Кіріспе

Фрида – 2002 жылы Джули Таймор режиссерлік еткен американдық тамырлы драмалық фильм. Бұл фильм мексикалық суреалист Фрида Калоның кәсіби және жеке өмірін көрсетеді. Салма Хайек Фрида Кало рөліндегі «Оскар» сыйлығына ұсынылған өнерімен және Альфред Молина оның күйеуі Диего Ривера рөлінде ойнаған. Фильм сценарийі Клэнси Сигал, Дайан Лейк, Грегори Нава, Анна Томас, Антонио Бандерас және ресми емес түрде Эдвард Нортонның 1983 жылы жарық көрген Хайден Эррераның «Фрида: Фрида Калоның өмірбаяны» кітабы негізінде жазылған. «Фрида» фильмі сыншылардан жағымды пікірлер алды және алты номинацияның ішінде «Ең жақсы макияж» және «Ең жақсы түпнұсқа музыка» номинациялары бойынша екі «Оскар» сыйлығын жеңіп алды.

Сюжет

1925 жылы Фрида Кало 18 жасында ағаш корпусты автобуста апатқа ұшырап, трамваймен соқтығысады. Темір тіреуге қадалып, алған жарақатының салдарымен өмірінің соңына дейін күреседі. Сауығу кезеңінде әкесі оған сурет салуға кенеп әкеледі. Аяғына таяқпен жүруге мүмкіндік алған соң, Фрида бейнеші Диего Ривераға барып, суреттерін адал сынға алуын талап етеді. Ривера оның туындыларына ғашық болып, олардың арасында қиын қарым-қатынас орнасады. Ол оған үйлену ұсынысын жасағанда, ол одан сенімділік күтетінін, адалдық емес екенін айтады. Некеде Ривера көптеген әйелдермен қарым-қатынас жасайды. Сонымен қатар, бисексуалды Фрида да ер және әйелдермен махаббатқа түседі, тіпті бір жағдайда Риверамен бір әйелге ғашық болады. 1934 жылы жұбайлар Нью-Йоркке сапар шегеді, онда Ривера Рокфеллер отбасының тапсырысымен Рокфеллер орталығында «Адамдар тоғысқан жерде» атты монументалды суретін салуы тиіс болды. Америкада тұрғанда Фрида түсік тастап, анасының жерлеуіне Мексикаға оралады. Ривера жұмыстың коммунистік идеяларын меценат Нельсон Рокфеллердің талаптарына бейімдеуден бас тартады, нәтижесінде сурет жойылды. Екеуі Мексикаға қайта оралады, Ривера бұл сапарға көңілсіздікпен келеді. Фриданың әпкесі Кристина Ривераның ассистенті ретінде олардың Сан-Анхельдегі студия-үйіне көшіп келеді. Біраз уақыттан соң Фрида Ривераның онымен жақын қарым-қатынаста екенін біледі. Оны тастап, кейін Койоаканға, отбасының үйіне оралғаннан кейін алкоголизмге құмар болады. Олар Día de los Muertos мерекесінде қайта табысады, онда ол Мексикада саяси пана берілген Леон Троцкийді қабылдап, үйіне орналастыруын сұрайды. Троцкий Теотиуаканға саяхат барысында Фриданың туындыларына деген құмарлығын білдіреді, содан кейін олардың арасында махаббат оянады. Бірақ Троцкийдің әйелі бұл жайтты біліп алып, екеуін Фриданың үйінен кетуге мәжбүр етеді. Диего оның Троцкиймен опасыздық жасағанын түсінгенде, Фрида Парижге кетеді. Дегенмен, Ривера Фриданың басқа да махаббаттарына аса мән бермеді, өйткені Троцкий оның әйелімен жақын болуға тым маңызды тұлға болды. Ол Мексикаға оралғанда, күйеуі ажырасуды сұрайды. 1940 жылы Троцкий Мексика қаласында қаза табады. Алғашқыда полиция Ривераны оның өліміне қатысқан деп күдіктенеді. Оны таба алмағаннан кейін Фрида тұтқындалады. Кристина келіп, Фриданы түрмеден шығарып, Ривера президент Карденасты оны босатуға көндіргенін түсіндіреді. Фриданың аяқ саусақтары гангренаға шалдыққандықтан дәрігерлер оларды алып тастауға мәжбүр болады. Ривера өкінішпен Фридадан қайтадан үйленуге өтінеді, ол келіседі. Оның денсаулығы нашарлап, аяғы ампутацияланады және бронхопневмонияға шалдығады, ол оны төсекке таңдырады. 1953 жылы Фриданың төсегі үйінен мұражайға көшіріліп, ол өзінің туған еліндегі алғашқы жеке көрмесіне қатысады.

Суреттер мен бейнелер

Калоның трамваймен соқтығысқан автобустағы жолаушылар суретшінің 1929 жылғы «Автобус» портретіндегі тұлғалардың негізінде жасалған. Фильмде тікелей көрсетілген немесе кейіпкерлер арқылы бейнеленген Калоның басқа картиналары: «Фрида мен Диего Ривера» (1931), «Су маған не берді» (1938), «Екі Фрида» (1939), «Сынған бағана» (1944) және «Жарақат алған елік» (1946). The Brothers Quay фильмдегі тоқтатылған анимациялық сахнасы, Калоның апаттан кейін ауруханада жазылуының бастапқы кезеңдерін бейнелейді және бұл Мексиканың «Өлілер күні» мерекесінен шабыттанған. Валериа Голиноның Калоның 1953 жылғы Мексикадағы жеке көрмесінде киген көйлегі, оның «Лупе Марин» кейіпкерінің Ривераның 1938 жылғы портретінде киген көйлектің көшірмесі болып табылады.

Өндіріс

Фрида Калоның өміріне арналған фильмдік нұсқасын бастапқыда бұрынғы кітап редакторы және Голливудтағы әдеби агент Нэнси Хардин қолдады, ол ерте "әйел студиясының атқарушы директоры" болды және 1980 жылдардың ортасында "тәуелсіз өндіріске көшуді" қалады. Хардиннің жобасы ұқсас жобалармен толып кетті:

> "Мен жобаны сатуға алғашқы рет тырысқанда ешкім қызығушылық танытпады, себебі ешкім Фрида туралы естімеген еді. Бірнеше жылдан кейін мен керісінше естідім: Фрида туралы тым көп жобалар дамып жатыр, ал менің жобамды ешкім қаламайды. Рауль Джулия Диего Ривера рөліне бекітілді, бірақ оның қазасы фильмді одан әрі кешіктірді. Сонымен қатар, Хардин HBO компаниясына жүгінді, ал "жас дамушы атқарушы және продюсер" Лизз Спид (Шерри Лансингтің бұрынғы көмекшісі) телефильм жасауға ниеттенді, Брайан Гибсонның ("Махаббат не үшін керек, Тина Тернердің тарихы" және Жозефина Бейкердің тарихы фильмдерінің режиссері) режиссерлік ететініне үміттенді. Алайда, продюсер Полштейн Тримарк компаниясынан кеткен соң, өндіріс тағы да тоқтап қалды, ал Хайек Харви Вайнштейн мен Мирамакс компаниясына жүгінді, олар фильмді Тримарктан сатып алды; Джули Таймор жобаға режиссер ретінде келді. Осы арада, 2000 жылдың тамызында Женифер Лопестің Валдестің "Екі Фрида" атты туындысында ойнауы туралы хабарланды, оның өндірісі американдық Zoetrope компаниясымен жүзеге асырылды. Дегенмен, 2001 жылдың көктемінде Хайек пен Мирамакс "Фрида" деп аталатын фильмді түсіруді бастады. Эдвард Нортон сценарийді кем дегенде бір рет қайта жазды, бірақ автор ретінде көрсетілмеді. Оған жауап ретінде Вайнштейн Хайектің жыныстық зорлыққа қатысты айыптауларының ешқайсысының шындыққа жанаспайтынын және ол Хайекке "артық көрініс жасауға" қысым көрсеткенін есіне алмастайтынын мәлімдеді."