Кіріспе

Пиролохинолинхинон (PQQ), сондай-ақ метоксатин деп те аталады, тотығу-тотықсыздану кофакторы және антиоксидант болып табылады. Квинопротеин глюкоза дегидрогеназа бактерияларда глюкоза сенсоры ретінде пайдаланылады. PQQ бактериялардың өсуін күшейтеді.

Тарих

Дж. Г. Хоуг бактерияларда никотинамид пен флавиннен кейінгі үшінші редокс кофактор ретінде тапты (дегенмен, ол нафтохинон деп болжаған). Энтони мен Затман алкоголь дегидрогеназасында белгісіз редокс кофакторды тапты. 1979 жылы Солсбери және әріптестері, сондай-ақ Дуйн және әріптестері метилтрофтардың метанол дегидрогеназынан осы протездік топты бөліп алып, оның молекулалық құрылымын анықтады. Адачи және әріптестері PQQ-ның Ацетобактерде де табылатынын анықтады.

Биосинтез

PQQ-ның жаңа ерекшелігі – оның бактерияларда рибосомалық түрде синтезделген прекурсорлық пептид PqqA (UniProt) арқылы биосинтезделүі. PqqA-дағы глутамин қышқылы мен тирозин, PqqA модификациясының алғашқы қадамында PqqD-нің көмегімен радикалды SAM ферменті PqqE арқылы байланысады. PQQ биосинтезін түсінуге бағытталған зерттеулер радикалды SAM ферменттеріне және олардың ақуыздарды өзгерту қабілетіне қызығушылықты арттырды, содан кейін прекурсорлық пептид MftA-дан валин мен тирозин пайдаланылатын, электрон тасымалдаушы микофактоцин өндіретін ұқсас радикалды SAM ферментіне тәуелді жол табылды.

Белоктардағы рөлі

Куинопротеиндер әдетте кофакторды бірегей, алты жақтанды құрылымда бекітеді. Куинопротеиндер көбінесе бактерияларда кездеседі, бірақ Coprinopsis cinerea (саңырауқұлақ) пираноза дегидрогеназының кристалдық құрылымында PQQ қолданылатыны көрсетілген. PQQ басқа эукариоттық белоктарда да маңызды рөл атқаратыны байқалады, бірақ тікелей электрон тасымалдаушы ретінде емес. Сүтқоректілердің лактат дегидрогеназасына жұмыс істеу үшін PQQ қажет, бірақ тікелей тотығу-тотығу кофакторы ретінде NADH пайдаланады. Ол реакцияны NADH-ның тотығуын катализдеу арқылы, тотығу-тотығу циклы арқылы жылдамдатуға көмектеседі.

Витаминдік рөліне қатысты дау

Ғылыми журнал Nature 2003 жылы Касахара мен Катоның мақаласын жариялады, онда PQQ жаңа витамин екені айтылды. 2005 жылы Энтони мен Фелтонның мақаласында 2003 жылғы Касахара мен Катоның мақаласы дұрыс емес және негізсіз қорытындылар жасады деп көрсетілді. 2018 жылы Брюс Эймстің Ұлттық ғылым академиясының мәліметтерінде жарияланған мақаласында пирролохинолин хиноны дереу тіршілік үшін қажет емес, бірақ ұзақ мерзімді денсаулыққа қажетті "ұзақ өмір сүру витамині" деп аталады.