Солтүстік Америкадағы университет футболының «Боул» ойындары

Кіріспе

Солтүстік Америкадағы футбол ойындарының санаты

Солтүстік Америкада, боул ойыны немесе жай ғана боул – NCAA I Football Bowl Subdivision (FBS) командаларына жататын колледж футболының маусымнан кейінгі футбол ойындарының бірі. Тарихының көп бөлігінде I дивизионды Боул субдивизионы жыл сайынғы ұлттық чемпионды анықтау үшін плей-офф турниріне қатысудан аулақ болды, бұл дәстүрлі түрде спорт жазушылары мен ойыншы емес мамандардың дауысымен шешілді. Мұндай плей-оффтың орнына, АҚШ-тың әртүрлі қалалары өздерінің аймақтық фестивальдерін ұйымдастырды, онда колледж футболының маусымнан кейінгі ойындары өтті. 2002 жылға дейін ойыншылардың мансабындағы жиынтық көрсеткіштеріне боул ойындарының статистикасы қосылмайтын. ФБС ұлттық чемпионын анықтау үшін тұрақты жүйе құруға жасалған әрекеттерге қарамастан (мысалы, 1992–1994 жылдардағы Боул Коалициясы, 1995–1997 жылдардағы Боул Альянсы, 1998–2013 жылдардағы Боул Чемпионат Сериясы және 2014 жылдан бері Колледж Футболы Плей-оффы), түрлі боул ойындары оларға байланысты экономикалық мүдделердің күшті болуына байланысты өткізіліп келеді. Боул ойындарының бастапқы мақсаты – колледж футболының ең үздік командаларын қатыстыру болды, командалардың белгілі бір жылы боул ойынына шақырылуы үшін қатаң талаптар қойылды. 1971 жылға дейін тек 10 командалық бәсекелестік (жұлдыз командаларынан өзгеше) боул ойындары болды. Боул ойындарының саны артып, 1997 жылғы маусымда 20-ға жетті, содан кейін 2006 жылғы маусымда 30-дан асып, 2015 жылғы маусымда Колледж Футболы Плей-оффының Ұлттық Чемпионатын есептемегенде 40 командалық бәсекелестік ойынға жетті. Боул ойындарының көбеюі NCAA-ның боулға қатысу ережелерін іс жүзінде жоюға әкелді, нәтижесінде 6–6 көрсеткіші бар командаларға (2002 жылғы маусымнан бері көптеген командалар, соның ішінде 2023 жылғы 43 боул ойынында 21 команда) және тіпті 5–6 және 5–7 көрсеткіші бар командаларға (2001 жылғы маусымнан бері көптеген командалар, соның ішінде 2023 жылғы 43 боул ойынында осындай команданың бірі, яғни сол маусымдағы боул ойындарына қатысқан командалардың төрттен бірі жеңіске жетпеген) көптеген бос орындарды толтыруға мүмкіндік берді. "Боул" термині алғашқы маусымнан кейінгі колледж футболы ойындарының өткізілген орны болған Роуз Боул стадионынан шыққан. Роуз Боул стадионы өз атын және табақ пішіндес дизайнын АҚШ-тағы көптеген футбол стадиондарының прототипі – Йель Боулынан алған. Содан бері бұл термин кез келген ірі американдық футбол оқиғасымен, әдетте колледж футболымен синонимге айналды, бірақ кейбір ерекшеліктер бар. Мысалдар: Миссисипи штатының Булдогтары мен Оле Мисс Ребельс арасындағы жыл сайынғы кездесудің атауы – Egg Bowl және Алабама Кримсон Тайд пен Оберн Тайгерс арасындағы жыл сайынғы ойынға берілген Iron Bowl. Кәсіби футболда Ұлттық Футбол Лигасының (NFL) Супер Боул және Про Боул атаулары колледж футболының боул ойындарына сілтеме жасайды. Бұл термин кәсіби және колледждік канадалық футболға да көшкен. Назар аударуға лайық мысал – Виннипег Блю Бомберлері мен Саскачеван Рафрайдерс арасындағы жыл сайынғы Банжо Боул ойыны (Канадалық Футбол Лигасы, CFL). Ұлттық чемпиондарын ондаған жылдар бойы өрісте анықтап келе жатқан канадалық университет футболында "боул ойындары" – Vanier Cup ұлттық чемпионатының қатысушыларын анықтайтын екі жартылай финалдық ойынды білдіреді. 2002 жылдан бері бұл Uteck Bowl және Mitchell Bowl. Жұптамалар конференциялардың айналымдық тәртібімен анықталады, Uteck Bowl шығыстағы үй командасында, ал Mitchell – батыстағы үй командасында өткізіледі.

In North America, a bowl game, or simply bowl, is one of a number of postseason college football games that are primarily played by teams belonging to the NCAA's Division I Football Bowl Subdivision (FBS). For most of its history, the Division I Bowl Subdivision had avoided using a playoff tournament to determine an annual national champion, which was instead traditionally determined by a vote of sports writers and other non players. In place of such a playoff, various cities across the United States developed their own regional festivals featuring postseason college football games. Prior to 2002, bowl game statistics were not included in players' career totals. Despite attempts to establish a permanent system to determine the FBS national champion on the field (such as the Bowl Coalition from 1992 to 1994, the Bowl Alliance from 1995 to 1997, the Bowl Championship Series from 1998 to 2013, and the College Football Playoff from 2014 to the present), various bowl games continue to be held because of the vested economic interests entrenched in them. Bowl games originally featured the very best teams in college football, with strict bowl eligibility requirements for teams to receive an invitation to a bowl game in a particular year; as of 1971, there were only 10 team competitive (as compared to all star) bowl games. The number of bowl games has grown, reaching 20 games by the 1997 season, then rapidly expanding beyond 30 games by the 2006 season and 40 team competitive games, not including the College Football Playoff National Championship, by the 2015 season. The increase in bowl games has necessitated a virtual elimination of the NCAA bowl eligibility rules, since reduced to allow teams with non winning 6–6 records (numerous teams since 2002 season, including 21 such teams in the suddenly 43 bowl 2023 season) and even losing 5–6 and 5–7 seasons (numerous teams since the 2001 season, including one such team in the 43 bowl 2023 season, meaning over one quarter of the teams that bowl season did not have winning records) to fill many of the increasingly available bowl slots. The term "bowl" originated from the Rose Bowl stadium, site of the first postseason college football games. The Rose Bowl Stadium, in turn, takes its name and bowl shaped design from the Yale Bowl, the prototype of many football stadiums in the United States. The term has since become almost synonymous with any major American football event, generally collegiate football with some significant exceptions. Two examples are the Egg Bowl, the name of the annual matchup between the Mississippi State Bulldogs and the Ole Miss Rebels, and the Iron Bowl, a nickname given to the annual game between the Alabama Crimson Tide and the Auburn Tigers. In professional football, the names of the National Football League (NFL)'s Super Bowl and Pro Bowl are references to college football bowl games. The use of the term has crossed over into professional and collegiate Canadian football. A notable example is the annual Banjo Bowl between the Winnipeg Blue Bombers and Saskatchewan Roughriders of the Canadian Football League (CFL). In Canadian university football, which has determined its national champions on the field for several decades, the "bowl games" are the two semi final games that determine the participants in the Vanier Cup national championship game; since 2002 these have been the Uteck Bowl and the Mitchell Bowl. The matchups are determined on a conference rotation basis, with the Uteck Bowl being played at the easternmost host team, while the Mitchell is at the westernmost host team.

Тарих

Боул ойындарының тарихы 1902 жылы Мичиган мен Стэнфорд арасындағы Розалар қауымдастығының демеушілігімен өткен Шығыс-Батыс футбол матчынан басталады. Розалар турнирі 1916 жылғы Шығыс-Батыс футбол матчынан бастап жыл сайынғы жарысқа қолдау көрсетті. 1923 жылы Роуз Боул жаңадан салынған Роуз Боул стадионында өткізіле бастады, соның нәтижесінде жарыс Роуз Боул ойыны деп аталды. Ойындарды сипаттау үшін қолданылатын "боул" атауы Роуз Боул стадионынан шыққан. Басқа қалалар Розалар турнирінің шеруі мен Роуз Боулдың туризмді дамытудағы тиімділігін байқап, өздерінің аймақтық фестивальдарын, оның ішінде колледж футбол матчтарын ұйымдастыруға кірісті. Фестивальдердің атына "боул" деген сөз қосылды, бірақ матчтар әрқашан тостаған тәрізді стадиондарда өткізілмеді. Боул ойындарының тарихи уақыты, жаңа жылға қарай, екі факторға байланысты: жылы климат және саяхаттаудың қарапайымдығы. Алғашқы боул ойындары туризм мен бизнесті дамыту мақсатымен Оңтүстік Калифорния, Луизиана, Флорида және Техас сияқты жылы аймақтарда өтті. Коммерциялық әуе тасымалы болмағандықтан немесе өте шектеулі болғандықтан, матчтар тұрақты маусым аяқталғаннан кейін жоспарланды, бұл жанкүйерлерге матч өтетін жерге саяхаттауға мүмкіндік берді. Қазіргі заманғы саяхат ыңғайлырақ болғанымен, 2016–17 жылғы 41 боул ойынының 5-інен басқасы 36° солтүстік ендігінен төмен орналасқан қалаларда өтті.

Қазіргі уақытта колледж футбол боул ойындары желтоқсанның ортасынан қаңтардың басына дейін өтеді. Боул ойындарының саны артқан сайын, команданың боул ойынына шақыру үшін жеңуі керек матчтардың саны азайды. 12 матчтық кестеде тек 5 жеңісі бар бірнеше командалар боул ойынына шақырылды. 2018 жылғы маусым аяқталғаннан кейін Алабама университеті 69 рет қатысып (Колледж футбол плей-оффтың жартылай және финалдық матчтарын есептегенде), басқа университеттерге қарағанда көбірек боул ойындарында ойнады. Алабама осы өлшем бойынша 41 жеңіспен ең көп жеңіс рекордын ұстап тұр. 2019 жылғы маусымда Вирджиния Технологиялық институты 26 қатарынан боул ойындарына қатысып, NCAA ресми таныған рекордты және үздіксіз боул ойындарына қатысу бойынша ең ұзақ белсенді тізімді ұстап тұр. Флорида штаты 1982 жылдан 2017 жылға дейін 36 боул ойынына қатысып, үздіксіз боул ойындарына қатысу бойынша рекордты ұстады. Алайда, NCAA 2006 жылы академиялық мәселелерге байланысты ФСУ-дың UCLA-ға қарсы 2006 жылғы Emerald Bowl жеңісін жойғандықтан, бұл рекорд NCAA-мен мойындалмады. 1930 жылы Роуз Боул – жалғыз ірі колледж боул ойыны болды. 1940 жылға қарай бес ірі колледж боул ойыны болды: Роуз Боул, Қант Боул (1935 жылы құрылған), Мақта Боул Классигі (1937), Апельсин Боул (1935) және Күн Боул (1935). 1950 жылға қарай бұл сан сегізге дейін өсті. Бұл сегіз ойын 1960 жылға дейін жалғасты, бірақ 1970 жылға қарай бұл сан қайтадан 11-ге дейін өсті. Бұл сан 1980 жылы 15-ке, 1990 жылы 19-ға, 2000 жылы 25-ке, 2010 жылы 35-ке және 2015 жылға қарай 41-ге (40 ойын және Ұлттық чемпионды анықтау үшін екінші матчты ойнайтын екі команда) дейін өсті. 1950 жылдарға дейін аз ғана матчтар Жаңа жыл күні ғана өткізілді, жалғыз ерекшелік – демалыс күні жексенбіге түскен жағдайда. Жексенбіде боул ойындарын өткізбеу дәстүрі бастапқыда Роза шеруі мен Роуз Боулдың жексенбіде өткізілмеуінен туындады, себебі шіркеулерде байланған аттарды қорқытудан қорқу болды, бірақ кейінгі жылдары NFL матчтарымен келіспеушіліктерді болдырмау үшін жасалды. 2016–17 жылғы боул маусымында 41 матчқа үш аптадан астам уақыт кетті, 17 желтоқсаннан басталып 9 қаңтарда аяқталды. Боул ойындары бастапқыда қысқы демалыс орындары ретінде қарастырылған жылы қалаларда ғана өткізілсе, жабық стадиондар суық климатта да матчтарды өткізуге мүмкіндік береді. 1973 жылғы Роуз Боулға 106 869 адам келді, бұл Роуз Боул стадионының және NCAA боул ойындарының рекордтық көрсеткіші. Роуз Боул стадионы әлі де ең үлкен сыйымдылыққа ие стадион болып табылады, ал Роуз Боул ойыны постсезондық боул ойындарының арасында ең көп көрерменге ие. 1990 жылдары көптеген боул ойындары атау құқығын сату үшін дәстүрлі аттарын өзгерте бастады немесе толығымен жойды. Кейбіреулері дәстүрлі атауды қандай да бір формада сақтап қалды (мысалы, Солтүстік-Батыс өзара ұсынған Роуз Боул ойыны), ал басқалары корпоративтік демеушілерінің атын ғана пайдалану үшін дәстүрлі атауын толығымен жойды (мысалы, бұрынғы Цитрус Боул Capital One компаниясы атау құқығын сатып алғаннан кейін біраз уақыт бойы Capital One Bowl болды; кейіннен ол 2015 жылы бастапқы атына оралды). 1992 жылға дейін көптеген боул ойындарының белгілі бір конференциялармен қатаң келісімдері болды. Мысалы, Роуз Боул дәстүрлі түрде Pac-10 және Big Ten конференцияларының чемпиондарын шақыратын. Қант Боул SEC чемпиондарын, ал Апельсин Боул Big 8 конференциясының чемпиондарын қабылдады. Бұл конференциялық байланыстар елдегі ең жоғары рейтингтегі командалардың боул ойынында бір-бірімен ойнауына мүмкіндік бермейтін жағдайларға әкелді. Ұлттық чемпионат боул ойындарынан кейін, әртүрлі медиа сауалнамаларының дауыс берушілері арқылы анықталды, олар ең жақсы команданы анықтауға тырысты, кейде нашар командаларға қарсы жеңіске негізделген. Нәтижесінде, бірнеше чемпиондық атаулар пайда болды және жалғыз чемпион болған жоқ. Бұл "Мифтік Ұлттық Чемпионат" терминіне әкелді, ол әлі де мектептердің ұлттық чемпиондарын сипаттау үшін қолданылады, себебі мектеп спорты штаттық чемпионат турнирлерін өткізеді, бірақ ұлттық чемпионаттарды өткізбейді.

Currently, college football bowl games are played from mid December to early January. As the number of bowl games has increased, the number of games a team would need to win to be invited to a bowl game has decreased. With a 12 game schedule, a number of teams with only 5 wins have been invited to a bowl game. As of the completion of the 2018 season, the University of Alabama has played in more bowl games than any other school, with 69 appearances (counting College Football Playoff semifinals and finals). Alabama also holds the record for most bowl victories with 41 under that same metric. As of the 2019 season, the Virginia Tech Hokies holds the official NCAA recognized record of consecutive bowl berths, along with the longest active streak of consecutive bowl appearances, at 26 straight bowls. Florida State held the record of consecutive bowl berths at 36 bowl appearances from 1982 until 2017. However, it is not recognized by the NCAA since the NCAA vacated FSU's 2006 Emerald Bowl victory over UCLA due to an academic issue. The Rose Bowl was the only major college bowl game in 1930. By 1940, there were five major college bowl games: the Rose Bowl, the Sugar Bowl (established in 1935), the Cotton Bowl Classic (1937), the Orange Bowl (1935), and the Sun Bowl (1935). By 1950, the number had increased to eight games. This slate of eight bowl games persisted through 1960, but by 1970 the number had increased again, to 11 games. The number continued to increase, to 15 games in 1980, to 19 games in 1990, 25 games in 2000, 35 games in 2010, and 41 games by 2015 (40 games plus two teams playing a second game to determine the National Champion). Up until around the 1950s, the small number of games were played solely on New Year's Day, with the only major exception being if the holiday occurred on a Sunday. The tradition of not playing bowl games on Sunday initially started from the Rose Parade and Rose Bowl not being held on Sundays for fear of spooking horses tied at churches, but in later years was done to avoid conflict with NFL games. For the 2016–17 bowl season, the 41 games require a little over three weeks, starting December 17 and ending on January 9. While bowl games were originally exclusive to warm cities thought of as winter vacation destinations, indoor stadiums allow games to be played in colder climates. The attendance of 106,869 for the 1973 Rose Bowl set the Rose Bowl Stadium record, and an NCAA bowl game attendance record. The Rose Bowl stadium still is the largest capacity stadium and the Rose Bowl game has the highest attendance for postseason bowl games. In the 1990s, many bowl games began to modify or abandon their traditional names in favor of selling naming rights. While some include the traditional name in some form (e. g. the Rose Bowl Game presented by Northwestern Mutual), others have totally eliminated their traditional name in favor of solely using their corporate sponsor's name (e. g. the former Citrus Bowl became the Capital One Bowl for some time after the financial services company Capital One bought the naming rights; it later reverted to its original name in 2015). Prior to 1992 most bowls had strict agreements with certain conferences. For example, the Rose Bowl traditionally invited the champions of the Pac 10 and the Big Ten conferences. The Sugar Bowl invited the SEC champion and the Orange Bowl hosted the Big 8 conference champion. These conference tie ins led to situations where the top ranked teams in the country could not play each other in a bowl game. The national championship was decided after the bowls, solely by voters for various media polls, who tried to decide which team was best, sometimes based on wins against far inferior teams. As a result, there could be multiple championship titles and no single champion. This led to the term "Mythical National Championship", which is still used to describe high school national champions, since high school sports have state championship tournaments but not national.

Ұлттық чемпионды анықтау

Әр түрлі тостаған ойындарындағы қалыптасқан экономикалық мүдделер, колледж футболының төменгі дивизиондарымен салыстырғанда тұрақты маусымның ұзақтығы және колледж ойыншыларының соңғы емтихандар мен қысқы демалыс кезінде плей-офф ойындарының бірнеше турында ойнағысы келмеуі, I дивизион Bowl Subdivision ұзақ жылдар бойы жыл сайынғы ұлттық чемпионды анықтау үшін плей-офф турнирін өткізуден аулақ болды. Оның орнына, Футбол кубогының ұлттық чемпионы дәстүрлі түрде спорт жазушылары мен ойыншы емес мамандардың дауысымен анықталып келді. 1995 жылы ірі тостақандар мен конференциялардың бірігіп құрған Bowl Alliance ең жоғары рейтингтегі екі команданың, тіпті олар әртүрлі тостақандарға жатса да, бір-бірімен ойнау жүйесін енгізді. Алайда, Pac 10, Big Ten және Rose Bowl бұл жүйеге қатыспады. Бірінші және екінші командалардың кездесу мүмкіндігі арта түсті, бірақ кепілдік берілмеді. 1997 жылғы маусымнан кейін жеңіліссіз Мичиган екі ірі сауалнамада да бірінші орынды иеленді, бірақ Big Ten чемпионы ретінде олар Rose Bowl-да Pac 10 чемпионы, сегізінші орындағы Вашингтон штатымен ойнады. Bowl Alliance командасының біріншісі, жеңіліссіз Небраска, Orange Bowl-да бір жеңіліс алған үшінші орындағы Теннессимен кездесті. Мичиган Жаңа жыл күні бес ұпаймен жеңіске жетті, ал келесі күні Небраска (жарақат алған Пейтон Мэннингпен ойнаған) Теннессиді 25 ұпаймен ұтты. AP Мичиганды чемпион деп жариялады, бірақ жаттықтырушылар сауалнамасы Небрасканы, зейнеткерлікке шығатын жаттықтырушы Том Осборн үшін соңғы ойында, қарсыласынан үлкен айырмамен жеңгендігі үшін жоғарырақ бағалады. Келесі маусымда Rose Bowl, Pac 10 және Big Ten басқа тостақандар мен ірі конференцияларға қосылып, Bowl Championship Series (BCS) құрды. BCS елдегі ең жоғары рейтингтегі екі команданы статистика мен жаттықтырушылар сауалнамалары сияқты әртүрлі көздерден алынған есептеулер негізінде, консорциумдағы төрт тостақан ойынының бірімен – Rose Bowl, Fiesta Bowl, Sugar Bowl және Orange Bowl – сәйкес келтіруге тырысты, осылайша «ұлттық чемпионат» рөлін ауыстырып отыруға мүмкіндік берді. 2006 жылы арнайы BCS чемпионаты BCS ойындары арасында кезекпен өткізілді. BCS чемпионаты төрт негізгі тостақаннан бөлек болғанымен, олардың арасында айналып отырылды. Жаттықтырушылар сауалнамасы келісімшарт бойынша ойын жеңімпазын ұлттық чемпион деп мойындауға міндетті болды. Алайда, AP Poll сияқты басқа сауалнамалар ойынға лайықты бірнеше команда болған жағдайларда, басқа команданы таңдауға мүмкіндік берді. Мысалы, 2003 жылы LSU Оклахомаға қарсы BCS ұлттық чемпионатында жеңіске жетті, бірақ AP Rose Bowl жеңісінен кейін USC-ті чемпион деп жариялады. 2014–15 маусымда BCS жаңа консорциуммен – Колледж футболының плей-оффымен (CFP) алмастырылды. Жаңа жүйе төрт командадан тұратын турнирді пайдаланады, оның қатысушыларын комитет таңдайды және рейтинг береді; жартылай финалдық ойындар жыл сайын алты мүшелік тостақандардың жұптары арасында ауысады: Rose Bowl және Sugar Bowl, содан кейін Orange Bowl және Cotton Bowl Classic, содан кейін Fiesta Bowl және Peach Bowl. Екі жартылай финалдық ойынның жеңімпаздары Колледж футболының ұлттық чемпионатында кездеседі, ол бейтарап жерде, өтініштер негізінде анықталады. Жаңа жылдық алтылықтың жартылай финалдық ойындарды өткізбейтін мүшелері дәстүрлі байланыстарға оралады. Бұрынғылары сияқты және төменгі деңгейдегі NCAA турнирлерінен айырмашылығы, Колледж футболының плей-оффы NCAA чемпионаты ретінде ресми түрде танылмайды.

Because of the vested economic interests entrenched in the various bowl games, the longer regular season compared to lower divisions of college football, and a desire not to have college players play several rounds of playoff games during final exams and winter recess, the Division I Bowl Subdivision long avoided instituting a playoff tournament to determine an annual national champion. Instead, the National Champion in the Football Bowl Subdivision has traditionally been determined by a vote of sports writers and other non players. In 1995, the Bowl Alliance, formed by the major bowls and conferences, put in place a system where the two highest ranked teams would play each other, even if they were each affiliated with a different bowl. However, the Pac 10 and Big Ten and the Rose Bowl did not participate. Number 1 vs Number 2 bowl match ups became far more likely, but were not guaranteed. After the 1997 season, undefeated Michigan was ranked first in both major polls, but as the Big Ten champion, they played eighth ranked Pac 10 champion Washington State in the Rose Bowl. The top Bowl Alliance team, #2 and unbeaten Nebraska, faced one loss, third ranked Tennessee in the Orange Bowl. Michigan won by five on New Year's Day and the next night, Nebraska beat Tennessee (playing with an injury hobbled Peyton Manning) by 25. The AP kept Michigan as the champion, but the Coaches' Poll jumped Nebraska, playing its final game for retiring coach Tom Osborne, in part because of their more lopsided victory against a more highly ranked opponent. The following season, the Rose Bowl, Pac 10, and Big Ten joined the other bowls and major conferences to form the Bowl Championship Series. The BCS attempted to match the two highest ranked teams in the country based upon calculations from various sources, including statistics and coaches' polls, with one of the four bowl games in the consortium, the Rose Bowl, Fiesta Bowl, Sugar Bowl, and Orange Bowl, rotating the role of "national championship." In 2006, a dedicated BCS Championship Game rotated among the BCS venues. The BCS Championship Game, while separate from the four main bowls, was still rotated among their sites. The Coaches Poll was contractually obligated to recognize the winner of the game as its national champion. However, other polls such as the AP Poll may deviate and pick a different team, particularly in years when multiple teams were equally worthy of reaching the game. In 2003, for instance, one loss LSU won the BCS National Championship over Oklahoma, but the AP crowned one loss USC champion after its Rose Bowl win. For the 2014–15 season, the BCS was replaced by a new consortium, the College Football Playoff (CFP). The new system uses a four team single elimination tournament, with its participants selected and seeded by a committee; the semi final games are rotated between pairs of the six member bowls yearly, the Rose Bowl and Sugar Bowl, then Orange Bowl and Cotton Bowl Classic, and then the Fiesta Bowl and Peach Bowl. The winners from the two semi final bowls advance to the College Football Playoff National Championship, which is played at a neutral site determined using bids. Members of the New Year's Six that are not hosting semi final games revert to their traditional tie ins. Like its predecessors, and in contrast to the officially sanctioned NCAA tournaments at lower levels, the College Football Playoff is not officially recognized as an NCAA championship.

Кәсіби боулинг ойындар

Ұлттық футбол лигасы да плей-офф ойындарының кейбіреулеріне "боул" атауын қолданды. NFL чемпионаты бастапқыда "Боул" деп аталмаса да, лига 1951 жылы Pro Bowl-ды барлық жұлдыздар ойынының атауы ретінде енгізді, ал 1960 жылдан 1969 жылға дейін Берт Белл Бенефит Боулды (Плей-офф Боул деп те аталады) әр дивизиондағы екінші орын алған екі команданың кездесуі ретінде таныстырды. 1970 жылы кәсіби футболдың AFL–NFL бірігуі кезінде AFL–NFL әлем чемпионаты NFL чемпионаты болды және қазір Super Bowl деп аталады, өйткені ол 1968 жылдан бері осылай аталады (атауды Ламар Хант қызының супер доппен ойнағанын көргеннен кейін ойлап тапты). Сонымен қатар, шетелде өткізілетін маусым алдындағы матч – American Bowl, сондай-ақ Bounty Bowl, Ice Bowl, Snow Bowl, Freezer Bowl, Fog Bowl, Mud Bowl, Tuna Bowl, Manning Bowl, Harbaugh Bowl, Kelce Bowl және ұсынылған (бірақ ақырында жойылған) China Bowl сияқты түрлі бір реттік ойындар бейресми түрде "боул" деп аталды. Осының нәтижесінде, басқа кәсіби футбол лигалары өз чемпионаттары үшін "Bowl" атауын қолданды немесе қолданып келеді, мысалы, World Football League (World Bowl), NFL Europe (World Bowl), Arena Football League (ArenaBowl), Indoor Football League (United Bowl), Great Lakes Indoor Football League (Great Lakes Bowl) және American Indoor Football Association (AIFA Championship Bowl). Канадалық футбол лигасы өздерінің бір бәсекелестіктерін Banjo Bowl деп, екіншісін QEW Bowl (Онтарио шайқасы деп те аталады) деп атайды; алайда, көптеген канадтық спорт лигалары сияқты, CFL чемпионаты кубок деп аталады (CFL жағдайында – Grey Cup).

Маусымнан кейінгі боулдар

NCAA футболдың ең жоғарғы деңгейінде, I Футбол Бабының Бөлімшесі (FBS, 1978 жылдан 2005 жылға дейін I А Бөлім деп аталатын), командалар, әдетте, кем дегенде алты ойын жеңіп, реттелігі маусымның соңында жеңіліс рекорд жасамауы керек. Оларды конференциядағы орнына байланысты боул ойынына шақыруға болады, сондай-ақ олардың конференциясының әртүрлі боул ойындарымен жасаған келісімдеріне сәйкес. Сонымен қатар, боулға қатысу құқығы бар команда конференциялық келісімдерге тәуелсіз, тікелей шақыру ала алады. Боулдар жаттықтырушылар құрамы арасында танымал, себебі NCAA колледж командаларына боулға қатысқанда, олардың басқа жағдайда болмаған қосымша апталық жаттығу мүмкіндігі беріледі, ал боул ойындары командаларға қатысқаны үшін төлем жасайды. Бір конференцияға мүше командалар ақшаны өз әріптестерімен бөліседі. 2010 жылғы маусымда 120 I дивизион FBS командасының 70-і боул ойынында ойнады. НСАА-дан тәуелсіз боул ойындарының қауымдастығы кем дегенде 1989 жылдан бері бар. Бастапқыда Футбол Бабының қауымдастығы деп аталған ұйым 2020 жылдың қазан айында «Боул маусымы» деп қайта брендтеу жариялады. NCAA боул маусымы әдетте желтоқсанның ортасынан қаңтардың басына дейін жалғасады, ал боул ойындарының бірінші аптасында әдетте Бес топтық конференцияның командалары (Американдық атлетикалық конференция, Conference USA, Орталық атлетикалық конференция, Тау батыс конференциясы, Күн белдеуі конференциясы және Нотр-Дамнан басқа FBS тәуелсіздері) қатысады, ал екінші аптада Негізгі Бес конференцияның командалары (ACC, Big Ten, Big 12, Pac 12, SEC және FBS тәуелсіз Нотр-Дам) қатысады.

FBS емес боулинг ойындар

Төменгі деңгейдегі командалар ұлттық чемпионат ойындарымен бейтарап алаңда плей-офф турнирлерінде ойнайды, бұл Футбол тостаған лигасының (FBS) қарағанда шақырулы тостаған ойындарын аз танымал етеді. I дивизиондық футбол чемпионатының (FCS) бір ғана тостаған ойыны бар – Celebration Bowl, бұрынғы Heritage Bowl. Бұл шақыруға тарихи түрде афроамерикандық колледждер мен университеттерінің үздік командалары, SWAC және MEAC командалары қатысады. SWAC тарихи тұрғыдан алғанда, алғыс айту күнінен кейін жалғасатын ұзақ маусымға ие, бұл оның командаларының FCS турниріне қатысуына кедергі келтіреді және оларды FBS-ке жақындатады. II дивизион деңгейінде DII плей-оффқа ілікпеген командалар үшін төрт постсезондық тостаған ойыны бар: Live United Texarkana Bowl, Heritage Bowl, America's Crossroads Bowl және Florida Beach Bowl. II дивизионның барлық төрт тостаған ойыны желтоқсан айының бірінші демалыс күндері өткізіледі. NCAA III дивизионында қазіргі уақытта өткізіліп жатқан барлық тостаған ойындары жақында құрылған (2008 жылдан бастап немесе одан кейін). 2017 жылғы маусымда DIII плей-оффқа ілікпеген командалар үшін 10 тостаған ойыны жоспарланған: ECAC командалары үшін ұйымдастырылған алты тостаған ойындары сериясы, Centennial Conference және MAC арасындағы екі тостаған ойындары сериясы, Нью-Йорк штатының тостаған ойыны (Liberty League және Empire 8 арасында) және Жаңа Англия тостаған ойыны (ECFC, MSCAC, CCC және NEWMAC арасында). 2008 жылға дейін ECAC I АА дивизионы үшін ECAC Bowl (1989–2003) және Солтүстік Атлантика тостаған ойыны (2007) өткізілді, соңғысы қазір конференцияның алты тостаған ойындары сериясына енгізілді. Сонымен қатар, III дивизион чемпионаты тарихи түрде Амос Алонзо Стагг тостаған ойыны деп белгілі. NCAA-дан тыс, Жеңіс тостаған ойыны NCCAA ұйымының демеушілігімен өткізіледі, ол өз мүшелерін NCAA немесе NAIA-мен шектемейді. NAIA-да шақыру арқылы өткізілетін постсезондық тостаған ойындары жоқ. Қазір тоқтатылған Wheat Bowl-дан бастап, NAIA маусым соңында емес, басында тостаған ойындарын жоспарлауды оңайлатты – бұл үлкен колледж тостаған ойындары мен жоғары мектеп спортын кестеге енгізуге мүмкіндік берді; мұндай мысалдың бірі – NAIA командалары үшін маусым алдындағы тостаған ойыны – College Fanz First Down Classic.

At lower levels, teams play in playoff tournaments with a national championship game at a neutral site, making invitational bowl games less popular than in the Football Bowl Subdivision (FBS). The Division I Football Championship Subdivision (FCS) features only one bowl game, the Celebration Bowl, formerly the Heritage Bowl. It invites the top teams from historically black colleges and universities, one from the SWAC and one from the MEAC. The SWAC has historically had a longer regular season that extends past Thanksgiving weekend, preventing its teams from participating in the FCS tournament and more closely mirroring the FBS. At the Division II level there are currently four postseason bowls for teams that did not qualify for the DII playoffs: the Live United Texarkana Bowl, Heritage Bowl, America's Crossroads Bowl, and Florida Beach Bowl. All four of the Division II bowls are played on the first weekend of December. At the NCAA Division III level, all bowls that are currently played are recent developments (starting in 2008 or later). For the 2017 season, 10 bowls were scheduled to be played by teams that did not qualify for the DIII playoffs: a six bowl series organized for ECAC teams, a two bowl series organized between the Centennial Conference and MAC, the New York State Bowl (between Liberty League and Empire 8), and the New England Bowl (between the ECFC, MSCAC, CCC and NEWMAC). Prior to 2008, the ECAC also held the ECAC Bowl (1989–2003) for Division I AA and the North Atlantic Bowl (2007), the last of which is now integrated into the conference's six bowl series. Additionally, the Division III championship game has historically been known as the Amos Alonzo Stagg Bowl. Outside the NCAA, the Victory Bowl is sponsored by the NCCAA, a group that does not restrict its membership to either NCAA or NAIA. The NAIA does not have any invitational postseason bowl games. Starting with the now defunct Wheat Bowl, the NAIA found it easier to schedule bowl games early in the season rather than late—this allowed the schedule to accommodate large college bowl games and high school sports; one such extant example is the College Fanz First Down Classic, a pre season bowl game for NAIA teams.

Жұлдыздар ойыны

Командалық бәсекелестік боул ойындарынан кейін, постсезондық кестедегі соңғы ойындар – жұлдыздар боул ойындары сериясы болып табылады. Бұл ойындар ең жақсы аяқтаған колледж ойыншыларын көрсетуге бағытталған. Мұндай колледж жұлдыздар ойындарының қатарында Шығыс-Батыс Shrine Bowl, Ағалар Bowl және Hula Bowl бар. Ал бұрын өткізілген жұлдыздар ойындарының ішінде Солтүстік-Оңтүстік Shrine ойыны және NFLPA Колледждік Боулы есімдері кездеседі.

Арнайы ойындар мен бәсекелестік

Сондай-ақ, "боул" атауын алып жүретін маусым алдындағы және реттелі маусымдық ойындар болды, оның ішінде Мираж Боул, Гласност Боул және Канадалық футбол лигасының Банжо Боул. Постсезондық ойындарға қатыспайтын боул ойындарының мысалдары – Iron Bowl және Egg Bowl. Жақында "боул" термині колледж немесе Ұлттық футбол лигасының ойындарына да қолданыла бастады, егер оларға қандай да бір ерекше мән немесе қосымша сюжет болса. Мысалы, Флорида штаты мен Клемсон командаларын Бобби Боуден мен Томми Боуден әке-баласы жаттықтырған ойындарға Боуден Боул деген ат берілді. Екі өте нашар команданың немесе өте төмен деңгейдегі ойынның арасындағы кездесулер әзіл ретінде "Туалет боулы" деп аталады.

Бразилия

Суперлига Националь де Футбол Американский чемпионатының финалы Бразил Боул деп аталады.

Еуропа футбол лигасы

Еуропалық америкалық футбол командаларының IFAF Europe-қа мүшелігіндегі Еуропа кубогы үлгісіндегі турнир Еуропа футбол лигасында (EFL) өткізіледі, EFL-дің финалдық ойыны Eurobowl деп аталады және 1986 жылдан бері жыл сайын ұйымдастырылып келеді.

Дания

Данияда ұлттық чемпионат ойыны Ханс Кристиан Андерсен ертегісінің құрметіне "Мермейд Боул" деп аталады.

Финляндия

Финляндияда ұлттық чемпионат ойыны Ваахтерамалья ("Карағай тостағаны") деп аталады және алғаш рет 1980 жылы өткізілді.

Германия

Германияда американдық футболдан ұлттық чемпионат ойыны German Bowl деп аталады және алғаш рет 1979 жылы өткізілді. German Bowl-дан басқа, 1982 жылдан бері Германияда Жастар кубогы да өткізіліп келеді, ал 1990 жылы Әйелдер кубогы енгізілді. Германиядағы басқа да ұлттық чемпионаттарға Германияның Флаг-боулы (2000 жылы құрылған), Германияның Жастар Флаг-боулы (1999) және Германияның жабық Флаг-боулы (2000) кіреді.

Ұлыбритания

Британдық-американдық футбол қауымдастығы ұлттық лигаларының жылдық чемпионат ойыны Britbowl деп аталады.

Ирландия

Американдық футбол Ирландияның жоғары лигасының (Премьер-дивизионының) шемпиондық ойыны «Шамрок Боул» деп аталады. Ол әдетте жыл сайын шілде немесе тамыз айларында өткізіледі және 2000 және 2020 жылдарды есептемегенде, 1986 жылдан бері үздіксіз өткізіліп келеді.

Израиль

Израиль футбол лигасының жеңімпазы жыл сайын Израиль Боулында анықталады. Бекер кубогын 2008 жылы Иерусалим Арыстандары алғаш рет жеңіп алды.

Жапония

Колледж футболында Шығыс Жапония және Батыс Жапония чемпиондары арасындағы чемпионат ойыны "Кошиен Боули" деп аталады. Ең үздік орта мектеп командалары да "Кошиен Боулиде" бақ сынасады. Ал кәсіби футбол чемпионаты "Жапония Х Боули" деп танылады. "Кошиен" және "Жапония Х Боули" жеңімпаздары "Райс Боулде" Жапония Ұлттық Чемпионаты үшін күш сынастырады. Жыл сайынғы жоғары мектеп футболының чемпионаты "Рождество Боули" деп аталады.

Нидерланды

Голландиялық AFBN бірінші лигасының чемпионат финалы "Тюльпан кубогы" деп аталады. Алғашқысы 1986 жылы өткізілді.

Швейцария

Швейцарияның А ұлттық лигасының чемпиондық ойыны Швейцария Боулы деп аталады. Ол алғаш рет 1986 жылы өткізілді.