Кіріспе

Католиктік діни оқыту конгрегациясы, басқа католиктік діни институт, сонымен қатар "Христиан бауырлары" деп белгілі.

Де Ла Салль бауырлары, ресми түрде Христиан мектептері бауырлары институты (Fratres Scholarum Christianarum; ; ) FSC деп қысқартылатын, Францияда Жан Батист де Ла Салль (1651–1719) құрған және қазір Италияның Рим қаласында орналасқан, понтификалдық құқық бойынша ерлерге арналған католиктік діни конгрегация. Де Ла Салль бауырлары Христиан бауырлары деп те аталады (кейде Ласаллиан ұйымдары өздері Ласаллиан бауырларын орденге мүшелігін білдіру үшін FSC аббревиатурасын қолданады, ал "бауыр" деген құрметті атау "Br." деп қысқартылады). 2023 жылы Ла Салль университетінің сайтында Ласаллиан орденінің шамамен 3000 бауырдан тұратыны, олар 80 елдегі 1100-ден астам білім беру орталығын, 1 миллионнан астам студентті, сондай-ақ 100 000 мұғалім мен серіктес еңбектестікті басқаруға көмектесетіні айтылды. Ла Саль білім беру мекемелері Нигерия сияқты мұқтаж елдерден бастап, Бетлехем университеті (Бетлехем, Палестина), Манхэттен колледжі (Нью-Йорк, АҚШ), Монт Ла Саль колледжі (Айн Сааде, Ливан) және Ла Саль университеті (Филадельфия, Пенсильвания, АҚШ) сияқты жоғары білім беру орталықтарына дейін бар. Бауырлардың орталық басқаруы Италияның Рим қаласындағы Генералдықта орналасқан және Бас жетекші мен оның кеңесшілерінен тұрады. Лазаллиан институттарының бірнешесі өздеріне тағылған, ұзақ жылдар бойы жалғасқан, ауыр физикалық және сексуалдық зорлық-зомбылыққа қатысты айыптауларды мойындап, кешірім сұрады.

Орден

Діндар ретінде мүшелері кедейлік, пәктілік және бағынушылыққа байланысты үш дәстүрлі серт етеді. Институттың бас кеңсесі Италияның Рим қаласында орналасқан. Орденде бес жаһандық аймақ бар: Солтүстік Америка (Région Lasallienne de l’Amérique du Nord, RELAN), Азия/Океания (Тынық мұхиты аймақтық конференциясы, PARC), Еуропа/Жерорта теңізі (Région Lasallienne Européenne Méditerranéenne, RELEM), Африка (Région Lasallienne Africano Malgache, RELAF) және Латын Америкасы (Region Latinoamericana Lasallista, RELAL). Халықаралық сауаттылық және білім беру жылында (1990 ж.) ЮНЕСКО Ласалдық мекемелерге Нома сауаттылық сыйлығын табыс етті. Орден өзінің негізгі принциптерінің Құдайдың қасында болуға сенім, кедейлерге көңіл көрсету және әлеуметтік әділдік, кіріктірілген қауымдастық, барлық адамды құрметтеу және сапалы білім беру екенін айтады. 2017 жылы Институтта 3800 бауырлас болды, бұл 1965 жылғы көрсеткіштен 75% кем. Бұл азаюдың себебі көптеген бауырластардың зейнеткерлік жасына толуы және жаңадан қабылданушылардың азаюы. Осы кезеңде Ласалдық мектептердегі оқушылар саны шамамен 700 мыңнан бір миллионнан асып түсті.

Білім

Ла Салл оқыту ісінде бірқатар жаңалықтарды енгізді. Ол балаларды білім деңгейіне қарай бөлек сыныптарға бөлуді ұсынды. Сондай-ақ, ол оқушыларды ана тілінде оқуға үйретті. 1966 жылы Лазальдық қарындастар қауымы Вьетнамдағы христиан мектебінің ағайындары тарапынан азаматтық соғыс салдарынан тасталып қалған кедей балалардың қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында құрылды. Офисі Бангкокта орналасқан. Лазальдық еріктілер – бір немесе екі жылға оқыту және басқа да Лазальдық қызметтерге қатысу үшін ерікті болып тіл білдіретін адамдар. Оларға тұруға орын, тамақ және күнкөріс қаражаты беріледі.

Қоршаған ортаны қорғау

Ағылшын лазальяндық ер бауырлас және миссионер Пол МакОли 1995 жылы Христиан мектептерінің бауырластарының қызметі аясында Перуге барды, Лимадағы кедей шағын ауданда мектеп ашты; бірнеше жылдан кейін ол өз жұмысы үшін британдық MBE сыйлығымен марапатталды. Ол сыйлықты қайтарып берді, әйтпесе британдық компаниялардың жаңбырлы ормандағы әрекеттеріне наразылық ретінде қайтарып беретінін айтты. 2000 жылы ол Икитос қаласының Белен ауданындағы жергілікті балаларға арналған жатақхана – Ла Сальль мәдени-таралас студенттер қауымдастығын құрды. Ол Амазонка тропикалық орманындағы тайпаларға тропикалық ормандарға еніп жатқан мұнай және газ компанияларына қарсы күресуге көмектесті; жергілікті ақпарат құралдары оны "Тарзан белсендісі", "ақ террорист" және "жалынды гринго діни қызметкері" деп сипаттады. 2010 жылдың шілдесінде Перу үкіметі "көршілдік шерулер мен қоғамдық тәртіпті бұзуға әкеп соғатын Перу мемлекетіне қарсы басқа да әрекеттерге" қатысқаны үшін оның тұруға рұқсатын алып тастады. Ол Перуде соттасып, елде қалу құқығын қорғады. 2019 жылдың 2 сәуірінде оның денесі Икитоста ол құрған жатақханада табылды; оның денесі қайтыс болғаннан кейін өртеліпті. Перудің епископтар конференциясы МакОулиді жоғары бағалап, билікті қылмысты тергеуге шақырды.

Инвестициялық қызметтер

1981 жылы Институт Католиктік ұйымдар үшін ғана арналған "әлеуметтік жауапкершілік инвестициялық қызметін" (CBIS) құрды, бұл қызмет "активті меншік иелігі арқылы компанияларды өз саясатын және тәжірибесін жақсартуға ынталандырады" деді.

Шарап өндіру зауыты

1868 жылы ағайындылар үлкен Сан-Франциско шығанағының бөлігі – Каркинес бұғазының оңтүстік жағасындағы Мартинес қаласына (Калифорния, АҚШ) келді. 1882 жылы олар өздерінің тамақтануы үшін және діни қажеттері үшін шарап жасауды бастады. Сонымен қатар, коньяк өндірісінде қолданылатын қайнату әдісімен бренди дайындауды қолға алды. 1950 жылдары олар Калифорния штатының Сент-Хелена қаласының жанындағы Грейстон Сейлерсін сатып алды. Напа аңғарындағы мекемеде сорттық шарап жасалды, Сан-Хоакин аңғарындағы Ридлиде қарапайым шарап пен бренди өндірілді, ал шараптарды баррельдерде пісіру Грейстонда жүзеге асырылды. Ағайындылар Мон-Ла-Салл мүлігін сақтап, онда демалыс орталығын құрды.

Балаларды жыныстық қорлау

Солтүстік Ирландия тарихи институционалдық зұлымдықтарды зерттеу (HIA) – 1922 жылдан 1995 жылға дейін балаларды қамқорлаған Солтүстік Ирландия мекемелеріндегі институционалдық жыныстық және физикалық зұлымдықтарды зерттеу. 2014 жылы Де Ла Саль ағайындары екі мекемеде: бұрынғы Де Ла Саль ер балалар үйі Рубен үйі Киркуббин, Даун графтығында және Батыстағы Сент-Патрик оқу мектебінде ер балаларды зорлық-зомбылыққа ұшыратқандарын мойындады және оның құрбандарынан кешірім сұрады. Орденнің алғашқы бақылаушыларының бірі жыныстық қылмыс жасағаны мойындалды. Де Ла Саль орденінің өкілі Кевин Руни ағайындардың кейбіреулері балаларға "қатты ауыр азап" келтіргенін мойындады, бұл "олардың шақыруына қайшы келді". Жоғары кеңесші Кристин Смит КВ: "Бұл үйлер өткен дәуірдің ескірген қалдықтары ретінде жұмыс істеді". Том О'Донохьюдың айтуынша, элиталық пансиондық мектептерден айырмашылығы, "төменгі әлеуметтік топтағы мектептерде әдетте оқушылар мен мұғалімдердің арақатынасы жоғары болды, нәтижесінде көптеген адамдар мінез-құлықты басқару стратегиясы ретінде дене жазасына көшті". Ол сондай-ақ "балаларға кәсіби күтім беру оқытылмаған кезде, олар қиын жағдайдағы көптеген балаларға жауапкершілік жүктелгенін" айтты. Тергеудің алғашқы қоғамдық тыңдаулары 2014 жылдың қаңтар және мамыр айларында өтті, ал тергеу тобы 2016 жылдың басында атқарушы органға есеп берді, онда төраға куәлік берген құрбандарға құрмет көрсетті. 2014 жылдың қазан айына дейін Рубен үйінің 200-ге жуық бұрынғы тұрғыны зорлық-зомбылық туралы мәлімдеме жасады, ал 55-і өздерін физикалық немесе жыныстық зорлық-зомбылыққа ұшыратқандарын мәлімдеді. Билли Макконвилл, анасы Жан Макконвилл 1972 жылы ИРА-ның қолынан ұрланып, атылып кеткеннен кейін жетім қалды, ол анонимділіктен бас тартып, Рубен үйінде қайта-қайта жыныстық және физикалық зорлық-зомбылық пен аштыққа ұшырағанын сипаттады. Тергеу барысында Де Ла Саль орденінің адвокаты өтемақы төленгенін айтты және кейбір мүшелер үйдегі жас балаларды зорлық-зомбылыққа ұшыратқанын мойындады, бірақ орден кейбір талаптардың "орындалмағанына" сендірді. Фрэнсис Мэннинг FSC орден тергеуді құптады деді. Бұл мәселе көпшілікке жеткенге дейін, зорлық-зомбылық жасады деп айыпталған бір ағайынға хат жазылып, "Бұл туралы ұмытып кету керек, мен кейбір ағайындарға өздері мен жігіттер арасында бұл туралы сөз қозғамау керектігін айттым. Бұл мәселені тоқтатып, барлығымыз қасиетті ережелеріміздің өте дана екенін үйренуді дұға етейік" делінген. Орден бұл іс бойынша ондаған ішкі сұхбат жүргізді, бірақ полицияға хабарламады. 2022 жылдың 11 наурызында Солтүстік Ирландия Ассамблеясында Солтүстік Ирландияның бес негізгі саяси партиясының министрлері және зорлық-зомбылық орын алған алты мекеменің өкілдері, оның ішінде Де Ла Саль ағайындарының өкілі Фрэнсис Мэннинг кешірім сұрады. Жәбірленушілердің көптегені мен олардың отбасы мүшелері мекеме өкілдерінің кешірім сұрауына наразылық білдірді. 1960 жылдары Англияның Ворстершир графтығындағы Хартлбери қаласында Де Ла Саль орденінің ағайындары басқарған Сент Гилберт мектебінің (жас қылмыскерлер үшін) директордың орынбасары мектептегі балаларды жыныстық зорлық-зомбылыққа ұшыратқаны үшін алты айып бойынша сотталды. Кейіннен ол басқа бір мектепте мұғалім болып қайтадан жұмысқа орналасты. 2014 жылы мектептің бұрынғы оқушылары "30 жыл бойы садистік және қорлаушылықпен жасалған" деп сипаттады, оның ішінде зорлау мен ұрып-соғулар болды. Мектеп директоры, оның орынбасары және ағайындар осыған жауапты болды. Полиция 1940-1970 жылдар аралығында мектепте орын алған зорлық-зомбылық туралы мәлімдемелерді тергеді, бұрынғы оқушылар BBC Hereford and Worcesterмен сұхбаттасып, 2044 жылға дейін қол жетімді болмауға арналған құжаттар Ақпаратты алу туралы 2000 жылғы заңға сәйкес жарияланды. 2017 және 2018 жылдары екі бұрынғы қызметкер ауыр жыныстық қылмыстар, нақты дене жарақатын келтірген зорлық-зомбылық және балаларды қатыгездікпен қорлау бойынша сотталды. Олар балаларды қатыгездікпен қорлау туралы үш айыптан басқа барлық айыптардан ақталды, бұл туралы алқабилер келісімге келе алмады. Басқа да аты аталған зорлаушылар қайтыс болды. Австралия, Ирландия және АҚШ-та ондаған жылдар бойы орын алған зорлық-зомбылық туралы ауыр және егжей-тегжейлі айыптаулар туралы хабарланды, бірнеше сот ісі құрбандардың пайдасына шешілді. Скандал кеңінен белгілі болғаннан кейін, орденнің филиалдары көптеген жағдайлар бойынша кешірім сұрады, жазбаша немесе жеке құрбандарға. Австралияда 2013 жылы басталған Балаларға қатысты институционалдық жауапкершілік бойынша Корольдік комиссия 2013 жылдың желтоқсанында 2013 жылдың 1 қаңтарынан 2013 жылдың 30 қыркүйегіне дейін Католик шіркеуінің Towards Healing бағдарламасына 2215 шағым түскенін хабарлады, олардың көп бөлігі 1950-1980 жылдарға қатысты. "Towards Healing бағдарламасына түскен шағымдардың ең көп саны христиан ағайындарына, одан кейін Марист және Де Ла Саль ағайындарына қатысты. Шағымдардың 43%-ы діни ағайын, 21%-ы епархиялық дін қызметкері және 14%-ы діни дін қызметкері болып табылды". Де Ла Саль ағайындары 1961 жылдан 2001 жылға дейін Австралия тарихындағы бір мекемедегі балаларға қатысты зорлық-зомбылықтың ең ірі жағдайы ретінде танылған BoysTown мектебін де басқарды. 2022 жылға дейін тергеулер мен сот процестері жалғасты, олар бірқатар басқа мектептерді қамтыды, ал Де Ла Саль ордені заңды түрде кінәлі деп табылған жағдайларда ғана кешірім сұрады, ал айыптаулар қудаланбаған жағдайларда жоқ. Бұл бұрынғы, зорлық-зомбылыққа ұшыраған оқушылардың наразылығын тудырды, олар қудалауға жететін дәлелдері жоқ.