңырау шалу арқылы (Dialup IP) бағдарламалық құралын жасады. CSNET Digital Equipment Corporation (DEC) VAX 11 жүйелерінде BSD Unix қолданысын пайдалана отырып жасалды, бірақ ол әртүрлі аппараттық және операциялық жүйелер платформаларын қолдауға кеңейді.

Тану

2009 жылдың шілдесінде Стокгольмде өткен Интернет-инженерлік жұмыс тобының мәжілісінде Интернет қоғамы CSNET-тің пионерлік еңбегін мойындап, оны Джонатан Б. Постель қызмет көрсету сыйлығымен марапаттады. Крокер Ландвебер және басқа да негізгі зерттеушілердің атынан сыйлықты қабылдады. Сыйлық табыстау және қабылдау жазбасы қолжетімді.