Lasso: Интернет-қосымшаларды дамыту және басқару тілі

Кіріспе

Lasso – интернеттегі қосымшаларды әзірлеуге арналған қосымша сервері және серверді басқару интерфейсі. Ол сонымен қатар жалпы мақсаттағы жоғары деңгейдегі бағдарламалау тілі. Алғашында Filemaker үшін веб-деректер көзін қосу құралы ретінде пайда болған, кейіннен Apple Computer-дің FileMaker 4.0 және Claris Homepage бағдарламаларына CDML түрінде енгізілген. Одан бері ол үлкен ауқымды интернеттік қосымшалар мен веб-беттерді әзірлеу және қызмет көрсетуге қолданылатын күрделі тілге айналды. Lasso қарапайым үлгілер жүйесін қамтиды, ол кодтың HTML және басқа мазмұн түрлерін жасауды басқаруға мүмкіндік береді. Lasso – объектіге бағытталған бағдарламалау тілі, онда әрбір мән объекті болып табылады. Ол процедуралық бағдарламалауды шексіз әдістер арқылы қолдайды. Тіл кең ауқымды қасиеттерді және көптеген жіберулерді пайдаланады. Lasso динамикалық типтеу жүйесіне ие, онда объектілерді жүктеу және орындау кезінде кеңейтуге болады, сондай-ақ автоматты жад басқару, толыққанды стандартты кітапхана және үш компиляция әдістемесі бар: динамикалық (PHP және Python тілдерімен салыстыруға болады), уақытында компиляция (Java немесе .NET Framework тілдерімен салыстыруға болады) және алдын ала компиляция (C тілімен салыстыруға болады). Lasso Query Expressions-ты да қолдайды, бұл массивтер мен басқа да реттіліктердегі элементтерді SQL синтаксисіне ұқсас табиғи тіл арқылы қайталауға, сүзуге және өңдеуге мүмкіндік береді. Lasso стандартты жол объектісінде толық Unicode таңбаларын қолдайды, бұл оған жапон және швед тілдері сияқты көп байтты таңбаларды қолдауға және жол деректерін желіге немесе файлдық жүйеге жазғанда UTF-8 түрлендіруін жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Lasso көбінесе сценарий тілі ретінде қолданылады, сонымен қатар сценарий емес контексттерде де қолданылады. Lasso коды "LassoApps" деп аталатын жеке орындалатын бағдарламаларға жинақталуы мүмкін, онда қалта құрылымдары бір файлға біріктіріледі. Lasso Server қосымша сервері жүйелік қызмет ретінде жұмыс істейді және FastCGI арқылы веб-серверден сұрауларды қабылдайды. Содан кейін ол сұрауды тиісті Lasso Instance-қа жібереді, ол жауапты жасайды. Бірнеше жеке инстанциялар қолдалады, бұл бір серверге әрқайсысы жеке процестер ретінде бірнеше сайттарды басқаруға мүмкіндік береді. Сервер көп ядролы жүйелерге арналған жоғары өнімділікке ие IO негізіндегі жасыл жіптер жүйесін пайдаланады. Lasso серверлік сценарий тілдері PHP және Python, ColdFusion, Ruby және т.б. сияқты тілдермен салыстыруға болады.

Lasso is an application server and server management interface designed to develop internet applications. It is also a general purpose, high level programming language. Originally a web datasource connection tool for Filemaker and later included in Apple Computer's FileMaker 4.0 and Claris Homepage as CDML, it has since evolved into a complex language used to develop and serve large scale internet applications and web pages. Lasso includes a simple template system allowing code to control generation of HTML and other content types. Lasso is an object oriented programming language in which every value is an object. It also supports procedural programming through unbound methods. The language uses traits and multiple dispatch extensively. Lasso has a dynamic type system, where objects can be loaded and augmented at runtime, automatic memory management, a comprehensive standard library, and three compiling methodologies: dynamic (comparable to PHP Python), just in time compilation (comparable to Java or NET Framework), and pre compiled (comparable to C). Lasso also supports Query Expressions, allowing elements within arrays and other types of sequences to be iterated, filtered, and manipulated using a natural language syntax similar to SQL. Lasso includes full Unicode character support in the standard string object, allowing it to serve and support multi byte characters such as Japanese and Swedish, and supports transparent UTF 8 conversion when writing string data to the network or file system. Lasso is often used as a scripting language, and also used in a wide range of non scripting contexts. Lasso code can be packaged into standalone executable programs called "LassoApps", in which folder structures are compiled into single files. The Lasso Server application server runs as a system service and receives requests from the web server through FastCGI. It then hands the request off to the appropriate Lasso Instance, which formulates the response. Multiple individual instances are supported, allowing one server to handle multiple sites, each as separate processes. The server uses a high performance IO based green threading system designed for multi core systems. Lasso can be compared to the server side scripting languages PHP and Python, ColdFusion, Ruby, etc.

Тарих

Lasso 1990-шы жылдардың ортасында, алғашқы веб-дамытушылар Apple-дің FileMaker Pro бағдарламасын пайдаланып деректер базасына сүйенген веб-сайттар құруға тырысқан кезде пайда болды. Mac платформасында екі шешім болды: Эрик Бикфордтың WEB FM және Рассел Оуэнстің FileMaker CGI (ROFM) – екеуі де AppleScript-те құрылған және пішімдеу үшін FileMaker Pro есептеу өрістерін пайдалануды қажет етті. (WEB FM кейіннен C тілінде қайта жазылды). 1995 жылдың күзінде тәуелсіз дамытушы Винс Бонфанти ROFM негізінде жаңа CGI құрды, өнімділікті арттыру үшін C/C++ тілдерін қолданды және есептеу өрістеріне сүйенудің орнына HTML негізіндегі «үлгілер» тұжырымын пайдаланды. Бұл FileMaker қауымдастығында өте танымал болды және бастапқы кодты сатып алған Вашингтон штатының Иссакуа қаласында орналасқан баспа және веб-сайттарды дамыту фирмасы Blue World Communications Inc. иесі Билл Доерфелдтің назарына жеткізілді. Сол кезде Blue World Frontier скрипт ортасында CGI-ді жақсартумен айналысты, бұл «Lasso» атауының туындауына себеп болды. Әрі қарай жақсарту қажеттілігі C негізіндегі CGI құруға әкелді, ол кейіннен «Lasso 1.0» ретінде жарияланды. Бұл кезде Lasso тек FileMaker Pro 3.x және WebSTAR-мен ғана жұмыс істеді және тек Apple Mac OS 8 және одан жоғары нұсқаларында қолданылды. Lasso-ның қолданылуы, әсіресе баспа басылымдарындағы шолулар мен Blue World-тің көптеген электрондық пошта талқылау тізімдеріне қатысуы арқасында өсті, олардың көпшілігі FileMaker Pro-ға қатысты. Blue World сондай-ақ жиі көзге түсті және MacWorld конференциясында жетекші компания ретінде танылды. 1997 жылдың қаңтарында Lasso 1.2 желісін шығарғаннан кейін Blue World және Bonfanti Apple Computer бағдарламалық жасақтама бөлімшесі Claris және FileMaker Pro иесімен жеке келіссөздер жүргізді. Claris ақырында Lasso 1.2 нұсқасынан кейінгі бастапқы кодты лицензиялады және Винс пен Пол Бонфантидің көмегімен FileMaker Pro 4.0 құрамы ретінде FileMaker Web Companion-ды жариялады. FileMaker Web Companion тілі CDML (Claris Dynamic Markup Language) Lasso 1.2 LDML (Lasso Dynamic Markup Language) тілінен ерекшеленді, бірақ үшінші тарап серверлері арқылы FileMaker Pro-дан қызмет көрсетуге тырысатын дамытушыларға оңай көшуді ұсынатын және тартымды мүмкіндіктер ұсынатын болды. Lasso сияқты Web Companion-ды FileMaker 4.0 бағдарламасына қосу Macintosh веб-дамыту қауымдастығы ішінде Lasso-ның өсуіне серпін берді. Blue World Лассоны дамытуды жалғастырды, ал Кайл Джессап Лассоның бас бағдарламашысы болды. 1997 жылдың шілдесінде Lasso 2.0 жарияланды, бұл Lasso-ны қалай пайдалануға болатындығына қатысты маңызды өзгерістерді енгізді. 2002 жылдың 26 ақпанында Blue World Lasso 5-ті шығарды, бұл осы күнге дейін FileMaker-ге бағытталған тілден түбегейлі айырмашылық. (Lasso 4 нұсқасы жарық көрген жоқ; нұсқа нөмірі 3-тен 5-ке секірді). Lasso 5 көптеген жаңартулардың ішінде толыққанды қайта жазылған архитектураны (OS X, Windows, Linux үшін) және кіріктірілген MySQL деректер базасын қамтыды. Lasso 5 әлі де FileMaker деректер базасымен байланыс құрса да (бірақ FileMaker Server-мен емес), деректер көзі ретінде FileMaker SQL қозғалтқышына қарағанда салыстырмалы түрде баяу және қымбат болды. 2.0 нұсқасынан бастап Lasso толыққанды көп жіпті болды, бір уақытта көптеген қосылымдарға мүмкіндік берді, бірақ кейбір операцияларда FileMaker-дің кешігуіне ұшырады және деректер көзіне үлкен өзгерістер енгізуден басқа оны сенімді түрде айналып өтудің жолы болмады. Lasso 5 сонымен қатар OS X, Windows және Linux жүйелерінде Apache HTTP Server-ді қолдауды қосты, Webstar 5, AppleShare IP (OS X Server-мен ауыстырылды) және iTools (Tenon-нан) қосылды. (Lasso көп жылдар бойы қолданылып келген Mac OS 9 қолдау таппады). Бұл классикалық LAMP серверлік архитектурасына жақындықты күшейтті. Blue World Communications Macromedia және Adobe компанияларының танымал веб-дамыту пакеттеріне арналған плагиндерді шығарды. Lasso Studio 1.5 for Dreamweaver 2001 жылы MacWorld журналының Editors' Choice Awards for Internet and Development байқауында екінші орынды иеленді, бірақ Adobe Dreamweaver 3 бағдарламасына жеңілді. Lasso Studio for Dreamweaver 1.5 MacWorld журналының оң пікірін алды, ол 4 1/2 мысықтың бағасын алды. Lasso Studio-ның кейінгі нұсқалары 2004 жылдың 26 наурызында Dreamweaver және GoLive үшін Lasso Studio 7 қоса алғанда, Macromedia Dreamweaver және Adobe GoLive-ды қолдады. 2004 жылы FileMaker Server және FileMaker Server Advanced 7-ші нұсқасының шығарылуымен FileMaker веб-сайттарға деректерді қызмет көрсету стратегиясында үлкен өзгеріс жасады. Олар XML XSLT, ODBC және JDBC қосылымын, бірақ тек қымбат FileMaker Server Advanced өнімі арқылы ғана атап өтті. Blue World Lasso тілін FileMaker және Apple-ден алыстата бастады. 2005 жылы Lasso Pro MySQL Network сертификатын алды, бұл танымал ашық бастапқы деректер базасының Lasso болашағы үшін маңыздылығын көрсетті. 2004 жылдың 1 тамызында Билл Доерфельд ресми түрде Lasso өнімдерін Флорида штатының Форт-Лодердейл қаласындағы OmniPilot Software, Inc. компаниясына сатты. Lasso 7.0.3 Blue World шығарған Lasso-ның соңғы нұсқасы болды. 2004 жылдың 25 қазанында OmniPilot ресми түрде Lasso 8-ді жариялады, бұл бір сервердегі бірнеше сайттар үшін қоршау және көптеген жаңа деректер көздерімен байланыс мүмкіндігін қамтитын нұсқа. Бұл сонымен қатар IP-адрестермен шектелген Lasso-ның алғашқы «тегін» нұсқасын қамтыды. OmniPilot бұл шығарылымды Dreamweaver және GoLive үшін Lasso Studio 8, ChartFX интеграциясы және көптеген тегін Lasso негізіндегі шешімдер сияқты бірқатар қосымша өнімдермен толықтырды. 2007 жылы OmniPilot-тың үш қызметкері – Кайл Джессап (Lasso 1.0-дың бастапқы дамытушысы), Флетчер Сэндбек (Blue World-тың ерте қызметкері, «Кеңестер мен хитролықтар» үшін белгілі) және Керри Адамс (OmniPilot қызметкері) Lasso-ның интеллектуальдық меншігін OmniPilot-тан сатып алу және дамытуды жалғастыру үшін LassoSoft LLC жаңа компаниясын құрды. PHP және ASP сияқты әлдеқайда танымал тілдерге қарсы бәсекелесу қажеттілігін тани отырып, архитектурада, синтаксисте және құрылымда радикалды өзгерістер жасалды және олар Lasso 9.0 ретінде жарияланды. Бұл өзгерістер тудырған техникалық қиындықтар, маркетинг ресурстарының шектеулігіне байланысты қоғамдастықтың айтарлықтай төмендеуіне әкелді, өйткені компания жаңа тіл үшін құжаттама мен қолдауды жариялауға күресті. 2010 жылдың желтоқсанында Lasso 9.0 тіліне, маркетингке және құжаттамаға үлкен инвестиция жасаған жаңа канадтық компания LassoSoft Inc. құрылды. Кайл Джессап Lasso-ның Бас дамытушысы және Өмір бойына адал диктаторы болуға келісті. Соңғы жылдары бірнеше шығарылымдар (9.1 және 9.2) жасалды.

Lasso began in the mid 1990s when early web developers were attempting to build database backed websites using Apple's FileMaker Pro. On the Mac platform, there were two solutions: Eric Bickford's WEB FM, and Russell Owens' FileMaker CGI (ROFM) both built in AppleScript and requiring the use of FileMaker Pro calculation fields for formatting. (WEB FM was subsequently rewritten in C). In the fall of 1995, independent developer Vince Bonfanti wrote a new CGI based on ROFM, using C/C++ for improved performance, and using the notion of HTML based "templates" instead of relying on calculation fields. This proved very popular in the FileMaker community, and was brought to the attention of Bill Doerrfeld, owner of Blue World Communications Inc., a print and website development firm based out of Issaquah, Washington, who bought the source code. At this time, Blue World experimented with improvements for the CGI in the Frontier scripting environment, which inspired the name "Lasso". Further need for improvement drove the creation of a C based CGI which was later released as "Lasso 1.0". At this point Lasso only worked with FileMaker Pro 3. x and WebSTAR, and only ran on Apple Mac OS 8 and above. Lasso's usage grew notably from reviews in print publications and Blue World's hosting of and participation in many email discussion lists, many of which specifically pertained to FileMaker Pro. Blue World also made frequent appearances and was known as a leading company at MacWorld conferences. Following the release of the Lasso 1.2 lineup in January 1997, Blue World and the Bonfantis entered private talks with Claris, the software division of Apple Computer, and owner of FileMaker Pro. Claris eventually licensed the post version 1.2 Lasso source code, and with the help of Vince and Paul Bonfanti released the FileMaker Web Companion as a component of FileMaker Pro 4.0. FileMaker Web Companion's language, CDML (Claris Dynamic Markup Language), differed from Lasso 1.2's LDML (Lasso Dynamic Markup Language), but was close enough as to offer an easy transition for developers looking to serve from FileMaker Pro through third party servers and offered more compelling features. Including the Lasso like Web Companion in FileMaker 4.0 also stimulated growth of Lasso within the Macintosh web development community. Blue World continued developing Lasso with Kyle Jessup becoming Lasso's lead programmer. Lasso 2.0 was released in July 1997, introducing some fundamental shifts in how Lasso could be used. On February 26, 2002, Blue World released Lasso 5, a radical departure from the FileMaker centric language to date. (There was never a Lasso 4 release; the version number skipped from 3 to 5.) Lasso 5 included, among many updates, a completely rewritten architecture (for OS X, Windows, Linux), and an embedded MySQL database. Though Lasso 5 still spoke to a FileMaker database (but not to a FileMaker Server), FileMaker as a data source remained relatively slow compared to an SQL engine, and was prohibitively more expensive. Since v2.0, Lasso was fully multithreaded, allowing many connections at once, but succumbed to FileMaker's latency or lag in certain operations, and there was no way to get around it reliably other than to make major changes to the data source. Lasso 5 also added support for Apache HTTP Server natively under OS X, Windows, and Linux, joining Webstar 5, AppleShare IP (which was replaced by OS X Server), and iTools (from Tenon). (Mac OS 9, on which Lasso had been used for many years, was unsupported). This drove closer ties to a classic LAMP server architecture. Blue World Communications released a series of plug ins for popular Web development packages from Macromedia and Adobe. Lasso Studio 1.5 for Dreamweaver was a runner up in MacWorld magazine's Editors' Choice Awards for Internet and Development in 2001, losing out to Adobe Dreamweaver 3. Lasso Studio for Dreamweaver 1.5 was also reviewed favorably by MacWorld magazine, earning 4 1/2 mice. Later version of Lasso Studio supported both Macromedia Dreamweaver and Adobe GoLive including Lasso Studio 7 for Dreamweaver and GoLive on March 26, 2004. With the release of FileMaker Server and FileMaker Server Advanced version 7 in 2004 FileMaker signaled a major change in their strategy for serving data to Web sites. They emphasized XML XSLT, ODBC, and JDBC connectivity, but only through the more expensive FileMaker Server Advanced product. Blue World began to distance the Lasso language from FileMaker and Apple. In 2005, Lasso Pro received MySQL Network certification demonstrating the importance of the popular open source database to the future of Lasso. On August 1 of 2004, Bill Doerrfeld officially sold the Lasso product line to OmniPilot Software, Inc. in Ft. Lauderdale, Florida. Lasso 7.0.3 was the last version of Lasso released by Blue World. On October 25, 2004, OmniPilot officially announced the release of Lasso 8, a version including sandboxing for multiple sites on the same server and connectivity to many new datasources. This also included the first "free" version of Lasso limited to IP addresses. OmniPilot followed this release with a number of complementary products, including Lasso Studio 8 for Dreamweaver and GoLive on March 28, 2005, Lasso Studio for Eclipse, ChartFX integration and a number of free Lasso based solutions. In 2007, three OmniPilot employees, Kyle Jessup (the original developer of Lasso 1.0), Fletcher Sandbeck (an early employee of Blue World known for regular Tips and Tricks) and Kerry Adams (an employee of OmniPilot) created a new company, LassoSoft LLC, to purchase the intellectual property of Lasso from OmniPilot and continue development. Recognizing the need to be competitive against much more popular languages such as PHP and ASP, radical changes in architecture, syntax and structure were made and released as Lasso 9.0. Technical challenges caused by these changes, coupled with limited marketing resources, led to significant community decline as the company struggled to release documentation and support for the new language. In December 2010 a new Canadian company LassoSoft Inc. was formed, which bought and invested heavily in the Lasso 9.0 language, marketing and documentation. Kyle Jessup agreed to stay on as both Lasso's Lead Developer and Benevolent Dictator for Life. Several releases (9.1 and 9.2) have released further developments in recent years.