Кіріспе

Британдық қаржылық қызметтер компаниясы

Standard Chartered plc – тұтынушыларға, корпоративтік және институционалдық банк салаларында, сондай-ақ кассалық қызметтерде жұмыс істейтін британдық көпұлтты банк. Бас кеңсесі Ұлыбританияда орналасқанмен, ол Ұлыбританияда бөлшек саудалық банк қызметін жүргізбейді және оның табысының 90 пайызы Азия, Африка және Таяу Шығыстан түседі. Standard Chartered Лондон қор биржасында негізгі тізімде тұр және FTSE 100 индексінің құрамына кіреді. Ол Гонконг қор биржасында, Үндістанның Ұлттық қор биржасында және OTC Markets Group Pink-те қосымша тізімде тұр. Оның ең ірі акционері – Сингапур үкіметіне тиесілі Temasek Holdings. Қаржылық тұрақтылық кеңесі оны жүйелік маңызды банк деп санайды. Жозе Виняльс – Standard Chartered тобының төрағасы. Билл Уинтерс – қазіргі топтың бас директоры.

Атауы

Standard Chartered атауы 1969 жылы бірігіп құрылған екі банк атынан шыққан: Үндістан, Австралия және Қытайдың Чартерлік банкі мен Британдық Оңтүстік Африканың Стандарттық банкі.

Chartered Bank (Банк жарғылық банкі)

Чартерлік банк 1853 жылы шотландтық Джеймс Уилсонға корольдік жарғы берілген кезде құрылды. Chartered 1858 жылы Бомбей, Калькутта және Шанхайда алғашқы филиалдарын ашты; 1859 жылы Гонконг пен Сингапурдағы филиалдар ашылды. Банк 1862 жылы Гонконг долларымен номиналды банкноттар шығара бастады. Көптеген филиалдарды құрған Standard 1867 жылдан бастап Кимберлидің алмастың кен орындарын дамытуды қаржыландыруда маңызды рөл атқарды, кейін алтын табылуымен 1885 жылы Йоханнесбург қаласына желісін кеңейтті. Әлемдегі екінші ірі алтын кен орындарының өнімдерінің жартысы Лондонға қарай Standard Bank арқылы өтті. Standard жылдар бойы Африкада кеңінен тарады, бірақ 1883 жылдан 1962 жылға дейін ресми түрде Оңтүстік Африканың Standard Bank деп аталды. 1962 жылы банк өз атын Standard Bank Limited деп өзгертті, ал Оңтүстік Африкадағы операциялар бас банктың бұрынғы атын алған жеке еншілес компания Standard Bank of South Africa Ltd-ге айналды. Бұл ұсыныс сәтсіз аяқталды, бірақ Standard Chartered-ті өзгерістер кезеңіне түрткі берді, оның ішінде АҚШ және Оңтүстік Африкадағы активтерді сату да болды. Ол Union Bank-ты Bank of Tokyo-ға, ал United Bank of Arizona-ны Citicorp-қа сатты. 1986 жылы бизнес консорциумы Lloyds-тан қорғану үшін 35% үлесін сатып алды. Бұл консорциумның мүшесі Сингапурдың жылжымайтын мүлік магнаты Ху Тек Пуат болды, ол банктің акцияларының 5% -ын сатып алып, кейін оны 13,4% -ға дейін арттырды. 1987 жылы Standard Chartered Оңтүстік Африка банкіндегі қалған үлесін сатты; содан бері Standard Bank Group жеке компания болып табылады. 1992 жылы Мумбайдағы Standard Chartered компаниясының бірнеше қызметкерлері салымшылардың қаражатын заңсыз бағыттап, қор нарығында спекуляция жасағандары үшін банктік реттеушілер айып тақты, осылайша дау туды. Үндістандық реттеушілердің айыптары мен шығындарға жасалған резервтер банкті сол кездегі капиталының үштен бір бөлігіне тең 350 миллион фунт стерлингке шығын келтірді. 1994 жылы Лондонның "Санди Таймс" газеті банктің металл бөлімінің жетекшісі Малайзия мен Филиппиндегі лауазымды тұлғаларға пара беріп, бизнес жеңіп алғанын хабарлады. Банк 1994 жылдың 18 шілдесінде жасаған мәлімдемесінде "кейбір елдердегі жеке тұлғаларға бизнес жеңілуі үшін сыйлықтар беру, бұл банк ережелеріне қайшы келетін әрекет" болғанын мойындады. 1994 жылы Гонконгтың бағалы қағаздар және фьючерстер комиссиясы Standard Chartered компаниясының Азиялық инвестициялық банкі 1991 жылдың шілдесінен 1993 жылдың наурызына дейін алты компанияға жаңа акциялардың бағасын жасанды түрде қолдауға заңсыз көмектескенін анықтады. Банк бұл құқық бұзушылықты мойындап, кешірім сұрап, брокерлік бөлімшелерін қайта ұйымдастырды. Комиссия банкті Гонконгтағы IPO-ға 9 айға кепілдік беруге тыйым салды. 1997 жылы Standard Chartered Mocatta Bullion and Base Metals металдар бөлімін Торонтодағы Scotiabank-ке 26 миллион АҚШ долларына сатты. Standard Chartered компаниясының Азиядағы инвестициялық банктік операциялары ешқашан қалпына келмеді. 2000 жылы банк оларды жапты.

2000 жылдан 2010 жылға дейін

2000 жылы Standard Chartered ANZ-тен Grindlays Bank-ті сатып алып, жеке банкинг қызметін кеңейтті және Үндістан мен Пәкістандағы операцияларын одан әрі дамытты. Standard Chartered Grindlays-дің Лондон мен Люксембургтегі жеке банкинг операцияларын, сондай-ақ Джерсидегі еншілес компаниясын сақтап қалды, олардың барлығы өз жеке банкіне біріктірілді. Қазір бұл Гонконг, Дубай және Йоханнесбургтегі жоғары кірісті клиенттерге Standard Chartered Grindlays Offshore Financial Services деген атпен қызмет көрсетеді. 2004 жылғы 1 шілдеде Standard Chartered (Гонконг) компаниясы құрылды, осыған байланысты Гонконг Заң шығару кеңесі Заңды төлемдік банкноттарды шығару туралы жарлыққа түзетулер енгізді. Түзету Standard Chartered Bank-ты жаңадан құрылған Standard Chartered Bank (Hong Kong) Ltd еншілес компаниясымен Гонконгтағы банкноттарды шығаратын банктердің бірі ретінде алмастырды. Сол жылы Standard Chartered Bank және Astra International (Индонезиялық конгломерат, Jardine Matheson компаниясының еншілес компаниясы) PermataBank-ті сатып алды, ал 2006 жылы екі акционер де бірлескен үлесін 89,01%-ға дейін арттырды. Индонезияның 55 қаласында 276 бөлімшесі мен 549 банкоматы бар PermataBank, Standard Chartered ұйымындағы ең ірі филиалдық желінің екіншісі болып табылады. 2005 жылғы 15 сәуірде банк Korea First Bank-ті сатып алды, бұл келісімде HSBC-ді басып өтті. Банк филиалдарын SC First Bank деп қайта атады. Standard Chartered Банкок бөлімшесі мен Standard Chartered Nakornthon Bank-ті қазан айында біріктіріп, жаңа ұйымды Standard Chartered Bank (Таиланд) деп атады. Standard Chartered Азия мен Таяу Шығыста жеке байлықты басқаруды кеңейту үшін Fleming Family & Partners компаниясымен стратегиялық одақ құрды, сондай-ақ Вьетнамдағы ACB, Travelex, American Express Bank (Бангладеш) және Bohai Bank (Қытай) компанияларының үлестерін сатып алды. Ең ірі акционері, миллиардер Кху Тэк Пут 2004 жылы қайтыс болды, ал екі жылдан кейін, 2006 жылғы 28 наурызда Сингапур мемлекеттік жеке инвестициялық компаниясы Temasek, Кху Тэк Путтың мұрагерлеріне тиесілі 11,55% үлесін сатып алып, банктің ең ірі акционері атанды. 2006 жылғы 22 қазанда Standard Chartered 1948 жылы Тайваньдың Синьчжу қаласында құрылған Hsinchu International Bank ("Hsinchu") акционерлік капиталының 51% астам үлесін алу бойынша тендерлер түскенін хабарлады. 2007 жылы Standard Chartered Сингапурдағы жеке банкинг бойынша жаһандық штаб-пәтерін ашты. 2007 жылғы 23 тамызда Standard Chartered Securities Trading Corporation of India Ltd-ден 49% үлесін 36 миллион долларға сатып алу туралы келісім жасады, егер екі тарап келіссе, 2008 жылы үлесін 75%-ға дейін, ал 2010 жылға қарай 100%-ға дейін арттыру мүмкіндігімен. 2008 жылғы 29 ақпанда Standard Chartered PLC American Express Company (AXP) компаниясынан American Express Bank Ltd (AEB) сатып алу үшін барлық қажетті келісімдерді алғанын хабарлады. Сатып алудың жалпы құны 823 миллион АҚШ долларын құрады. 2008 жылғы 13 қарашада Standard Chartered Bank (Гонконг) Limited компаниясы JPMorgan Cazenove компаниясымен Cazenove Asia Limited компаниясының 100% үлесін сатып алу туралы келісім жасады. 2009 жылғы 27 қарашада Dow Jones Financial News Дубайдың ең ірі корпоративтік ұйымын қайта құрылымдау жоспарлап отырғанын хабарлады. Халықаралық банктер арасында Standard Chartered Дубай және БАӘ нарығындағы ең ірі несие портфеліне ие, оның жалпы сомасы 7,77 миллиард долларды құрайды. Бұл Standard Chartered компаниясының жалпы берілген несиелерінің 4,2%-ын құрайды. HSBC, Barclays және RBS та осы жағдайға тап болды. Банк бұл тәуекелден туындайтын залалдың маңызды болмайтынын мәлімдеді.

2010 жылдан қазіргі уақытқа дейін

Standard Chartered 2010 жылдың 27 сәуірінде Barclays PLC-ден Африкадағы сақтау бизнесін сатып алу туралы келісім жасағанын жариялады. 2010 жылдың 13 мамырында Standard Chartered PLC компаниясы алғашқы «Индиялық депозитарлық қолхаттар» («IDR») ұсынысын іске қосты. 2010 жылдың 17 маусымында Standard Chartered Bank және Қытайдың Ауыл шаруашылық банкі (ABC) стратегиялық серіктестігін күшейту және бірлескен бизнес мүмкіндіктерін анықтау мақсатында стратегиялық одақ құрды. Сол жылдың қазан айында серіктестіктің бағытын анықтау және бірлескен кәсіпорындарды зерттеу үшін бірлескен бизнес және ынтымақтастық жұмыс тобы құрылды. Комитетке Standard Chartered компаниясының бас директоры Питер Сэндс және ABC президенті Чжан Юн бірлесіп төрағалық етуі тиіс болды. 2010 жылдың желтоқсанында Standard Chartered «The Bankers Bank of the Year 2010» сыйлығында «Жылдың жаһандық банкі» деп танылды. Standard Chartered сондай-ақ 2014 жылдың қыркүйегінде «The Banker» журналының «Жылдың жаһандық және еуропалық транзакциялық банкі» сыйлығының алғашқы жеңімпазы атанды, бұл негізінен «дамушы нарықтардағы, әсіресе Азиядағы жұмысының нәтижесінде» болды. 2015 жылдың қаңтарында компания «акционерлік капитал нарықтары бизнесінен» шығып, «бұл іске кіріскен алғашқы жаһандық банктердің бірі» екенін мәлімдеді. Бұл кесімдер жылдың бірінші жартысындағы пайда туралы ескертулер мен ақша жылына салу айыптарынан кейін бас директордың ауысуына байланысты болды. 2016 жылы Standard Chartered алмаз және зергерлік өнеркәсібінің орта буынына несие беруді тоқтататынын хабарлады. Бұл хабарлама банктың тәуекелді бизнес салаларына қатысуын қарастыру нәтижесі болды. 2013 жылдан бастап зергерлік және алмаз компанияларының төлемдерді орындамауына байланысты, Standard Chartered компаниясының әлі де өтеуге тиіс алмаз қарызы 1,7 миллиард долларды құрайды.

Ақшаны адалдандыру бойынша айыппұлдар

2012 жылдың 6 тамызында Бенджамин Ловски басқаратын Нью-Йорк қаласының Қаржылық қызметтер департаменті (DFS) Standard Chartered банкін Иранмен байланысты 250 миллиард долларлық транзакцияларды жасырғаны үшін айыптады және оны «заңсыз мекеме» деп сипаттады. Банкке өзінің әрекеттерін қорғауға бұйрық берілді, әйтпесе Нью-Йорк штатында жұмыс істеу лицензиясынан айырылу қаупі туындады. DFS өзінде Таяу Шығыстағы террористік топтарды қаржыландыру үшін пайдаланылған деген күдік тудырған транзакцияларды жасыруға қатысты құжаттары бар екенін мәлімдеді. 2012 жылдың 14 тамызында Ловски DFS пен Standard Chartered арасында банкке Нью-Йоркте жұмыс істеуге лицензиясын сақтап қалуға мүмкіндік беретін келісімге қол жеткізілгенін хабарлады. Келісім шарттарына сәйкес, банк 340 миллион доллар көлемінде айыппұл төлеуге келісті. Банк кем дегенде екі жылға банктің ақша жылыстыруды бақылауын қадағалайтын монитор орнатуға және «теңіз арқылы ақша жылыстырудың алдын алу үшін банк ішкі процедураларын аудиттейтін тұрақты лауазымды тұлғаларды» тағайындауға міндеттенді. Ловски мәлімдемесінде «тараптар осы мәселеге қатысты кем дегенде 250 миллиард долларлық транзакциялар болғаны туралы келісімге келді» делінген. Банк DFS-пен келісімге қол жеткізілгенін және «келісімнің толық шарттарын қамтитын ресми келісім жақын арада жасалатынын» растады. Бірнеше қаржы сарапшылары банктің берік қаржылық жағдайына байланысты, қосымша капитал тарту қажеттілігі болмай, 900 миллион долларлық айыппұлды оңай төлей алатынын болжады. 2014 жылдың 19 тамызында банкке Нью-Йорк қаласының Қаржылық қызметтер департаменті Гонконг пен БАӘ-дегі Standard Chartered клиенттеріне қатысты жоғары тәуекелді транзакциялармен байланысты ақша жылыстыру талаптарын бұзғаны үшін 300 миллион доллар айыппұл салды. Банк жауапкершілікті мойындап, кемшіліктерге өкініш білдірді, сонымен бірге бұл шешімнің АҚШ лицензиясына қауіп төндірмейтінін атап өтті. 2019 жылдың сәуір айында Standard Chartered АҚШ және Ұлыбританиядағы жалғасып жатқан тергеулерді реттеу үшін шамамен 1 миллиард доллар төлеуі мүмкін екені хабарланды. Ақпан айының басында компания АҚШ санкцияларын және валюталық сауда ережелерін бұзу мәселесін шешу үшін 900 миллион доллар қаражат бөлді. Сонымен қатар, компанияға Ұлыбританияның Қаржылық мінез-құлық органы тарихи қаржылық қылмыстарды бақылауға байланысты шамамен 134 миллион доллар айыппұл салады, бұл жалпы соманы 1 миллиард доллардан асырады.

Стандартты чартерлік бриз

Standard Chartered Breeze – iPhone және iPad үшін жасалған, сонымен қатар компьютерде де қолданылатын мобильдік банкинг қосымшасы. Ол басқа банктер ұсынатын онлайн-банкинг қызметтерімен көп жағынан ұқсас, бірақ электрондық банк чектерін шығару мүмкіндігімен ерекшеленеді. 2010 жылдың жазында іске қосылып, белсенді түрде насихатталған бұл қосымшаға көбінесе жағымды пікірлер айтылды. Бұған қоса, өнімді ілгерілету үшін қолданған жаңашыл маркетингтік стратегиялары, әсіресе әлеуметтік желілерге бағытталғандығы, көп назар аударды. Standard Chartered Breeze блогерлерге қосымшаны таныстыру үшін арнайы кездесу ұйымдастырды, ал Twitter желісіндегі тегін iPad тарту акциясы өте табысты болды.

SuperCharger FinTech акселераторы

Standard Chartered компаниясының финтех қауымдастығымен негізгі байланысы Гонконгте орналасқан, "The eXellerator" бағдарламасымен тығыз жұмыс істеу және оны үйлестіру арқылы жүзеге асырылады. SuperCharger FinTech Accelerator, негізгі серіктестері Standard Chartered Bank (құрылтайшы мүше) және Fidelity International компанияларымен бірлесіп, халықаралық деңгейде өсіп келе жатқан компаниялардың Азиядағы қызметтерін кеңейтуге бағытталған екі бағдарлама өткізді. Standard Chartered Bank екі компаниямен – Bambu және KYC Chain – тұжырымдамалық жобаларды іске қосты.

Демеушілік

2009 жылдың қыркүйегінде Standard Chartered 2010 жылдың шілдесінен бастап 2013–2014 жылғы футбол маусымының соңына дейін «Ливерпуль» футбол клубының негізгі демеушісі болуға келіскені жарияланды, соның ішінде жейдедегі логотип құқығы және басқа да брендтік құқықтарға ие болды. Бұл демеушілік бірнеше рет ұзартылды. Бірінші рет 2013 жылы 2015–2016 маусымының соңына дейін, содан кейін 2015 жылы 2018–2019 маусымына дейін, одан әрі 2018 жылдың мамырында 2022–2023 маусымына дейін, ал соңғы рет 2022 жылдың шілдесінде 2026–2027 маусымының соңына дейін ұзартылды. City A. M. бағалауынша, бұл келісімнің құны жылына шамамен 50 миллион фунт стерлингті құрайды, бұл оны «Арсеналдың» «Эмирейтспен» және «Челсидің» «Йокогамамен» жасаған келісімдерімен қатар Премьер-лигадағы үшінші ең құнды демеушілік келісімге айналдырады. Standard Chartered сонымен қатар Сингапур марафонының бас демеушісі болып табылады.

Әлеуметтік жауапкершілік

Priority Academy бағдарламасы 2006 жылы банк тарапынан құрылды, оның білім беру бағдарламаларына Шанхайға оқу сапары, жазғы тағылымдама және АҚШ-та оқу семинары кірді. Бағдарлама Intel халықаралық ғылым және инженерлік жәрмеңкесінде жеңіс одны алған ғылымға құмар Чан Йик Хеиге Гонконг ғылым және технология университетінде оқуы үшін 250 000 доллар көмектесті. 2015 жылы Standard Chartered банкі 12 миллиард доллар көлеміндегі даулы Кармайкл көмір кенішін қаржыландырғаны үшін көп сынға ілікті, Greenpeace жетекшілігіндегі науқан олардың жобадан бас тартуын талап етті. Банк кейіннен осы мәміледен бас тартты.

Мүшелік

Standard Chartered әйелдерге арналған Global Banking Alliance for Women ұйымының мүшесі ретінде, әйелдерге қаржылық қызметтер ұсыну үшін банктер консорциумымен бірлесіп жұмыс істейді.

Санкцияларды бұзу айыппұлдар (2012)

2012 жылдың тамызында Standard Chartered банкі санкциялардан қашу мақсатында Иран үкіметімен бірлесіп 250 миллиард долларлық транзакцияларды жасырды деген айыптауларға байланысты Нью-Йорк штатының Қаржылық қызметтер департаментіне 340 миллион доллар төлеуге келісті. 2012 жылдың желтоқсанында Standard Chartered Иран, Мьянма, Ливия және Судан елдерімен ұқсас транзакцияларды жасырғаны үшін 327 миллион доллар айыппұл төлеуге келісті.

Ақшаны адалдандыру, санкцияларды бұзу (2019)

2019 жылдың 9 сәуірінде Standard Chartered банкі ақшаны жылыстатуды бақылау жүйесіндегі кемшіліктер және Мьянма, Зимбабве, Куба, Судан, Сирия және Иранға қарсы қаржылық санкцияларды бұзғаны үшін Ұлыбритания үкіметі мен Америка Құрама Штаттарының Қаржы министрлігіне 1,1 миллиард доллар төледі.

OFSI айыппұл (2020)

2020 жылдың сәуірінде Standard Chartered компаниясы Ұлыбританияның Қаржылық санкцияларды іске асыру кеңсесінен Ресейге қатысты Еуроодақтың қаржылық санкцияларына ұшыраған түрік банкі DenizBank-ке берген несиелері үшін 20,4 миллион фунт стерлинг айыппұл төледі, себебі DenizBank-тің көп бөлігі Ресейдің Sberbank банкіне тиесілі болды.

Үндістанның банктік сатып алуына айыппұл (2020)

2020 жылдың тамызында Еншілету дирекциясы Standard Chartered компаниясына 2007 жылы Tamilnad Mercantile Bank Limited банкін қабылдау кезінде валюталық тәртіп бұзғаны үшін 13,6 миллион доллар көлемінде айыппұл салды.

Қалпына келтіруді кешіктіру (2021)

2021 жылдың қаңтар айында Үндістанның Резерв банкі Standard Chartered Bank India-ға міндетті реттеуші алаяқтық туралы есеп берудегі кешігулер үшін 2 крор рупий айып салды.

Оңтүстік Африка радын манипуляциялау (2023)

2023 жылдың қарашасында 8 жылдық сот процесінен кейін, Бәсекелестік комиссиясы Standard Chartered компаниясына USD/ZAR валюта жұбын манипуляциялауға байланысты түрлі құқық бұзушылықтар үшін 42,7 миллион ранд айыппұл салды, соның ішінде баға берулерді, сұраныстарды, бағалар мен сұраныстар арасындағы айырманы, қол айналыс бағамын және FIX уақытында бағамды белгілеуді қамтыды. Standard Chartered 2007 және 2013 жылдар аралығында рандты манипуляциялау әрекеттері үшін жауапкершілікті қабылдады.