Кіріспе

Морис Жорж Дантек (dɑ̃tɛk; 13 маусым 1959 – 25 маусым 2016) – Францияда туған канадалық ғылыми фантастика жазушысы және музыкант.

Өмірбаян

Дантек Францияның Гренобль қаласында журналист пен тігіншінің ұлы болып дүниеге келді. Ол негізінен Париж маңындағы Иври-сюр-Сенде өсті. Оқушы кезінде ол Жан Бернард Пуймен танысты, ол кейін "Le Poulpe" сияқты қара проза романдарының авторы атанды және Дантекті қара әдебиетке қызығушылық танытуға шабыттандырды. 1970 жылдардың соңында колледжді бітірген соң Дантек "État d'urgence" ("Төтенше жағдай") деп аталатын музыкалық топ құрды, ол Франциядағы алғашқы панк-топтардың бірі болды. 1977 жылы топ атын "Artefact" деп өзгертті, бірақ панк идеологиясын сақтап қалды. Artefact – Suicide, Devo, Kraftwerk, Talking Heads және Public Image Limited әсерімен құрылған концептуалды топ. Дантек тобының дыбысын индустриалды музыка мен дисконың қоспасы ретінде сипаттау үшін "Hard Muzak" тұжырымын ойлап тапты, бұл топты Нью-Йорктің No Wave топтарымен және пост-панктың ағылшын топтарымен теңестірді. Дантек 1981 жылы топ тарағанша Artefact-те мансап жасады, сонымен қатар жарнама саласында копирайтер болып жұмыс істеді.

Киберпанк

Дантек 1990-шы жылдары жазумен белсенді айналыса бастады. Оның алғашқы романы "La Sirène rouge" ("Қызыл сирена") 1993 жылы "Série noire" жинағының бір бөлігі ретінде жарық көрді. Роман ең үздік криминалды роман үшін 813 сыйлығын жеңіп алды. Оның екінші романы "Жамандықтың тамырлары" ("Les Racines du mal") 1995 жылы жарық көрді және киберпанк жанрына жақын. Роман коммерциялық тұрғыдан сәтті болды және Prix de l'Imaginaire сыйлығымен марапатталды. Оның классикалық киберпанк повесі "Тәңірлер құлаған жерде" ("Là où tombent les anges") сол жылы Le Monde журналының қосымша басылымында жарияланды. Ол Ричард Пинхас пен Норман Спинардпен "Шизотроп" жобасы бойынша 3 альбом жұмысын жасады, соның ішінде 1999 жылы Солтүстік Америкалық гастрольдік саяхатқа қатысты. Дантек отбасымен 1998 жылы Квебекке көшті, онда ол үшінші романын – "Вавилон сәбилері" ("Babylon Babies") жазды, ол "Тәңірлер құлаған жерде" романында алғаш рет көтерілген декаденция мен апокалипсис тақырыптарын одан әрі зерттейді. "Вавилон сәбилері" романына Dantec-тің ХХ ғасыр француз философы Жиль Делез және шаманизмге деген қызығушылығы ықпал етті.

Даулы жазбалар

«Операциялар театры, метафизикалық және айтыс журналы» 2000 жылы жарық көрді, бұл – айтысқа толы күнделік. Дантек 2001 жылы «Жалпы апаттар зертханасы» атты туындысын жариялады. Бұл екі жұмыста Дантекке француз романшысы және ақыны Леон Блойдың күнделігі, әсіресе Блойдың 1905 жылғы «Гладиаторлар мен шошқашылар» еңбектері үлкен әсер етті. Дантек өзінің шығармаларында 20 ғасырдың нигилизмін тізімдеуге тырысады. Леон Блойдың ықпалымен француз әдеби ортасының жалғандықтарын қатыгездікпен бейнелейді. Күнделікте Дантектің поэзиясы, рок музыкасына сын, сондай-ақ әдебиет, технология, генетика, философия және саясат туралы эсселері де жинақталған. Бұл күнделіктер автордың христиан дініне деген қызығушылығының күшеюін де көрсетеді.

Христиандық-футуризм

Villa Vortex Liber Mundi, I 2003 жылы роман трилогиясын ашады, бірақ оның үшінші томы Дантек қайтыс болғанға дейін жазылмай қалды, метафизикалық зерттеулерді (эзотеризм), технологияны және адамнан кейінгі жағдайды жаңа формальды тәсілмен байланыстырады. Осы кітабымен Дантек, 9/11 оқиғалары ашқан жаңа дәуірді көркем әңгімеге түңкірген алғашқы француз жазушысы болуы мүмкін. Оның «Laboratoire de catastrophe générale» журналының үшінші томы 2007 жылы Éditions Albin Michel баспасында жарық көрді. Дантек консервативті француз тіліндегі канадалық «Égards» журналына материалдар жазды. «Cosmos Inc» романы 2005 жылдың тамызында оның жаңа баспасы Albin Michel арқылы шығарылды, бұл Дантек өлгенге дейін аяқтамайтын тағы бір трилогияның бірінші томы.

Киноға бейімделу

Дантектің шығармалары негізінде түсірілген алғашқы фильм адаптациясы, Оливье Мегатонның "Қызыл сирена" фильмі 2002 жылдың тамызында шықты. Дантектің ең киберпанк романы – "Бабилон нәрестелері" Матье Кассовицтің режиссерлігімен "Бабилон А.Д." фильмі ретінде бейімделді, онда Турроп рөлін Вин Дизель сомдады.

Жинақтар

Соғыс аренасы. Құдай күн көзілдірігін киеді ме?

Эсселер

Операция театры: метафизикалық және poleмикалық күнделік 1999. Жалпы апаттық лаборатория: метафизикалық және poleмикалық күнделік 2000–2001. Американдық қара жәшік: Операция театры 2002–2006 ж.

Қысқа әңгімелері

Là où tombent les anges (Аңдардың құлаған жері) 1995 жылдың 21 қыркүйегінде Le Monde газетінің «Série noire» жинағының 50 жылдығына арналған қосымшасында жарияланды.

Ағылшын тілінен аударған

Babylon Babies аудармасын Нура Веделл жасады.