Кіріспе

Италиядағы футбол лигалары жүйесі, сондай-ақ итальяндық футбол пирамидасы деп те аталады, Италиядағы футбол лигаларының иерархиялық байланысқан жүйесін білдіреді. Ол тоғыз ұлттық және аймақтық турнирден тұрады, алғашқы үшеуі кәсіби, ал қалған алтысы Италия футбол федерациясымен ұйымдастырылған әуесқой лигалары. Бұған қоса, Сан-Маринодан бір команда да қатысады. Жүйе иерархиялық форматта құрылған, лигалардың әртүрлі деңгейлерінде командалар жоғарылап немесе төмендеуі мүмкін. Теориялық тұрғыдан алғанда, қарапайым жергілікті әуесқой клубтың итальян футболының ең жоғары деңгейіне жетіп, "Скудетто" жеңуі мүмкін. Бұл іс жүзінде ақталмауы мүмкін (кем дегенде, жақын уақытта), бірақ пирамида ішінде елеулі қозғалыс бар. Ең жоғары екі деңгейде әрқайсысы бір дивизионнан тұрады. Бұл деңгейлерден төмен қарай, деңгейлердің саны артып, олар қамтитын географиялық аумақтар көлемі кішірейе түседі.

Тарих

Генуя крикет және спорт клубы, кейін Генуя крикет және футбол клубы деп аталды, 1893 жылдың 7 қыркүйегінде құрылды. Бұл Италиядағы төртінші ең көне футбол командасы (Торино Ф.К.К., Нобили Торино және Интернационале Торинодан кейін) және 13 онжылдық тарихы бар ең көне, әрекет ететін итальяндық футбол командасы. 1898 жылдың наурыз айында Туринде Италия футбол федерациясы (Federazione Italiana del Football, кейін Federazione Italiana Giuoco Calcio, FIGC деп қайта аталды) құрылды. Оған төрт клуб қосылды: Генуя, ФК Торинезе, Интернационале ди Торино және Торино гимнастикалық қоғамы (Società Ginnastica di Torino). Басқа да клубтар болды, бірақ олар қосылуға бас тартты. Бірінші чемпионат 1898 жылдың 8 мамырында Торинода бір күнде өтті. Чемпион атанған команда – Генуя. FIGC 1905 жылы ФИФА-ға қосылды, ал сол жылы чемпионат аймақтық принципке негізделген лига жүйесіне көшті. Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін футболдың танымалдылығы артып, көптеген шағын клубтар қосылды. 1921 жылдың жазында FIGC-мен бәсекелес екінші бір қауымдастық құрылды: Итальяндық футбол конфедерациясы (Confederazione Calcistica Italiana, CCI). Бұл ұлттық лигалардың құрылымына байланысты ірі және ұсақ клубтар арасындағы даудың нәтижесінде пайда болды. Осылайша, 1922 жылы Италияда екі чемпион анықталды: US Pro Vercelli және US Novese. Маусым соңында екі топ бірікті. 1929 жылы бірыңғай ұлттық лига жүйесіне көшілді, бастапқыда жоғары лигада он сегіз команда өнер көрсетті. 1930 жылы алғашқы чемпион – Интернационале. Ұлттық құрама 1934 және 1938 жылдары әлем чемпионатын жеңіп алды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін лига қысқа мерзімге Солтүстік-Оңтүстік бөлінісімен аймақтық құрылымға қайта оралды, ал Серия А қалпына келтірілгенге дейін бір жыл бойы плей-офф өткізілді. Торино соғыстан кейінгі алғашқы лига чемпионы атанды және бес рет қатарынан жеңіске жетті. Дегенмен, Екінші дүниежүзілік соғыстан бері Ювентус, Милан және Интернационале лигада үстемдік құрып келеді, олар 74 маусымның 57-сінде жеңіс тойлады. Қазіргі лига жүйесі 1978 жылға дейін сақталып келеді, осы жылы жартылай кәсіби сектор таратылды. Сол жылы қазіргі Lega Pro (бұрынғы Ұлттық жартылай кәсіби лига) Серия C және Серия D лигаларын басқаратын, жаңа Серия C1 және Серия C2 лигаларын ұйымдастыратын толық кәсіби лигаға айналды. Осылайша Италия Англиядан 14 жыл бұрын екі ерекше кәсіби футбол лигасына ие болған жалғыз ел атанды. 2010 жылы Lega Serie A мен Lega Serie B арасындағы бөлініс Италияны үш кәсіби лигасы бар жалғыз ел етті. 2014 жылы Серия C қайта құрылды, Серия C1 және Серия C2 таратылды.