Кіріспе

Елдің бас мөрін сақтауға және пайдалануға уәкілетті тұлға. "Мөрлерді сақтаушы" немесе оған балама атау бірнеше жағдайда қолданылады, бұл белгілі бір елдің бас мөрін сақтауға және пайдалануға құқығы бар тұлғаны көрсетеді. Бұл атақ белгілі бір кабинетке немесе министрлік кеңсесіне байланысты болуы да, болмауы да мүмкін. Көбінесе қазіргі заманда осылай болады, бірақ бұрын бұл қызмет жеке және маңызды лауазым болған.

Канада

Канаданың Ұлы мөрінің ресми сақтаушысы – генерал-губернатор. Генерал-губернатор қызметке орналасқанда үш ант қабылдайды, олардың бірі – Ұлы мөрді сақтаушы лауазымына ант. Мөр сондай-ақ генерал-губернаторға табыс етіледі, ол оны сақтау үшін бас тіркеушіге қайтарады. Шындығында, мөр Канаданың Бас тіркелімінде сақталады, ал 1995 жылдан бері бұл атақ Өнеркәсіп министрі лауазымымен байланысты. 1869 жылдан бері әр провинцияның өз мөрі бар, ал олардың сақтаушылары – провинциялық вице-губернаторлар. Канаданың Ұлы мөрін Бас тіркеуші шындығында сақтайтыны сияқты, провинциялық Ұлы мөрлерді провинциялардың вице-губернаторлары провинциялық Бас прокурорлардың қамқорлығына тапсырады.

Франция

Француз "Мөр сақтаушысы" (Garde des Sceaux) – Әділет министрінің лауазымын атқаратын адамға берілетін атақ. Бұрын, Франция мөрлерін сақтаушы ретінде, бұл атақ Канцлерге тиесілі болған, ол әділет министрінің ескі үкіметтегі баламасы еді. Бүгінде бұл атақ көбінесе "Францияның Әділет министрі" дегенмен бірдей қолданылады. Әділет министрі 1848 жылға дейін сақталған Францияның Ұлы мөрін және мөр басу құралын өз кабинетінде сақтайды. Мөр 1958 жылы Франция Конституциясын растау үшін қолданылды және содан бері конституциялық түзетулерді растау үшін пайдаланылып келеді.

Италия

Италияда Әділет министрі Guardasigilli (Мөрі сақтаушы) қызметін атқарады. Guardasigilli ретінде Әділет министрі президент қол қойған барлық заңдар мен декреттерге, сондай-ақ басқа министрліктер шығарған декреттерге қосымша қол қояды. Әділет министрі Италия Республикасының ресми басылымы – Gazzetta Ufficiale della Repubblica Italiana журналының редакторы болып табылады.

Жапония

Жапонияның ішкі министрі (内大臣, Naidaijin) – Жапония империясы үкіметінде кабинеттік деңгейге ие емес әкімшілік лауазым болған, ол Жапонияның жеке және мемлекеттік мөрлерін сақтауға жауапты болды.

Нидерланды

Нидерландыда Ұлы мөрді сақтау құқығы Әділет министрінің лауазымы бойынша толығымен берілген.

Жаңа Зеландия

Жаңа Зеландияның бас губернаторы Жаңа Зеландия мөрінің сақтаушысы болып табылады. Дегенмен, мөрге жауапкершілік Атқару кеңесінің хатшысына беріледі. Мөр, оны талап ететін түрлі құжаттарға қойылады.

Папалық

Орта ғасырлар мен Ренессанс дәуірінде Папаның Кустоде дель Пьомбо ("Қоғаштың сақтаушысы") маңызды және жақсы жалақы төленетін лауазым болды, оны әрқашан монахтар атқарды. Суретші Себастьяно дель Пьомбо 1531 жылдан 1546 жылы қайтыс болғанға дейін осы лауазымды иеленді, ал оның "дель Пьомбо" деген лақабы осы қызметінен келген. Әйелі мен екі ұлы болғанына қарамастан, осы мақсат үшін діни шен алуға мәжбүр болды. Бұл лауазым көбінесе өмір бойына берілетін, ал Ренессанс дәуірінде папалық жобалармен айналысқан суретшілерге жиі тапсырылатын. Маңызды сәулетші Браманте 1513 жылы тағайындалған, бірақ келесі жылы қайтыс болды, содан кейін Мариано Фетти оның орнын басты. Ол бұрыннан монах еді, сонымен қатар сарайдағы әзілкеш, бірақ Медичи Папасы Лео X-тың жақын досы да болды. Ол үш папаның тұсында осы қызметте болды, 1531 жылы қайтыс болғаннан кейін Себастьяно оның орнын иеленді.

Ұлыбритания

Бірнеше британдық шенеуніктердің мөрлерді сақтаумен байланысты лауазымдары бар. Лауазым мөрі Қазіргі иесі Англияның жеке мөрінің сақтаушысы – Тоғыз Ұлы мемлекеттік лауазым иелерінің бірі. Бүгінде бұл кеңсе портфелі жоқ министр ретінде британдық кабинетке кіруге мүмкіндік беретін, пайдасыз лауазым. Англия реформациясына дейін бұл лауазымды әдетте епископ атқарды, бұл өзгеріс Томас Болейн, Вилтширдің 1-ші графы, оның қызы Анна Болейн патшайым болғаннан кейін болды. Николас Тру Лорд Жоғары Канцлер, Ұлы мөрдің сақтаушысы – Корольдіктің Ұлы мөрі. Бүгінгі күні кеңсе негізінен соттардың басқаруымен айналысады және конституциялық конвенция бойынша Әділет министрінің кеңсесімен байланысты; кеңсе құрылғаннан бері барлық Әділет министрлері де Лорд Канцлер болып тағайындалды. 2005 жылғы Конституциялық реформа туралы заңға дейін кеңседе маңызды заңнамалық, атқарушы және сот билігі болды; Заң Лорд Канцлерді атқарушы емес функциялардан айырды (егер ол Парламент мүшесі немесе Лордтар палатасында орынға құқығы бар жұрт болса, Парламентте отырудан басқа). Бұрын кеңсе міндеттері сот жүйесінің бас әкімшісінің ғана емес, сонымен қатар Лордтар палатасының төрағасының (қазіргі кезде бұл қызметті Лорд Спикер атқарады) және бірнеше сот органдарында судья сияқты лауазымды атқарудан да тұрды. Алекс Чалк Шотландияның Ұлы мөрінің сақтаушысы – Шотландияның Ұлы мөріне сенім білдірілген лауазым, әдетте Шотландияға қатысты лауазымдардың иелеріне беріледі. Қазіргі уақытта Шотландияның бірінші министрі осы лауазымды атқарады. Бұл лауазым сонымен қатар Шотландияның Ұлы мөрінің сақтаушысы ретінде бірінші министрге басымдық береді. 1998 жылғы Шотландия заңы бірінші министр лауазымын құруға дейін Шотландияның Ұлы мөрінің сақтаушысы лауазымы әдетте Шотландияның мемлекеттік хатшысына берілді. Хамза Юсуф Солтүстік Ирландияның Ұлы мөрінің сақтаушысы – 1922 жылдан 1973 жылға дейін Солтүстік Ирландияның губернаторының лауазымы, ол Солтүстік Ирландияның мемлекеттік хатшысына тапсырылды. Крис Хитон Харрис Уэльс мөрінің сақтаушысы – 2006 жылғы Уэльс үкіметі заңымен құрылған, Уэльс бірінші министрі осы лауазымды атқарады. Бұл лауазым министрге басымдық ретінде ресми мәртебе береді. Уэльстің тума патшалары қолданған мөрлерден бұрын Уэльс мөрі болған емес. Вон Гетинг Шотландияның жеке мөрінің сақтаушысы – дәстүрлі түрде шотланд жұртына берілетін құрмет, 1922 жылдан бері бос. Бос. Корнуоллдың Ұлы мөрінің сақтаушысы – Корнуолл канцлері ұстайды. Корнуолл герцогтігі тағайындайды, 1867 жылдан бері бос. Бос. Корнуоллдың жеке мөрінің сақтаушысы – Корнуолл герцогтігі тағайындайды, 1933 жылдан бері бос. Бос.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ Мемлекеттік хатшысы – АҚШ Ұлы мөрінің ресми сақтаушысы, және мөр заңмен көзделген немесе Президенттің рұқсатымен бекітілген құжаттарға ғана қойылуы мүмкін. Бұл құрылғыны басқару құқығы Мемлекеттік департамент қызметкеріне жүктелген. Бұл лауазымды адам – Мемлекеттік департаменттегі Ұлы мөрді басқаратын Президенттік тағайындамалар бюросының директоры. Директор кейде «Сақтаушы» деп аталады, себебі осы қызмет басқа біреуге тапсырылған. Жоғарыда аталған Ұлы мөрлерден өзгеше, АҚШ Ұлы мөрі – АҚШ-тың басты графикалық символы және ол елтаңбамен тең дәрежеде қолданылады. АҚШ штаттарының мөрлері әдетте әр штаттың Мемлекеттік хатшысының жауапкершілігінде болады.