Кіріспе
Американдық әнші-әндер авторы Джилл Собюль (16 қаңтар 1959 жылы туған) – американдық әнші-әндер авторы, ең көп танымал "I Kissed a Girl" (1995) және "Clueless" фильмінің саундтрегінен алынған "Supermodel" әндерімен. Оның халықтық үлгідегі шығармалары ирониялық, оқиғаға негізделген кейіпкерлерді зерттеу мен сезімтал балладалардың арасында ауысып тұрады, бұл дуализм 1970-ші жылдардағы Уоррен Зевен, Гарри Нилссон, Лаудон Уэйнрайт III, Гарри Чапин және Рэнди Ньюман сияқты американдық әндер авторларын еске түсіреді. Собюльдің еврей тегі және жасөспірім шағындағы анорексия мен депрессиямен күресі сияқты автобиографиялық элементтер оның шығармаларында жиі кездеседі. 2009 жылы ол жанкүйерлердің қаржылық көмегімен толығымен қаржыландырылған "California Years" альбомын шығарды, осылайша ол жаппай қаржыландыруды қолданудың алғашқы пионерлерінің бірі болды.
Jill Sobule ('/s//oʊ//b//j//uː//l/ SOHbyool; born January 16, 1959) is an American singer songwriter best known for the 1995 single "I Kissed a Girl", and "Supermodel" from the soundtrack of the 1995 film Clueless. Her folk inflected compositions alternate between ironic, story driven character studies and emotive ballads, a duality reminiscent of such 1970s American songwriters as Warren Zevon, Harry Nilsson, Loudon Wainwright III, Harry Chapin, and Randy Newman. Autobiographical elements, including Sobule's Jewish heritage and her adolescent battles with anorexia and depression, frequently occur in Sobule's writing. In 2009, she released California Years, an album funded entirely by fan donations, making her an early pioneer of crowdfunding.
Тарих және студиялық жазбалар
Бүгінгі күнге дейін Собуле сегіз студиялық альбом, төрт EP және үздік хиттер жинағын жариялаған. Собуленің туындыларына интернет арқылы ғана қолжетімді оригинал әндер, Роберт Эрл Киннің Рождестволық әзіл-қалжыңы "Merry Christmas from the Family" және қайтыс болған Уоррен Зевонның "Don't Let Us Get Sick" әнінің орындалуы да кіреді, ол Собуленің акустикалық альбомында да, Зевонның естелігіне арналған альбомда да жарияланған.
1990 жылдар
Собуледің «Things Here Are Different» атты тұңғыш альбомы 1990 жылы жарық көрді. Поп-легенда Тодд Рандгрен өндірген альбом сатылымда сәтсіз болды. Осы кезеңде британдық New Wave рок-музыканты Джо Джексон (1991 жылы оның концертінде алғашқы әнші ретінде шыққан) келесі альбомды өндірді, бірақ Собуле лейблінен босатылды және екінші альбом жарық көрмеді. Собуле тағы бір жазба шартына қол жеткізгенге дейін бес жыл өтті. 1995 жылы шыққан «Jill Sobule» альбомы Собулені 90-шы жылдардың ортасында Лиза Лоуб, Джулиана Хэтфилд және Аланис Морисетт сияқты әйел әнші-күйшілердің жемісті қозғалысының бір бөлігі ретінде таныстырды. Альбомда Собуленің ең танымал композициясы «I Kissed a Girl» бар, ол екі жасөспірім қыздың лесбияндық флирті туралы әңгімелейтін ән, ол комедиялық музыкалық видеоның (модель Фабионың қатысуымен) арқасында күтпеген сәттілікке ие болды. «Супермодель» (үлгі ән сөзі: «Мен кеше тамақ ішпедім, бүгін де ішпеймін, ертең де ішпеймін, себебі мен супермодель боламын») американдық жасөспірімдердің өмір салтын пародизациялап, мақтап та көрсетті, ал 1995 жылғы «Clueless» комедиялық фильмінде пайда болғаннан кейін кеңінен танылды. «Jill Sobule» альбомы Собуленің коммерциялық табысқа жетуіне мүмкіндік бергендей болды, бірақ оның үшінші альбомы бұл қарқынды баяулатты, сонымен қатар оның мансабының қалған бөлігі үшін музыкалық және өндірістік үлгіні орнатты. 1997 жылғы «Happy Town» альбомында Собуленің осы уақытқа дейінгі ең күрделі поп-өндірістері жиналған, сонымен қатар реакциялық христиандық («Мәсіхтің сарбаздары»), антидепрессанттардың либидоға тигізетін кері әсері («Happy Town») және Анна Франктің нацистік кезеңдегі уақытын махаббат әнінің метафорасы ретінде пайдаланатын («Attic») сияқты әртүрлі тақырыптардағы әндер бар. «The Advocate» және «Entertainment Weekly» сияқты әртүрлі басылымдардың музыка сыншылары «Happy Town» альбомын жақсы қабылдағанымен, ол нашар сатылды, Собуленің сындық беделін нығайтып, коммерциялық қарқынын тоқтатты.
2000 жылдар
2000 жылғы "Pink Pearl" альбомы Собульдің ең ерекше жұмысы болуы мүмкін. Ол үш әйел кейіпкерін зерттейтін әндерге негізделген: анорексиямен ауырған, жаттығуға тәуелді "Люси спорт залында"; Альцгеймер ауруына шалдыққан, қартайған лесбиянка ұшқыш туралы "Клэр"; және 13 жастағы ұл баласын зорлағаны үшін сотталған, одан кейін оның келісім білген жасқа жеткенде үйленген Мэри Кей Летурно туралы "Мэри Кей". "Pink Pearl" сонымен қатар Собульдің ең шын жүректен айтылатын әндерін қамтиды, әсіресе атеисттің "Нью-Мексикодағы бір жерде" дұғасы мен ұйқысыздықтан қиналғандарға арналған "Rock Me To Sleep" жұбату әні. Дон Хенли альбомның жарнамалық кампаниясына қолдау көрсетіп, сол жылы өзінің жеке турнесінде Собульді ашып беруші артист ретінде шақырды. 2004 жылы Собуль "The Folk Years 2003–2003" атты акустикалық тректер жинағын шығарды. Онда оның сирек кездесетін шығармаларымен қатар, Собульдің келесі ірі лейблінде толық аранжировкаға ие болатын бірнеше әндері де бар. Собуль Дорис Дейдің "Que Sera Sera" және "Sunrise, Sunset" сияқты классикалық әндердің өзіндік нұсқаларын орындады. 2004 жылы шыққан "Underdog Victorious" альбомы легендарлық жеке менеджер және медиа кәсіпкері Дэнни Голдбергтің қазір тоқтатылған "Artemis Records" компаниясы таратқан соңғы альбомдардың бірі болды. "Artemis Records" компаниясының таратылуы Собульді онлайн музыка тарату саласында тәжірибе жинақтауға және Нью-Йорк қаласынан Лос-Анджелеске көшуге итермеледі. Ол үздіксіз жазып, өнер көрсетіп, теледидарға, соның ішінде танымал "Nickelodeon" телеарнасының "Unfabulous" сериалына арнап түпнұсқа музыка жазды. Собуль 2004 жылы режиссер Эрик Шеффердің "Mind the Gap" фильмінде де түсті, онда жүрек ауруымен ауырған, Куинстің Астория ауданында көшеде ән салайтын музыкант рөлін ойнады. Ол Манхэттенде өнер көрсету армандайды. 2008 жылдың қаңтар айының ортасында Собуль "jillsnextrecord.com" веб-сайтын іске қосты, онда жанкүйерлердің қайырымдылықтары арқылы алдағы студиялық альбомын өндіру, жасау, тарату және жарнамалау үшін 75 000 доллар жинауды көздеді. Собуль жанкүйерлеріне олардың қайырымдылықтарына сәйкес келетін түрлі сыйлықтар ұсынды. Олар альбомның тегін жүктелуінен (10 доллар) бастап, жазба сессиясына қатысу және жазбада ән салу мүмкіндігіне (10 000 доллар) дейін қамтыды. 2008 жылдың 8 наурызында, сайт іске қосылғаннан кейін 53 күн өткен соң, Собуль АҚШ-тың 44 штатынан, Колумбия округінен және 11 шетелден келген 500-ден астам адамның қайырымдылығы арқасында мақсатына жетті. Одан кейін шыққан "California Years" альбомы 2009 жылдың 14 сәуірінде Собульдің жеке лейблі "Pinko Records" арқылы жарық көрді. 2014 жылы шыққан "Dottie's Charms" альбомында Собуль достары мен сүйікті авторларының – Дэвид Хаджу, Джонатан Летем, Вендела Вида және Люси Санте – өлеңдеріне музыка жазды. Әр ән оған сыйланған көне әшекей білезігіндегі әрбір әшекейге арналған. 2018 жылы Собуль өзінің келесі "Nostalgia Kills" альбомын өндіруге көмектесу үшін қайтадан көпшілік қаржыландырудан пайдаланды. "Rolling Stone" журналы альбомның бірінші синглын – "Island of Lost Things" әнін – 10 үздік жаңа кантри және американа әндерінің тізіміне енгізді. 2020 жылдан бері Собуль ЛГБТКИА қоғамдық орталығы – "Bayard Rustin Center for Social Justice" орталығында музыкант ретінде жұмыс істеп келеді.
Ынтымақтастықтар
90-жылдардың соңында Собуле Ричард Баронмен "Ричард және Джилл шоуы" атымен гастрольдік сапарға шықты. Олар бірлесіп Happy Town альбомында "Bitter", Pink Pearl альбомында "Rock Me To Sleep", I Never Learned to Swim альбомында "Big Shoes" және Barone’s Clouds Over Eden альбомында "Waiting for the Train" әндерін жазды. Сонымен қатар, олар "Келесі жыл Иерусалимде" атымен танымал андеграундтық фильмде (Собуле мырза және ханым ретінде) түсті, онда олардың тағы бір шығармасы – "Әркімнің өзіндік ерекшелігі" ("Everybody's Queer") қойылды. Екі жұп 2010 жылы Баронның "Glow" альбомы үшін "Odd Girl Out" әнін жазып, бірлесіп жұмысын жалғастырды (Bar/None Records) және бірге өнер көрсетті. Олардың әндері "The West Wing", "Felicity", "Dawson's Creek", "South of Nowhere" және басқа да телешоуларда пайда болды. 2018 жылы Барон Собуленің "Nostalgia Kills" альбомындағы "Island of Lost Things" әнін өндіріп, қосымша вокал орындады. 1997-1998 жылдары Собуле Ллойд Коулдың қысқа ғұмырлы тобы "The Negatives" құрамына қосылды. 2004 жылы "Mind The Gap" фильмінде ол басты рөлдердің бірін ойнап, саундтрекке өзінің алты әнін қосты. 2005 жылы Собуле 13 жасар болашақ әнші-әндер авторы туралы танымал Nickelodeon телесериалы "Unfabulous" үшін музыка жазды, соның ішінде бағдарламаның ашылу титрлерінде Собуленің орындауындағы тақырыптық ән де болды. Сериалдың жұлдызының дебюттік альбомы "Unfabulous and More: Emma Roberts" альбомында төрт Собуленің әндері немесе бірлескен әндері орын алды: Собуленің "Pink Pearl" альбомынан "Mexican Wrestler" әнінің Робертстің кавер нұсқасы; Робертстің кейіпкері үшін бағдарламада "жазған" екі ән – "Punch Rocker" және "94 Weeks (Metal Mouth Freak)"; сондай-ақ, Собуле мен "Unfabulous" сериалының авторы Сью Роуз бірлесіп жазған "New Shoes" әні. 2006 жылы Собуле актриса, жазушы және комедияшы Джулия Суинимен танысып, "Джилл және Джулия шоуы" атты әндер мен әңгімелер жинағын орындауды бастады. Олар 2007 жылдың 19 қаңтарында Лас-Вегастағы Джеймс Рэнди білім беру қорының жиналысында, сондай-ақ Лос-Анджелестегі Groundlings театрында тұрақты көрсетілімдерде өнер көрсетті. Сондай-ақ 2006 жылы Собуле блогер Арианна Хаффингтонның "Қорықпауға қалай үйренуге болады" ("On Becoming Fearless") атты өзін-өзі жетілдіру кітабына тақырыптық ән жазды. 2007 жылы Собуле Джон Доумен бірлесіп, қайырымдылыққа арналған American Laundromat Records CD-сі "Cinnamon Girl – Women Artists Cover Neil Young For Charity" үшін Нил Янгтың "Down by the River" әнінің каверін жасап, жазды. Басқа қатысушылардың ішінде Лори МакКенна, Таня Донелли, Джози Коттон, Кристин Херш, Бритта Филлипс және Уотсон егіздері болды. Сондай-ақ 2007 жылы Собуленің "Сан-Франциско" әні Don Was-тің Wasmopolitan Cavalcade of Recorded Music жобасының алғашқы синглі болды, бұл жаңа музыканы жазу және тарату үшін жарнамалық демеушілікпен қолдау көрсетілетін, мультимедиалық веб-сайттың бір бөлігі – mydamnchannel.com. Екі жұп "Jill Sobule's Dance Party" атты 16 минуттық концерттік видеоны да бірлесіп жасады, ол mydamnchannel.com және YouTube платформаларында екі бөлімге бөлініп тегін таратылды. 2008 жылдың мамыр айында Собуле Prozak and the Platypus музыкалық CD-ін шығарды, бұл Собуле, драматург Элис Торон және график Келли Энн Ханраханның мультимедиалық ынтымақтастығының нәтижесі болды. Торон (әңгіме, әндер) мен Собуле (музыка) жазған және Ханраханның графикалық романында суреттелген пьеса Сара (музыкант) және оның әкесі Арвин, нейробиолог, отбасын Лос-Анджелестен Австралияның Брисбен қаласына көшіріп, Австралияда мекендейтін бірегей түр – плавниктің REM ұйықтауын зерттеуге арналған. Анасының өзін-өзі өлтіруінен күйзелген және өзінің депрессиялық емінің жанама әсерінен қанағаттанбаған Сара өзін "Прозак" деп атайды, ән жазу арқылы ашуланып, бүлік шығарады. Осы арада, әкесінің зертханасында Сара күтпеген сенімді адамды табады, ол – әкесінің зертханасында жұмыс істейтін, оған сөйлесіп, өзін "Фрэнки" деп атайтын, шапшаң, шаң-салтанатқа толы қабақ. Веб-сайтта жазылғандай, "Музыкалық клуб пен ғылыми зертханалар қаһарлы жасөспірімдер мен ғалымдар аталары аборигендер мифологиясын қазіргі заманғы нейробиологиялық зерттеулерге қарсы қоятын сынақ алаңына айналады. Бұл екі құбылысты бір-бірімен байланыстыратын түйін – құсбауырдың арманы". 2009-2010 жылдары Собуле Джулия Суинимен "Джилл және Джулия" атты ревюде өнер көрсетті. Собуле мен Суини TED (конференция) кезінде танысып, 2008 жылы TED-те бірге өнер көрсетті. Олар шоуды 2009 және 2010 жылдары Нью-Йорк пен Денверде және басқа да қалаларда көрсетті. Шоу – музыка, әңгіме және түсініктемелердің автобиографиялық қоспасы.
Жеке өмір
Собуль өзін екіұрыстанып (бисексуал) таниды.