Кіріспе

Канадалық музыкант және жазушы (1964–2017 жж.) британдық жүзуші.

Гордон Эдгар Дауни (6 ақпан 1964 ж. – 17 қазан 2017 ж.) – канадалық рок әншісі, әнші-күйші, музыкант, жазушы және қоғамдық белсенді. Ол 1984 жылы құрылғаннан бастап 2017 жылы қайтыс болғанға дейін «The Tragically Hip» канадалық рок-тобының вокалисі және лирика авторы болды. Ол көптеген адамдар үшін Канаданың музыка тарихындағы шабыттандыратын және ықпалды суреткер ретінде құрметке ие. Дауни сегіз жеке альбом шығарды, оның үшеуі оның өлімінен кейін жарық көрді: «Coke Machine Glow» (2001), «Battle of the Nudes» (2003), «The Grand Bounce» (2010), «And the Conquering Sun» (2014), «Secret Path» (2016), «Introduce Yerself» (2017), «Away Is Mine» (2020) және «Lustre Parfait» (2023). Оның алғашқы номер бірінші орынға шыққан альбомы – «Introduce Yerself», ол қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай болды. Оның отбасы мен менеджерлері болашақта жеке материалдар мен «The Hip» тобымен жазылған, бұрын жарық көрмеген жұмыстарды қамтитын жаңа альбомдар шығару жоспарланып отырғанын хабарлады.

Ерте өмір

Гордон Эдгар Дауни Онтарионың Амхерствью қаласында дүниеге келді және ағалары Майк пен Патрик, қарындастары Чарлин мен Пауламен бірге Кингстон қаласында өсті. Ол Лорна (Нил) мен Эдгар Чарльз Даунидің ұлы, бастапқыда саяхатшы сатушы, кейін жылжымайтын мүлік брокері және құрылысшы болған. Кингстонда Дауни Кингстон колледжі және кәсіби білім беру институтында оқыды, онда Tragically Hip тобының басқа мүшелері де оқыған. Орта мектепте Дауни KCVI Variety шоуында өнер көрсеткен Slinks тобының солисі болды және Роб Бейкер мен Горд Синклердің "Жыртқыштар" тобының үлкен мүшелерімен бәсекелесті.

Өкінішке қарай

1984 жылы 20 жасында Дауни Роб Бейкер мен Горд Синклер, "Rodents" тобының мүшелері, Кингстон колледжі мен кәсіптік училищенің тағы бір жас түлегі Джонни Фэй және саксофонист Дэвис Мэннингпен бірге "Tragically Hip" тобын құрды. Бастапқыда топ 1960 жылдардағы танымал британдық рок әндерін орындады. Дауни тікелей эфирдегі концерттеріндегі өнерлілігімен белгілі болды, ол әндердің ортасында сөздерді айту, еңкейіп қимылдау және әсіресе соңғы "Man Machine Poem Tour" турнесіндегі ерекше киімдерін пайдаланды. 2001 жылы Дауни "Coke Machine Glow" альбомымен жеке карьерасын бастады. Ол альбоммен бірге және сол атаумен өзінің алғашқы өлеңдер мен проза жинағын жариялады. "Goddamned Band" деп аталған қосалқы музыканттар құрамына "Dinner Is Ruined" инди-рок тобы, "Skydiggers" тобының Джош Финлейсоны және әнші-күйші Джули Дойрон кірді. 2003 жылы ол екінші жеке альбомын, "Battle of the Nudes" шығарды, содан кейін "Tragically Hip" тобының студиясына қайта оралды. Оның үшінші жеке альбомы "The Grand Bounce" 2010 жылы жарық көрді. Бұл және "Battle of the Nudes" альбомдары Горд Дауни және Кереметтер елі деген атпен шығарылды.

Ынтымақтастықтар

Жеке шығармаларынан басқа, Дауни бірнеше канадалық және халықаралық әртістермен бірлесіп жұмыс істеді. Оның ең танымал канадалық серіктестері – Ричард Терфри (әдебиетте Buck 65 ретінде белгілі), City and Colour және Alexisonfire тобының Даллас Грин, The Sadies және Fucked Up. Терфри Даунимен «20 Odd Years» альбомындағы «Whispers of the Waves» әнінде бірлесіп жұмыс істеді. Терфри әнді жазды және оның бір авторы Чарльз Остинмен бірге, Даунидің вокалы олардың әніне ең жақсы сай келетініне келісті. 2008 жылы Дауни City and Colour тобының «Sleeping Sickness» синглінде қонақ вокалисі ретінде пайда болды. 2014 жылы Дауни The Sadies тобымен бірлесіп «And the Conquering Sun» альбомын шығарды. Ол The Sadies-пен жұмыс істеу туралы былай деді: «Мен осы жігіттермен бірге болуды ұнатамын, бұл мүлдем басқа әлем. Олар барлық музыканы жазады, ал мен барлық ән мәтіндерін жазамын, соның нәтижесінде қызықты нәрселер туындайды. Мұны көбінесе серіктестік үшін жасайсың, бірақ сіз әндейтін музыкаға байланысты қозғалған тақырыптар мен ойларға шынымен таңғаласың. Бұл мен үшін қатты әсер етеді». Альбомда он ән бар. Сондай-ақ 2014 жылы Дауни Fucked Up тобының «Glass Boys» альбомынан «The Art of Patrons» әнінде қонақ вокалисі ретінде пайда болды. 2017 жылдың 2 ақпанында Дауни Blue Rodeo тобымен бірге Massey Hall сахнасында Blue Rodeo-ның «Lost Together» әнін орындады. Бұл оның өміріндегі соңғы қоғамдық көрінісі болды.

Басқа медиада

Дауни «Күсіктермен ерлер» фильмінде эпизодтық рөлдерде ойнады, онда Tragically Hip керлинг командасының құрамында көрінеді. Дауни 2008 жылы Жан Марк Пише режиссерлік еткен «Ештеңе маңызды емес» атты тәуелсіз драмада да эпизодтық рөлде ойнады. Дауни сондай-ақ «Трейлерлік саябақтың ұлдары» фильміндегі «The Big Dirty» фильмінде де пайда болды, онда ол Алекс Лифессонмен бірге екі полицейдің рөлін ойнайды. Жақында ол және топтың басқа мүшелері «Трейлерлік саябақтың ұлдары» сериалының «Жаман жігіттерге қоштасу» атты эпизодында пайда болды, онда ол бойдақтар биінде болон сэндвич жеп жатқанда мазақталады. Дауни сондай-ақ «Corner Gas» ситкомының «Рок он!» эпизодында да көрінді, онда Tragically Hip басты кейіпкердің гаражында жаттығатын жергілікті топ ретінде бейнеленеді. Колин Джеймс та эпизодта көрінеді. Дауни Майкл МакГоуэннің 2008 жылғы «Бір апта» фильмінде де ойнады. Tragically Hip тобының 2016 жылғы жазғы қоштасу концерттік туры туралы «Long Time Running» деректі фильмі 2017 жылдың қыркүйек айында Торонто халықаралық кинофестивалінде көрсетілді.

Экология

Дауни экологиялық қозғалыстарға, әсіресе су құқығы мәселелеріне белсенді қатысты. Ол «Онтарио көлінің су қорғаушысы» ұйымының басқарма мүшесі болды. «Онтарио көлінің су қорғаушысы» ұйымымен бірге Дауни цемент компаниясының шиналарды отын ретінде өртеуіне қарсы күреске көмектесті. Ол сондай-ақ «Swim Drink Fish Music» клубының мүшесі болды, бұл жоба Канададағы Су қорғаушы ұйымдарына қаражат жинау мақсатында су спортымен айналысушылар мен экологтарды музыкалық клубта біріктіреді.

Үлкен айлық жиын

2012 жылдың ақпан айында Онтарио штатының Форт-Олбани қаласында Downie және The Tragically Hip тобы Ұлы Ай жиналысында өнер көрсетті. Бұл Солтүстік Онтарионың Джеймс шығанағының жағалауындағы түрлі қауымдастықтарда жыл сайын өткізілетін білім беру конференциясы. Оның негізгі мақсаты – жастардың білімін дамыту және кри білімін заманауи әлеммен байланыстыру. Концерт залы кішкентай болды және бұл топ үшін әдеттегідей емес жер еді. Оларды шақырған жазушы Джозеф Бойден олардың ниетінің "кемшіліктері ғана көрсетіліп, елге жеткісіз танылған, бірақ қазіргі уақытта артық көрсетіліп жатқан халыққа деген махаббатпен жасалған партизандық әрекет" екенін айтты. Бұл – кри халқының күші мен шеберлігін, әдемілігі мен юморын елге көрсетуге бағытталған махаббат акциясы. The Tragically Hip тобының өнер көрсетуінен бөлек, Дауни жергілікті Northern Revolution тобымен бірге ән орындады. "Now for Plan A" альбомындағы "Goodnight Attawapiskat" әні осы сапардың нәтижесі болды.

Жергілікті халықтар ісі

2016 жылдың 13 қазанында Дауни және оның ағасы Майк, Венжак отбасымен бірге, Түпкі халықтар мен Түпкі халық емес халықтар арасындағы келісімді қолдау үшін Горд Дауни мен Чэни Венжак қорының құрылғанын жариялады. Бұл қор Даунидің мұрасының және Канаданың алғашқы халықтарына берген уәдесінің бір бөлігі болып табылады. Ол Даунидің «Құпия жол» жобасының орталық тұлғасы болды. «Горд Дауни және Чэни Венжак» қоры – тіркелген қайырымдылық ұйымы. 2016 жылдың 6 желтоқсанында Квебек штатының Гатино қаласында өткен Бірінші халықтар ассамблеясында Ұлттық басшы Перри Беллегард, Канаданың Түпкі халықтарын қолдағандығы үшін Дауниді құдайдың символы – бүркіт қауырсынымен құрметтеді. Беллегард сондай-ақ Дауниге лакота тілінде «жұлдыздар арасында серуендейтін адам» деген мағына беретін Уикапи Омани деген құрметті атауын берді. 2017 жылдың 2 шілдесінде Дауни Канаданың жас Түпкі халықтары үшін сөйлеу үшін Парламент төбесіне барды, бұл ауырсынуды қазір жабылып қалған интернат мектептеріндегі жастардың басынан өткенімен теңеді.

Марапаттар мен мадақтамалар

2016 жылдың мамыр айында Дауни мен оның тобының мүшелері Куинс университетінен құрметті диплом алды. Дауни денсаулығының нашарлауына байланысты салтанатқа қатыса алмады, бұл ауру туралы әлі хабарланбаған еді. 2017 жылдың желтоқсан айында Дауни екінші жыл қатарынан Канаданың жыл жаңалықтарын жасаушысы деп танылды, бұл оның қазасына қоғамның қысыммен болған реакциясын мойындау үшін жасалды. Дауни және оның Tragically Hip тобының мүшелері 2017 жылдың 19 маусымында "Канада музыкасына қосқан үлесі және түрлі әлеуметтік және экологиялық мәселелерді қолдағандары үшін" Канада орденінің мүшесі атанды. 2017 жылдың желтоқсанында Виндзор—Текумсех округін білдіретін провинциялық парламент депутаты Перси Хатфилд Онтарио заң шығару жиналысына Горд Дауниді еске алуға арналған «Онтарио ақыны туралы» заң жобасын енгізді. Заң жобасы 2019 жылдың желтоқсанында қабылданды, соның нәтижесінде Онтарио ақыны институты құрылды.

Қатерлі ісік диагнозы және қоштасу сапары

2015 жылдың желтоқсанында, әкесінің жерлеу рәсіміне қатысқаннан кейін, Дауниге емделе алмайтын ми ісігі деген диагноз қойылды. The Tragically Hip тобы оның диагнозын 2016 жылдың 24 мамырында өз веб-сайтында жариялады. Торонто қаласындағы Саннибрук денсаулық ғылымдары орталығының дәрігерлері сол күні оған глиобластома диагнозы қойғанын растады, ол сәулелік және химиотерапиялық емге жақсы жауап бергенімен, толыққанды емдеуге келмейтін еді. Дауни 2016 жылдың жазында топтың 13-ші студиялық альбомы – Man Machine Poem альбомын қолдау мақсатында топпен бірге гастрольдік сапарға шықты. Бұл гастроль туралы Дженифер Байшвал мен Николас де Пенсьердің түсірген «Long Time Running» деректі фильмінде айтылған. Соңғы концерт 2017 жылдың 24 желтоқсанында «Ұлттық той» деген атпен DVD форматында жарық көрді.

Құпия жол

2016 жылдың қыркүйегінде Дауни қазан айында "Secret Path" атты жаңа жеке альбомын шығаратынын хабарлады. Альбомға Джефф Лемирмен бірлесіп жасаған көркем роман да қоса болды.

2018 жылы 6-шы Канадалық экран марапаттарында Дауни "Secret Path" теледидарлық нұсқасы үшін екі Канадалық экран марапатын қарымта алды. Бағдарлама "Дональд Бриттен" сыйлығымен – ең үздік саяси немесе әлеуметтік тақырыптағы деректі фильм және деректі фильмдегі ең жақсы музыка номинацияларында жеңіске жетті. 2019 жылы 7-ші Канадалық экран марапаттарында Горд Даунидің "Secret Path" концерттік орындауынан жасалған CBC телеарнасының 2016 жылғы Рой Томсон залындағы көрсетілімі тағы екі марапатқа ие болды.

Өзіңді таныстыр

2017 жылдың қыркүйегінде Дауни өзінің соңғы жеке қос альбомын, "Introduce Yerself" деп аталатынды жариялады. Ол 2017 жылдың 27 қазанында, Дауни қайтыс болғаннан кейін он күн өткен соң шықты. 2018 жылғы Juno Awards марапатында альбом "Жылдың ересектерге арналған балама альбомы" номинациясында Juno Award жүлдесін жеңіп алды, ал Дауни мен Дрю "A Natural", "Introduce Yerself" және "The North" әндері үшін "Жылдың ән жазушылары" атағын алды, сондай-ақ Дауни "Жылдың әртісі" атағына ие болды. Juno Awards салтанатында Дауниге арналған құрмет көрсету барысында Сара Хармер, Даллас Грин және Кевин Хирн альбомның атау трегін Tragically Hip тобының "Bobcaygeon" әнімен біріктіріп орындады.

Жеке өмір

Дауни Лора Ли Ашерге үйленген, ол өзі де сүт безінен туған қатерлі ісіктен аман қалған. Олардың төрт баласы болды. Дауни мен Ашер 2015 жылы Даунидің қатерлі ісігі анықталғанға дейін бөлек тұрды. Дауни қайтыс болған кезде олар ажырасқан жоқ және жақын дос болып қалды. Кая Ашер сахналық есімімен ол 2021 жылы әнші ретінде өзінің "All This Is" атты тұңғыш альбомын шығарды, оған олардың төрт баласының екеуі қатысты, ал кейбір әндерде Ашер бір кезде Дауниге тиесілі болған гитарамен ойнайды. Дауни бұрынғы хоккей жаттықтырушысы, бас менеджері және «Бостон Брюинс» клубының президенті Гарри Синденнің немересі болды.

Архивтік жарияланымдар

2018 жылы Downie-дің "The East Wind" және "At the Quinte Hotel" атты екі жазбасы The Al Purdy Songbook жинақ альбомында жарық көрді. "The East Wind" әнінің өзгеше жазбасы The Grand Bounce альбомында қол жетімді болды, ал "At the Quinte Hotel" әні бұрын бейне түрінде жарияланған, бірақ дыбыс жазбасы ретінде ешқашан шығарылмаған. 2020 жылдың маусым айында Tragically Hip тобы мен менеджер Джейк Голд болашақта шығару үшін топтың мұрағатынан музыка мен естелік заттарды іріктеу мақсатында "археологиялық зерттеу" жүргізіп жатқандарын хабарлады. Тамыз айында Downie-дің Twitter аккаунты қайта іске қосылып, 15 қазанға кері санауды білдіретін сандармен бірге қолмен жазылған ән мәтіндерінің суреттері жариялана бастады. 21 қыркүйекте Downie өмірінде жазған соңғы әндерінен тұратын Away Is Mine альбомының 16 қазанда шығатыны расталды. Альбомды оның көптен бергі серігі Джош Финлейсонмен бірлесіп жазған, және ол шығарылған барлық тректердің акустикалық нұсқасымен бірге келеді. Сонымен қатар, альбомдағы барлық әндерге канадалық суретшілермен түсірілген музыкалық бейнелер жасалып, YouTube арнасында жарияланды. "Lustre Parfait" атты альбом 2023 жылдың 5 мамырында шықты.