Кіріспе

Лазерлік режимді құлыптау әдісі

Керр линзасының режимді құлыптау әдісі (KLM) – лазерлерді сызықты емес оптикалық Керр эффектісі арқылы режимді құлыптау әдісі. Бұл әдіс бірнеше фемтосекундқа дейінгі ұзақтықтағы жарық импульстарын жасауға мүмкіндік береді. Оптикалық Керр эффектісі – оптикалық ортаның электромагниттік толқынның электр өрісіне сызықты емес жауабынан туындайтын процесс. Ортаның сындыру көрсеткіші өріс күшіне тәуелді. Гаусс шолындағы қуат тығыздығының біркелкі емес таралуынан (лазерлік резонаторларда кездесетіндей) шол профилі бойынша сындыру көрсеткіші өзгереді; шолда кездесетін сындыру көрсеткіші шетке қарағанда шол ортасында үлкен. Осылайша, белсенді Керр ортасының таяқшасы жоғары интенсивті жарық үшін линза ретінде қызмет етеді. Бұл өзін-өзі фокустау деп аталады және өте ауыр жағдайларда материалдың бұзылуына әкеледі. Лазерлік қуыстағы қысқа жарық импульстары үздіксіз толқындардан өзгеше фокусталады. Импульстік режимді жалғаспалы толқын режиміне қарағанда басым ету үшін қуысты үздіксіз толқын режимі үшін тұрақсыз етуге болады, бірақ көбінесе төменгі тұрақтылық – қуыстың дизайнының қосалқы нәтижесі болып табылады, ол апертура эффектілеріне баса назар аударады. Ескі конструкциялар қатты апертураны пайдаланған, ол жай ғана кесіп тастайды, ал қазіргі конструкциялар жұмсақ апертураны пайдаланады, яғни сорғыланатын ортаның және импульстің аумағы арасындағы жабылуды білдіреді. Линзаның бос лазер шолына тигізетін әсері айқын болса, қуыстың ішінде бүкіл шол осы өзгеріске бейімделуге тырысады. Лазерлік кристалдегі жазық айналар мен жылу линзасы бар стандартты қуыстың шеткі айналарында ең кішкентай шол ені бар. Қосымша Керр линзасымен шеткі айнаның ені одан да кішкентай болады. Сондықтан кішкентай шеткі айналар (қатты апертура) импульстарды жақсы көреді. Ti:Сапфир осцилляторларында интенсивтілікті арттыру үшін телескоптар кристалдың айналасына орналастырылады. Жұмсақ апертура үшін жылу линзасы бар шексіз лазерлік кристалды қарастырайық. Лазер шолы шыны талшық сияқты бағытталады. Қосымша Керр линзасы бар шол ені кішірейеді. Нақты лазерде кристалдың мөлшері шектеулі. Қуыстың екі жағында да дөңес айна және одан кейін жазық айнаға дейінгі салыстырмалы ұзақ жол бар. Үздіксіз толқын жарығы кристалдың соңғы бетінен үлкен шол енімен және аздап шашыраумен шығады. Ол дөңес айнаның кішкентай аумағын жарықтандырады, бұл жазық айнаға бағытталғанда кішкентай шол еніне әкеледі. Осылайша дифракция күштірек болады. Шашыраудың салдарынан жарық бір-бірінен алыс нүктеден келгендей болады және дөңес айнадан кейін көбірек жинақталуға әкеледі. Бұл жинақталу дифракциямен теңестіріледі. Импульстік жарық шеткі бетінен кішкентай шол енімен және шашыраусыз шығады. Осылайша ол дөңес айнаның үлкен аумағын жарықтандырады және кейіннен аз жинақталады. Осылайша, үздіксіз толқындар мен импульстік жарық фронттары бір-біріне қайтарылады. Конфокалды қуысқа жақын қуыс тұрақсыздыққа жақын болуын білдіреді, яғни шол диаметрі қуыстың өзгерістеріне сезімтал. Бұл модуляцияны күшейтеді. Шамалы асимметриялық қуыспен қуысты ұзарту дифракцияға баса назар аударады және тіпті үздіксіз толқындық жұмыс үшін тұрақсыз етеді, ал импульстік жұмыс үшін тұрақты болып қалады. KLM үшін қолданылатын ортаның ұзындығы топтық жылдамдық дисперсиясымен шектеледі. KLM Carrier конвертінің смещениесін бақылауда қолданылады.

Керр линзасының модельдік лазерін іске қосу

Керр линзасының модельдік құлыпталуының басталуы, қатысатын сызықтық емес әсердің күшіне байланысты. Лазерлік өріс қуыста жиналғанда, лазер үздіксіз толқын режимін жеңуі керек, ол көбінесе сорғы механизмімен ыңғайлы болады. Бұл, лазерлік өрістің күшінің шағын өзгерістерінен (лазерлік өрістің жиналуы немесе кездейсоқ ауытқулар) туындаған модельдік құлыпталуға жеткілікті күшті Керр линзасы арқылы қол жеткізілуі мүмкін. Модельдік құлыпталуды резонатор қуысының соңғы айнасын жылжыту арқылы қуат тығыздығын өзгертіп, үздіксіз толқын режимінен импульстіқ режимге оңтайлы фокусты ауыстыру арқылы да бастауға болады (бірақ пьезоэлементке орнатылған, синхронды осцилляциялық соңғы айна "кілттаспалық" шешім болар еді). Басқа принциптерде, Керр линзалау процесін бастауға жеткілікті қысқа импульстар тудыратын қанықтырылатын абсорберлер және қанықтырылатын Брагг рефлекторлары сияқты әртүрлі сызықтық емес әсерлер қолданылады.

Модельдік блоктау импульстің дамуы

Нанносекундтар ұзақтығындағы қарқындылық өзгерістері Керр линзалау процесі арқылы күшейтіледі және импульстің ортасындағы өріс күшін арттыру үшін импульс ұзындығы одан әрі қысқарады. Бұл қатайту процесі лазерлік материалдың және қуыс айналардың өткізу қабілетімен, сондай-ақ қуыстың дисперсиясымен ғана шектеледі. Белгілі бір спектрмен қол жетімді ең қысқа импульс – өткізу қабілетімен шектелген импульс деп аталады. Шыңдалған айна технологиясы материалдық дисперсияға байланысты қуыс ішіндегі әртүрлі толқын ұзындықтарының уақыт бойынша үйлесімсіздігін толықтыруға мүмкіндік береді, сонымен қатар тұрақтылықты жоғары және шығынды төмен ұстайды. Керр эффекті бір мезгілде Керр линзасын және өздік фазалық модуляцияны тудырады. Алғашқы жуықтауда оларды тәуелсіз эффектілер ретінде қарастыруға болады.

Қолданбалар

Керр линзасының модельдік құлыпталуы электр өрісіне тікелей әсер ететін эффект болғандықтан, реакция уақыты көрінетін және жақын инфрақызыл диапазонда 5 фемтосекундтан кем ұзындықтағы жарық импульстарын жасауға жеткілікті жылдам. Жоғары электр өрісінің күшіне байланысты, фокусталған ультрақысқа лазер сәулелері 1014 Вт/см2 шегінен асып түседі, бұл атомдардағы электрон-ион байланысының өріс күшінен жоғары. Бұл қысқа импульстар ультражылдам оптиканың жаңа саласын ашады, бұл сызықтық емес оптиканың бір саласы болып табылады және атомдағы электрондардың қозғалысын өлшеу (аттосекундтық құбылыстар), когерентті кең спектрлі жарық генерациясы (ультракент жолақты лазерлер) сияқты құбылыстардың жаңа класына қол жеткізуге мүмкіндік береді, сондай-ақ оптикалық сенсорлауда (мысалы, когерентті лазерлік радар, өте жоғары ажыратымдылықтағы оптикалық когерентті томография), материалдарды өңдеу және метрология (өте дәл жиілік және уақыт өлшемдері) сияқты басқа да салаларда көптеген жаңа қолданыстарға жол ашады.

Анықтамалар мен ескертулер

Д. Э. Спенс, П. Н. Кин және В. Сиббет, Опт. Летт. 16, 42 (1991). М. Пише, Опт. Коммун. 86, 156 (1991). Б. Проктор, Э. Вествиг және Ф. Уайз, Опт. Летт. 18, 1654 (1993). В. Магни, Г. Серулло және С. Де Сильвестри, Опт. Коммун. 101, 365 (1993).