Кіріспе

Бір реттік оптикалық талшықта нөлдік дисперсия толқын ұзындығы – материалдық дисперсия мен толқын жетек дисперсиясы бір-бірін жоятын толқын ұзындығы немесе толқын ұзындықтары болып табылады. Барлық кремний негізді оптикалық талшықтарда материалдық дисперсияның ең аз мәні шамамен 1300 нм толқын ұзындығында табиғи түрде пайда болады. Бір реттік талшықтар материалдық дисперсия толқын ұзындығын, соның салдарынан нөлдік дисперсия толқын ұзындығын шамамен 1550 нм-дегі ең аз жоғалту терезесіне қарай жылжытатын қоспалар (допанттар) қосылған кремний негізді шыныдан жасалуы мүмкін. Бұл инженерлік шешімнің айнымалы тұсы – ең төменгі оспендеу коэффициентінің сәл ғана артуы. Мұндай талшық дисперсиялық ығысқан талшық деп аталады. Дисперсияны өзгертудің тағы бір жолы – талшықтың өзегінің мөлшерін және өзектің және қаптаманың материалдарының сыну көрсеткіштерін өзгерту. Оптикалық талшық материалдары аз шашырау және жоғары түзілу үшін бұрыннан жоғары деңгейде оңтайландырылғандықтан, сыну көрсеткішін өзгертудің баламалы тәсілдері зерттелді. Тікелей шешім ретінде конус тәрізді талшықтар, тесікті талшықтар немесе фотондық кристалдық талшықтар (ФКТ) жасалды. Олар негізінен қаптаманы ауамен алмастырады. Бұл сыну көрсеткіштерінің контрастын 10 есеге арттырады. Сондықтан тиімді көрсеткіш өзгереді, әсіресе ұзын толқын ұзындықтары үшін. Геометрияның өзгешелігіне байланысты толқын ұзындығына қатысты сыну көрсеткішінің өзгеруі толқын жетек дисперсиясы деп аталады. Бұл тар толқын жетектері (~1-3 мкм өзектің диаметрі) нөлдік дисперсия толқын ұзындығындағы ультражылдам импульстермен біріктірілгенде, импульстер дисперсиядан бірден жойылмайды. Импульстің белгілі бір ең жоғары деңгейіне жеткеннен кейін, сызықты емес сыну көрсеткіші маңызды рөл атқара бастайды, бұл өзіндік фазалық модуляция (ӨФМ), модуляциялық тұрақсыздық, солитондық генерация және солитондық бөліну, кросс-фазалық модуляция (КФМ) және басқа да жиіліктерді тудыру процестеріне әкеледі. Бұл процестердің барлығы жаңа жиілік компоненттерін жасайды, яғни тар жолақты кіретін жарық суперконтинуумды құру процесі арқылы жаңа түстердің кең ауқымына айналады. Бұл термин көп реттік оптикалық талшықта да қолданылады, бірақ көбінесе еркін мағынада. Онда ол материалдық дисперсияның ең аз, яғни нөлге жуық болатын толқын ұзындығын білдіреді. Бұл дәлірек айтқанда ең төменгі дисперсиялық толқын ұзындығы деп аталады.

Нөлдік дисперсиялық еңіс

Дисперсияның нөлдік дисперсия нүктесінде толқын ұзындығына қатысты өзгеру жылдамдығы нөлдік дисперсия еңісі деп аталады. Екі және төрт қабатты бір режимді талшықтарда екі нөлдік дисперсия нүктесі болады.