Кіріспе

Соғыс аясындағы жаңалықтарды жапсаратын, көбінесе веб-блог.

Milblog немесе соғыс блогы – жүріп жатқан соғысқа қатысты жаңалықтарды жариялауға арналған блог. Кейде "соғыс блогы" термині блогтың соғысты қолдайтын көзқарасқа ие екенін білдіреді. "Милблог" термині автордың әскери қызметкер екенін немесе әскери саламен байланысы бар екенін көрсетеді; ал бұрынғысына қатысты "солдат блогы" деген арнайы термин де қолданылады.

Тарих

"Warblog" термині 11 қыркүйек шабуылынан кейін бірнеше күн өткен соң өзінің "War Blog" блогын бастаған Мэтт Уэлчке жатқызылады. 2001 жылдың күзінде шабуылдар "соғыс блогтары қозғалысын" тудырды. Көптеген соғыс блогтары АҚШ бастаған Ауғанстан және Ирак соғыстарын жақтаушылық көзқараспен қолдады. Чарльз Джонсонның Little Green Footballs және Эндрю Салливанның Daily Dish сияқты бірнеше танымал milblog 11 қыркүйекке дейін де болған, бірақ содан кейін терроризмге қарсы соғысты басты назарға алды. Вирджиния Пострелдің Dynamist, Микки Каустың KausFiles, Джош Маршаллдың Talking Points Memo, Кен Лэйннің KenLayne.com блогтары да белгілі болды. BBC, Christian Science Monitor және Seattle Post Intelligencer сияқты медиа ұйымдары да осы кезде өз тілшілерінің milblog-тарын іске қосты. 2003 жылдың бірінші жартысында CNN, The Hartford Courant және Time бұқаралық ақпарат құралдары өз қызметкерлерінің жеке блогтарында АҚШ бастаған соғыстар туралы материалдар жариялауын заңдық салдарлар мен мұндай блогтардың бәсекесінен қауіптеніп тыйым салды. "Соғыс блогы" ретінде танымал болған көптеген блогтар саясат пен жалпы жаңалықтарға да назар аудара бастады, көбінесе оңшыл көзқарас ұстана отырып, бірақ соғыс блогы ретінде танылуын жалғастырды. Бастапқыда "warblogs" деп аталған олар 2004 жылы "milblogging" деген атаумен танымал болды. 2005 жылдың қазан айында Жан Пол Борда есімді АҚШ солдаты Milblogging.com блогтар жинағын іске қосты. Milblog негізінен әскери оқиғаларға бағытталған, олар туралы әскери қызметкерлер, ардагерлер, әскери қызметшілердің жұбайлары немесе әскери саламен байланысы бар азаматтар жазады. Milblog әдетте Ауғанстан мен Ирактағы соғыстарды медиа жариялағанды сынға алып, олардың пікірінше, бұрмаланған немесе теріс баяндаманы түзетуге тырысады. Мысалы, Blackfive.net-тің Мэтт Бардені өз блогының себебін журналдағы репортердің өмірін сақтап, содан кейін хабарланбаған жауынгер досының қазасына байланыстырады. Бір milblogger өзінің сайтының мақсаты – "Америка халқына Ирак пен Ауғанстанның нағыз тарихын білуге көмектесу" екенін айтты. Басқа milblog авторлары да негізгі бұқаралық ақпарат құралдары жарияламайтын жаңалықтарды баяндау ниетін білдірді. С.Дж. Гришам 2004 жылдың желтоқсанында "A Soldier's Perspective" блогын ашқанда milblogger болған алғашқы әскери қызметшілердің бірі болды. Бес жыл ішінде ASP күніне орташа есеппен 1500 келушіні (барлығына шаққанда 1 миллионға жуық) 120-дан астам елден қабылдады және Milblogging.com сайтында екінші орынға ие болды. 2005 жылы 200-ден аз "milblog" болды. 2011 жылдың шілдесінде Milblogging.com 46 елдегі 3000-нан астам әскери блогтарды тізімдеді. Ең көп блогтар орналасқан бес ел – АҚШ, Ирак, Ауғанстан, Ұлыбритания және Германия. 2022 жылы Украинадағы соғыс кезінде ресейлік milblog-тардың танымал болуы арта түсті.

Америка Құрама Штаттары

Бірнеше жылдың ішінде әскери блогтар қабылданды. Қорғаныс министрі Дональд Рамсфелд бастапқыда әскери блогтарға күмәнді қарады деп есептелсе де, кейбір милиблогерлер көпшілігі бұл ереженің тым тұманды екенін ойлап, оны бұзудан қорқып, өз блогтарын жойды немесе өзгертті. Ережелер 2007 жылдың сәуір айында жаңартылды, бірақ соғыс аймағындағы көптеген блогерлердің пікірінше, олардың тұмандылығын жойған жоқ. АҚШ Қорғаныс министрлігі бастапқыда милиблогтарды OPSEC-тің бұзылуына алып келуі мүмкін деп алаңдаса да, ақырында осы тұжырымдаманы қабылдап, милиблогтардың ресми нұсқаларын енгізуге тырысты. Ресми милиблогтар Қорғаныс министрлігінің басқа ресми жариялымдары сияқты жаңылған тілмен жазылғандықтан, ресми емес милиблогтардың танымалдылығына ие болған жоқ.

Ресей

Ресейде мильблогерлер (кейде военкоры, "соғыс тілшілері" деп аталады) Ресейдің Украинаға басып кіруі кезінде айрықша танымалдыққа ие болды, соғыс туралы мемлекеттік бұқаралық ақпарат құралдарынан гөрі көбірек ақпарат ұсынып тұр. Блогтар мемлекеттік БАҚ-қа байланыстыларымен, үкіметтік ұстанымдарға сай ақпарат беретіндерімен, сондай-ақ тәуелсіз және Вагнер тобымен байланысты, Ресей әскери басшылығының Украинадағы әрекетін сынап тұратындарымен де ерекшеленеді. Бұл блогтардың басым бөлігінде ультраұлтшылдық және соғысты қолдайтын көзқарастар басым. Дегенмен, 2023 жылдың қыркүйегінен бастап Ресей үкіметі бірқатар белгілі мильблогерлерді қамауға алды, бұл кейбір бақылаушылар үшін бұл қауымдастыққа жасалған қысым деп бағаланды.

Басқа

Ларри С. Джонсон